Diferencies ente revisiones de «Proaza»

391 bytes amestaos ,  hai 2 años
ensin resume d'edición
Etiquetes: Edición de móvil Edición de la web pa móvil
Etiqueta: edición de fonte 2017
| alcalde= Ramón Fernández García
| partíu_políticu= PSOE
| páxina=httphttps://www.ayto-proaza.es/
}}
'''Proaza''' ye un [[conceyu]] d'[[Asturies]]. Asítiase na fastera central d'Asturies, na cuenca'l [[ríu Trubia]], y llenda al norte colos conceyos de [[Santo Adriano]] y [[Grau]]; al sur colos de [[Teberga]] y [[Quirós]]; al este col de [[Quirós]]; y al oeste colos de [[Teberga]], [[Yernes y Tameza]] y [[Grau]].
En Proaza atopáronse afayos sueltos que nos treslladen a la dómina [[paleolíticu|paleolítica]]. Dientro d'estos afayos tenemos los materiales rellacionaos cola construcción de preseos líticos y atopaos en Samartín, Los Teyeros y el Castrillón. Tamién s'atoparon lascas y núcleos en Bustiellu, Caranga d´Enriba y Valdearenas. Barganal de la capital, en La cueva apaecen restos de talles y llámines acomuñaes a restos óseos vos. D'últimes son de destacar los cinco conxuntos tumulares topaos nel conceyu, nel llagu de Barreda, nel puertu de Sograndio, en Ranón, na Cruz y na collada de Canal Ensuga.
 
De la edificación [[Capo (fortificación)|castrense]] fueron atopaos dellos asentamientos en L´Arbeal, Serande, El Picu´El Castiellu, El Picu´Castru y Bustiellu. Lo que nun podemos afirmar de toos ellos ye la etapa a la que se correspuenden, pudiendo ser de la dómina [[prerromanu|prerromana]] o [[romanu|romana]]. De clara reminiscencia romana foi l'afayu d'un [[As (moneda)|as]] de bronce atopao en [[BandujoBanduxu]].
 
Na dómina [[medievu|medieval]] Proaza taba na ruta principal de comunicación de la zona central asturiana col pandu, polo que los valles del Trubia taben jalonados dende la Edá Media de castiellos y torres defensives que dan fe de la so importancia estratéxica. D'ellos caltiénense na actualidá cuatro nel conceyu de Proaza:
la Casa de los Vázquez de Prada, la Torre de los González-Tuñon, la Torre de los Tuñón en BandujoBanduxu, la Torre de Tuñon. Los caminos escoyíos para'l trayectu yeren al traviés del [[Camín de la Mesa]], de la qu'entá se caltienen tramos de l'antigua calzada, y al traviés de Quirós cruciando'l [[Puertu de Ventana]]. Amás, inda perduren nel conceyu delles torres medievales que prueben el llugar estratéxicu del territoriu.De dómina medieval ye tamién la ponte que xune los barrios de Villanueva asitiaos a entrambos llaos del ríu.
 
