Bélxica

(Redirixío dende Belga)

El Reinu de Bélxica ye un país nel noroeste d'Europa asitiáu a la oriella del Mar del Norte y con llendes al sur con Francia y Luxemburgu, al norte colos Países Baxos y al este con Alemaña. Ye ún de los miembros fundadores de la Xunión Europea. Bélxica tien una población d'alrodiu diez millones y mediu de persones, esbillaes per un área de cerca de 30.000 quilómetros cuadraos.

Bélxica
Flag of Belgium.svg Great coat of arms of Belgium.svg
bandera de Bélgica Traducir Escudo de Bélgica Traducir
Lema nacional La unión hace la fuerza Traducir
Himnu nacional La Brabanzona Traducir
Alministración
Nome oficial Belgické království
Königreich Belgien
Kingdom of Belgium
Koninkrijk België
Royaume de Belgique
Capital Bruxeles
Forma de gobiernu Monarquía constitucional y Monarquía parllamentaria
Rei de los belgues Felipe de Bélxica
primer ministru de Bélxica Sophie Wilmès Traducir
Llingües oficiales Neerlandés, francés y alemán
División
Xeografía
Coordenaes 50°38′28″N 4°40′05″E / 50.641111111111°N 4.6680555555556°E / 50.641111111111; 4.6680555555556Coordenaes: 50°38′28″N 4°40′05″E / 50.641111111111°N 4.6680555555556°E / 50.641111111111; 4.6680555555556
EU-Belgium.svg
Superficie 30,510 km² (puestu 135)
% agua 6.20
Costes 64 km
Llendes 1.385 km
Llenda con Alemaña, Luxemburgu, Francia, Países Baxos y Reinu de los Países Baxos
Puntu más altu Signal de Botrange Traducir
Puntu más baxu valor desconocíu
Demografia
Población 10,392,226 (2 007) hab. (1 xineru 2014)
Densidá Error d'espresión: Operador ( inesperáu hab/km²
Xentiliciu belga
belxicanu, -a, -o
Economía
Moneda Euru
PIB nominal 492 681 283 049,25 (2017)
PIB per cápita 43 467 (2017)
Más información
Dominiu d'Internet .be
Códigu telefónicu +32
Códigu ISO 056 / BEL / BE
Estaya horaria Hora central europea, UTC+01:00, UTC+02:00, CEST y Europe/Brussels Traducir
www.belgium.be y www.belgium.be/en
Cambiar los datos en Wikidata

Bélxica ta llingüísticamente dixebrada. Tien dos llingües principales: el 60% de la so población, principalmente na rexón de Flandes, fala neerlandés, mentantu qu'al rodiu del 40% fala francés (na rexón de Valonia, al sur, y na Rexón de Bruxeles-Capital, una rexón oficialmente billingüe qu'acueye tamién una minoría de falantes de neerlandés). Menos d'un 1% de los belxicanos vive na Comunidá xermanófona, al este del país. Davezu, esta bayura llingüística aporta a conflitos políticos y culturales, y asina s'espeya nel complexu sistema de gobiernu de Bélxica y na so hestoria política.

El nome de Bélxica remanez del so nome llatín de la parte más septentrional de la Galia, Gallia Belgica, y esti nome remanez d'una grea de tribes celtes, los belgues. Hestóricamente, Bélxica foi parte de los Países Baxos, que tamién comprenden los autuales Países Baxos y Luxemburgu, y cubríen una rexón daqué mayor que l'actual Benelux.

Dende caberos de la Edá Media hasta'l sieglu XVII, foi el centru del comercio y la cultura. Dende'l sieglu XVIII hasta la Revolución belxicana de 1830, Bélxica, n'aquella dómina denomada los Países Baxos del Sur, foi el llugar d'alcuentru de munches batalles ente los poderes europeos, y ye por ello que tiense ganao el nomatu de "campu de batalla d'Europa"[1]

Más recién, Bélxica es miembro fundaor de la Xunión Europea y abelluga la so sé en Bruxeles, asína como munches otres organizaciones internacionales, como la OTAN.

HistoriaEditar

Delles Naciones y cultures ocuparon el llugar qu'anguaño recibe'l nome de Bélxica dende celtes y romanos hasta franceses y neerlandeses.

