Abrir el menú principal

Cambios

m
Revertíes les ediciones de 2.154.87.82 (alderique) hasta la cabera versión de RsgBot
| web_gobiernu =
}}
Los '''Estaos Xuníos d'América'''<ref>''[[Cartafueyu normativu: Nomes de los países del mundu y de les sos capitales y xentilicios|Cartafueyos Normativos. Nomes de los países del mundu y de les sos capitales y xentilicios]]'', [[Academia de la Llingua Asturiana]], 2010; ISBN 987-84-8168-500-8</ref>, conocíos tamién como '''Estaos Xuníos''', y tamién como '''América''' polos sos habitantes, ye una república federal compuesto por 50 [[Estaos d'Estaos Xuníos|estaos]], el distritu federal de Columbia (nel que s'alluga la so capital, [[Washington DC]]), cinco grandes territorios autónomos ([[Puertu Ricu]], [[Guam]], les [[Islles Vírxenes d'Estaos Xuníos]], les [[Islles Marianes del Norte]] y [[Samoa Americana]]) y otros territorios menores<ref>Hai once islles, atolones o archipiélagos ensin población permanente que pertenecen a los Estaos Xuníos: siete d'ellos tienen soberanía indisputada estaunidense (Baker Island, Howland Island, Jarvis Island, Johnston Atoll, Kingman Reef, Midway Atoll y Palmyra Atoll), mentantu que la d'otros cuatro (Bajo Nuevo Bank, Navassa Island, Serranilla Bank y Wake Island) ye oxetu de discutiniu con otros estaos.</ref>. 48 de los sos estaos, y el distritu federal, son contiguos, y llocalícense na rexón central d'[[América del Norte]], ente [[Canadá]] Yy mi rabo like this 8===================================================================================D.[[Méxicu]]; los otros dos estaos, [[Alaska]] y l'archipiélagu de [[Hawaii]], asítiense respectivamente na parte noroccidental de Norteamérica y nel [[océanu Pacíficu]]. Con una estensión de 9,8 millones de km&sup2;<ref>[https://www.census.gov/geo/reference/state-area.html State and other areas, superficie de los estaos y territorios del país na web del [[U.S. Census Bureau]].]</ref> y una población de más de 324 millones d'habitantes, los Estaos Xuníos son el tercer país mayor del mundu por superficie total y tamién el terceru con mayor población. Ye ún de los países del mundu más multicultural, con una población étnicamente mui diversa como resultáu de varios sieglos d'inmigración a gran escala dende otros países del mundu<ref>Adams, J.Q.; Strother-Adams, P. ''Dealing with Diversity''. Chicago, 2001, Kendall/Hunt. ISBN 0-7872-8145-X.</ref>. La so xeografía y clima son tamién perdiversos, lo que da al país gran abondancia d'ecosistemes distintos, con bayura de flora y fauna.
 
Los primeros habitantes del país emigraron dende [[Asia]], al traviés del [[estrechu de Bering]], a lo menos fai 15.000 años<ref>[http://articles.latimes.com/2012/jul/12/science/la-sci-sn-paisley-caves-20120712 ''Who was first? New info on North America's earliest residents'', artículu de Thomas H. Maugh II nel diariu ''Los Angeles Times'' (12 de xunetu de 2012).</ref> y a ellos xuniéronse los colonos europeos a partir del [[sieglu XVI]]. Los Estaos Xuníos formáronse a partir de la xuntura de [[trece colonies]] [[Gran Bretaña|britániques]] espardíes a lo llargo la costa Este (la que mira pal [[océanu Atlánticu]]) del continente. Los problemes ente Gran Bretaña y les sos colonies norteamericanes foron aumentando tres de la [[Guerra de los Siete Años]], y culminaron na nomada [[Revolución Americana]], na que los delegaos de les trece colonies decidieron por unanimidá declarase independientes de la so metrópoli. La guerra que siguió a esa declaración d'independencia finó en [[1783]], col reconocimientu del nuevu estáu por Gran Bretaña; foi la primer guerra d'independencia d'una colonia escontra la so metrópoli europea que ganó la colonia<ref>Bender, Thomas, ''A Nation Among Nations: America's Place in World History'', p. 61. Nueva York, 2006, Hill & Wang. ISBN 978-0-8090-7235-4.</ref>. L'actual constitución adoptóse en [[1788]] como una modificación de los Artículos de la Confederación, l'acuerdu inicial de [[1781]] ente les trece colonies que foi denunciáu por dalgunes por tener dao demasiaos poderes al gobiernu federal. Les primeres diez enmiendes al testu de 1788, nomadas conxuntamente la Carta de Derechos (''Bill of Rights''), foron diseñaes pa garantizar les llibertaes civiles fundamentales de los ciudadanos, y ratificaes en [[1791]].
107 270

ediciones