Diferencies ente revisiones de «Cangas del Narcea»

Tou corrixendo dalgunos erros respeutu a la natura ya pasando el testu al estándar del asturianu occidental propiu del conceyu Cangas
m (correiciones)
(Tou corrixendo dalgunos erros respeutu a la natura ya pasando el testu al estándar del asturianu occidental propiu del conceyu Cangas)
| web = http://www.ayto-cnarcea.es/ -|}}
 
'''Cangas del Narcea,''' yen'asturianu simplemente '''Cangas''', ya'l mayor [[conceyu]] d'[[Asturies]] yya ún de los mayores d'[[España]]. Ta allugáual.lugáu nelnu sudoeste asturianu. La sosúa [[capital]] yeya Cangas del Narcea, que ta travesada pol [[ríu Narcea]] del que remanez el sosou nome (garganta del Narcea) yya pol [[ríu Naviegu]]. LlendaL.lenda'l norte con [[Allande]] yya [[Tinéu]], al oeste con [[Ibias]], al sur con [[Degaña]] y elya'l conceyu llionés de [[Ḷḷaciana]], yya pelpol este con [[Somiedu]].
 
Tien una población de 15.437 habitantes, con capital na villavil.la de Cangas del Narcea, yya leslas sossuas poblaciones con mayor númberunúmaru d'habitantes son perpor esti orde, la capital Cangas del Narcea, [[Courias]], [[Ḷḷumés]], [[Mual]], [[El Ḷḷanu]], [[El Pueblu]] y [[Xedré]]. La sosúa capital ta a una distancia de 90 [[quilómetru|quilómetros]] d'[[Uviéu]], yya la sosúa principal vía de comunicación yeya la carretera autonómica delde la llamáuchamada corredorcorredoira del Narcea.
 
 
== Xeografía ==
El Plan d'Ordenación de los Recursos Naturales d'Asturies (Porna), pretende un emplegu llendául.lendáu yya ordenáucon xeitu del territoriu cangués pa la conservación delde los sous [[ecosistema]]<nowiki/>s. Nesti plan contémplase la creación del [[Parque Natural de les Fontes del Narcea y d'Ibias|Parque Natural de las Fontes del Narcea ya d'Ibias]], con una superficie de 555 km², yya nesnas sossúas llendesl.lindes inclúyenseincluinse: La [[Reserva Natural de Munieḷḷos]], que tien la mayor masa forestal de [[carbayu|carbayos]] ya rebol.los de tola [[Cornisa Cantábrica]], yya la [[Reserva del Cuetu d'Arbas]].
 
El picu cimerucimeiru yeya'l '''Cuetu d'Arbas''', con 2007 metros d'altitúaltor, asitiáu nelnu Puertu, ou puertu de [[Lleitariegos]], otru picu d'interés yeya '''El Cabril''', con 1925 metros d'altitúaltor.
 
===Hidrografía===
 
Dáu'l sosou relieve accidentáu con vallesval.les zarraos orixinaos pelpol [[ríu Narcea]], yya una estensagran rede d'afluentes, ente los que rescamplenrescamplan el CotuCoutu, l'Irrondu y elya'l Naviegu, la sosúa rede hidrográfica (que ronda los 300 km³ de caudal), resultaya perfeuta pa la práutica de la [[pesca]].
[[Imaxe:Rio muniellos.jpg|thumb|200px|left|[[Ríu munieḷḷos]].]]
[[Imaxe:AccipterGentilisJuvenileFlight1.jpg|thumb|300px|[[Azor]] esnalandonalando.]]
===Clima===
El so clima yeya templáu yya lluviosuchuviegu. Teniendo una [[vexetación]] au predomina una masa forestal propia con abondos [[carbayu|carbayos]], [[castañu|castaños]], rebol.los yya [[faya|fayesfayas]]. AnguañoEnguanu tabona enparte peligrude polestas morviescas deltán esfarrapemedrando deya recuperando tarrén pol serabandonu humanurural.
 
Cangas del Narcea pertiéntién un microclima graciesgracias a la influyencia continental, polo que los sossous [[iviernu|iviernos]] carauterícensecarauterízanse por ser fríos con mínimesmínimas absolutesabsolutas alrodiude loshasta -1019ºC. Los [[branu|branos]] al aviesu del restu d'Asturies son calurosos nos que son muitos los díesdías con máximesmáximas alrodiu ou superiores a 30ºC abonden, llegando dellosdel.los díesdías del branu a marques superiores o mui cercanescercanas a los 40ºC. Yá que a la zona lleguenchegan los frentes menos cargaos d'humedá yya la disposición del valleval.le del Narcea (norte-sur) ta escontra los frentes ñubosos (oeste-esteleste), prodúzse nel conceyu l'efeutu ''foehn'', colo que leslas lluvieschuvias rexistraesrexistradas son sensiblemente menores a leslas del restu d'Asturies, alrodiu los 900mm añalespor anu, un 30% menos que nelnu restu la rexónComunidá. Amás la radiación de la zona yeya sensiblemente superior yá que los díesdías despexaossoliaos son claramente superiores al restu del'l país. Toos estos rasgos climatolóxicos repercuten na vexetación, polo que la presencia de [[faya|fayesfayas]], yedependiendo significativamente inferior al restu d'Asturies. Pol contrariu,de la [[sufrera]] fai actuorientación de presenciacada val.le, quese requierdividen terrenosel silíceosespaciu yconos unrebol.los clima''[[Quercus carauterizáupyrenaica]], pola[[Quercus elevadapetraea]]'' lluminosidáya y''[[Quercus branos secos y calorososorocantabrica]]''. El [[vinu]] atopa en Cangas un sitiu afayaizu tanto n'aspeutu ''edáficu'' como climatolóxicu con variedades adaptadas a las particularidades climáticas del surdoccidente asturianu.
 