Tres del colapsu del Imperiu Romanu los francos tomaren posesión del territoriu y col pasu del tiempu la rexón pasó a ser una parte de los Países Baxos hasta la so guerra d'independencia. La Bélxica independente remóntase a 1830, cuando la rexón foi desmembrada del Reinu de los Países Baxos, na secuencia del Congresu de Viena. Enantes de les guerres napoleóniques, la rexón consistía nos Países Baxos Españoles. Dempués d'un pequeñu arbitrax internacional pa que nun fore parte de Francia, el Reinu Xuníu propunxo que'l nuevu país fore encabezáu por una casa real d'un tercer país, nesti casu dexándo-y l'honor al Duque Leopoldu de Saxonia-Coburgu-Gotha d'Alemaña, que se convertería nel Rei Leopoldu I de Bélxica , y que foi socedíu pol so fíu Leopoldu II de Bélxica, que tres de la colonización del Congo, convitió a Bélxica nuna potencia imperialista.

La República Popular d'El Congo (ex-Zaire) foi colonia belxicana nos sieglos XIX y XX, y proclamó la so independencia nel añu 1960.

Dempués de la Segunda Guerra Mundial, Bélxica xunióse a la OTAN, tando la so sé en Bruxeles.

PolíticaEditar

Divisiones alministrativesEditar

Bélxica ta dixebrada en tres rexones (enriba), y tres comunidaes (embaxo).
 
Flandes
 
Valonia
 
Bruxeles-Capital
 
Comunidá flamenca
 
Comunidá francesa
 
Comunidá
xermanófona

L'Estáu Federal tien 3 niveles:

 
División alministrativa de Bélxica.
1. Les tres rexones (que difieren de ls comunidaes llingüístiques con respeutu a la Comunidá xermanófona y la rexón de Bruxeles):
2. El gobiernu federal, con sé en Bruxeles.
3. Les tres comunidaes llingüístiques:


Los conflictos ente los desemeyaos muérganos resuélvense pol Tribunal d'arbitrax. Esta disposición permite un alcuerdu ente les diferentes cultures pa que puedan convivir en paz.

XeografíaEditar

Artículu principal: Xeografía de Bélxica

El territoriu de Bélxica tien una estensión de 30.510 km² y dixébrase xeográficamente en 3 rexones: la planicie costera al noroeste, la meseta central y les altiplanicies de les Ardenas al sureste. Siguiendo l'exemplu de los Países Baxos, la planicie costera tien ganao dalgunos espacios del Mar del Norte per duana de diques y canales. La meseta central, nel interior, ye un área llano y de pocu altor, que tien munchos valles fértiles y ye irrigáu por numberoses víes ñavegables. Equí tamién hai cadarmes d'un relieve más ásperu, como cueves y pequeños beyos.

 
Bruxeles, Amberes, Gante, Charleroi, Liexa, Bruxes y Namur son les siete ciudaes principales de Bélxica, con una población de más de 100.000 habitantes

ClimaEditar

El clima ye marítimu d'albadíu, con precipitaciones significatives durante tol añu (Clasificación climática de Köppen: Cfb; la temperatura media ye de 3°C en xineru y de 18 °C en xunetu, y la precipitación media ye 65 mm en xineru y 78 milímetros en xunetu).[2]

Pola mor de la so alta densidá de población y del so allugu nel corazón d'Europa Occidental, Bélxica enfréntase a dellos y serios problemes medioambientales. Un informe de 2003[3] conseña que l'agua de los ríos de Bélxica tinía la peor calidá d'Europa, y que s'allugaba na cola de los 122 países del estudiu.

EconomíaEditar

Artículu principal: Economía de Bélxica

DemografíaEditar

CulturaEditar

ReferenciesEditar

  1. http://www.diplomatie.be/fr/belgium/belgiumdetail.asp?TEXTID=49437 Commerce extérieur et Coopération au Développement
  2. Eurometeo: El clima en Bruxeles
  3. Pearce, Fred (3 de mayu de 2005). «Sewage-laden Belgian water worst in world». New Scientist. Consultáu'l 5 de setiembre de 2006.


Esti artículu ye un entamu. Pues ayudar a la Wikipedia n'asturianu ampliándolu.