De la etapa de la [[Monarquía Asturiana]] créese que Proaza foi la tierra onde morrió'l Gobernador musulmán [[Munuza]] cuando taba realizando la so fuxida escontra'l pandu por La Mesa, sufriendo una emboscada en Olalíes, onde se piensa que perdió la vida.
{| class="wikitable" style="margin:0 autu"
|-
| colspan="1011" width="600px" bgcolor="C0C0C0" |<center>'''Elecciones municipales'''</center>
|- bgcolor="D8D8D8"
| '''Partíu'''
| align="right" | '''1979'''<ref name="mir"/>
| align="right" | '''1983'''<ref name="mir"/>
| align="right" | '''1987'''<ref name="mir">[http://www.infoelectoral.mir.es/min/ Dirección General de Política Interior]</ref>
| align="right" | '''1991'''<ref name="mir"/>
| align="right" | '''1995'''<ref name="mir"/>
| align="right" | '''2007'''<ref name="mir"/>
| align="right" | '''2011'''<ref name="mir"/>
| align="right" | '''2015'''<ref name="mir"/>
|-
| bgcolor="FF4500" | '''[[Partíu Socialista Obreru Español|PSOE]]'''
| bgcolor="FF6347" align="right" | 1
| bgcolor="FF6347" align="right" | 3
| bgcolor="FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="FF6347" align="right" | 4
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="76CEFA" align="right" | 3
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
|-
| bgcolor="1Y90FF" | '''[[Coalición Democrática|CD]] / [[Alianza Popular|AP]] / [[Partíu Popular|PP]]'''
| bgcolor="87CEFA" align="right" | 2
| bgcolor="87CEFA" align="right" | 0
| bgcolor="87CEFA" align="right" | 3
|-
| bgcolor="32CD32" | '''[[Partíu Comunista d'España|PCE]] / [[Izquierda Xunida (España)|IX]]-[[Bloque por Asturies|BA]]'''
| bgcolor="7CFC00" align="right" | 0
| bgcolor="7CFC00" align="right" | 2
| bgcolor="7CFC00" align="right" | 0
| bgcolor="7CFC00" align="right" | 0
| bgcolor="7CFC00" align="right" | 0
| bgcolor="ffC000" align="right" | 0
| bgcolor="ffC000" align="right" | 1
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="FFFF42" align="right" | 2
| bgcolor="FFFF42" align="right" | 1
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
|-
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="76CEFA" align="right" | 4
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| bgcolor="FFFFFF" align="right" |
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''9'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
| align="right" | '''''7'''''
Dientro de les obres arquitectóniques del conceyu destacamos la [[Torre de Proaza|torre]] medieval de Proaza, edificiu medieval de calter militar del que queden los restos d'una torre cilíndrica, construyida a base de [[sillar]]ejo, de cuatro pisos d'altor. Nelles ven los buecos covanosos nos sos gruesos murios. Al ingresu que taba asitiáu na segunda planta aportar por mediu d'una ponte levadizo, saeteras y ventanes un tanto apuntaes. La puerta d'ingresu asitiada nel pisu inferior paez ser abierta en dómina posterior. Esta torre ye Monumentu Provincial dende [[1965]].
 
Tamién ye digna de mención la torre de [[BandujoBanduxu]], construyida basáu en sillarejo pal muriu y sillares meyor trabayaos y de grandes proporciones pa los vanos; con una cubierta que presenta una [[cornisa]] llixeramente volada. Los vanos son bien escasos y ábrense de forma asimétrica. Amenorgar a unes pequeñes saeteras de derrame internu, por demás estreches, y una ventana asitiada na parte cimera tamién de dimensiones bien amenorgaes. A lo cimero y protexíu por un guardapolvo de grandes proporciones apaez un escudu coles armes de [[Tuñón]] entemecíes coles de la familia Álvarez de BandujoBanduxu y Miranda.
 
Otra de les torres medievales caltener na casa de Prada, Asitiada a veres del [[Trubia]], na llende con [[Santo Adriano]], sufrió un grave deterioru a lo llargo de los años. La estructura primitiva que podría fechase escontra'l [[sieglu XVI]] taba formada por dos torres de base cuadrangular xuníes por un cuerpu central con galería; un corredor comunicaba'l núcleu principal cola capiya. Güei solo reparar una de les torres, de sillarejo, cubierta a cuatro aguaes con una pequena cornisa, y na que podemos ver remodelaciones posteriores que falten enforma del so aspeutu inicial.
 
Dientro de les edificaciones relixoses tenemos la ilesia parroquial de Santa María de BandujoBanduxu de fundación románica anque con múltiples reformes. La ilesia caltien de la so primitiva construcción románica namá parte de la nave única y el presbiteriu, semicircular nel esterior, con canecillos, y cuadráu nel interior, cubiertu con [[bóveda]] de cañón.
 
Tamién vamos nomar la capiya de San Mamés en [[Caranga]] que presenta un únicu cuerpu de planta rectangular con ventana dintelada abocinada de derrame internu nel muriu esquierdo y baldío circular abocinado de derrame internu y esternu nel opuestu. L'interior cubrir con teyáu de madera vista a dos aguaes. Delantre de la puerta, hai un pórticu con teyáu a trés aguaes, sosteníu por cuatro pilastres de madera que se sofiten nun altu basamento, realizáu en mampostería, acutar los sillares les cadenes esquineres, los vanos y l'espadaña d'arcu de mediu puntu y un solu buecu que remata la construcción.
 
==Enllaces esternos==
* {{es}} [httphttps://www.proaza.es/scripts/portada.asp Páxina web del conceyu]
* {{es}} [http://www.facc.info/FichaConcejo.aspx?id=52&mn=2 Federación Asturiana de Conceyos]
 
==Referencies==
{{llistaref}}
 
{{Conceyos d'Asturies}}