===Fauna===
NelNu conceyu podemos topar bayura d'aves rapiegues, ente les qu'hai delles asidues como'l [[gavilán]], l'[[azor]], el [[morzacu]], dellos tipos d'[[Águila|águilesaiglas]], la [[curuxa]], arriendesarriendas d'otresoutras que se desplacen eventualmente comu l'la[[utre exipciu|utra exipciua]] oou la l'[[utre lleonáu|utra rubia]]. Tamién atopamosatoupamos [[perdiz|perdices]], esistiendo principlamente dos menes de [[perdiz]] na zona, la especie ''cinexética'' de [[perdiz bermeya]], yya la [[perdiz pardilla]], nos picos cimeros y lescimeiros superficiesya máslos montesespenaubales.
 
Hai una gran cantidá de [[Mustélidos]], que morenmuran nesnos sotoviesquessoutos yya tamién ennas zonesl.lindes que llenden ade los ríos: [[Meles meles|melandru]], [[mustela nivalis|muniella]], [[martes martes|fuina]], [[mustela putorius|furón]], [[llóndriga|llóndriguesl.lóndrigas]] yya un vivérridu: [[genetta genetta|xeneta]]. Tamién el endemismu peninsular [[topu fediondu|toupu fediondu]]. Esti conceyu tien un centenar de quilómetros de riberesriberas, principalmente leslas del [[ríu Narcea]], calteniendo asina una rica fauna fluvial, destacando la [[trucha|truita]]. Hai una gran diversidá d'anfibios comuasociada a viescas, l.lagunas ya chamargales nu conceyu cumu la [[sacavera]] ycantábrica el('''''[[Salamandra salamandra bernardezi]]'''''), l'ascurpión ('''''[[tritónTriturus ibéricumarmoratus]].'''''), Tamiénla vivensacavera equíde braña cantábrica ('''''[[Ichthyosaura alpestris cyreni (Tritón alpín español)|Ichthyosaura alpestris cyreni]]''''') ya la llóndrigasacavera yd'augua elibérica ('''''[[topuLissotriton fedionduboscai]]'''''). Na redolada de los ríos tán aves como'l [[páxaru d'agua|páxaru d'augua]], el [[martín pescador]] oou la [[coccinellidae|mariquita]].
 
== Historia ==
</tr>
</table>
 
</div>
Nel conceyu de Cangas del Narcea, dende [[1979]], el partíu que más tiempu tien gobernao ye'l [[PSOE]] de la mano de [[José Manuel Cuervo Fernández]], que gobernó dende [[1983]] hasta [[2007]] (ver [[Llista d'alcaldes de Cangas del Narcea]]). En [[2007]], llegó a l'alcaldía [[IX]], el grupu con menos representación política del conceyu. Esti fenómenu, diose gracies al sofitu de los 6 conceyales del [[PP]], que sumaos a los 3 de [[IX]], superaben a los 8 del [[PSOE]]. José Manuel Cuervo Fernández, candidatu del PSOE y ex-alcalde, dende'l primer momentu manifestó la so intención de gobernar en solitariu, anque darréu d'ello empezara a negociar con IX pero ensin enfotu, rompiéndose les negociaciones al poco, lo que-y acabaría costando'l bastón de mandu. Esti inesperáu pautu punxo en riesgu les negociaciones p'algamar un gobiernu de coalición ente IU y PSOE na [[Xunta Xeneral del Principáu|Xunta Xeneral]], (anque finalmente nun se fexo) y motivó la espulsión del partíu del candidatu d'IX y a los otros dos compañeros de partíu, tal como esixó'l PSOE pa retomar les negociaciones a nivel autonómicu, anque dichu partíu aprovecharía esta situación pa romper unes negociaciones que se taben llevando a disgustu de Javier Fernández (secretariu xeneral de la [[Federación Socialista Asturiana|FSA]]). Esti nuevu gobiernu parte con bastantes torgues al ser gobernáu cásique n'esclusiva polos 3 ex-conceyales d'IX y tener que contar col sofitu de los 6 rexidores del PP p'aprobar les sos propuestes.
::::::::::::::::::::::::::<small>Fontes: [http://www.mir.es Ministeriu d'Interior Español] y [http://www.facc.info Federación Asturiana de Concejos]</small>
6

ediciones