Diferencies ente revisiones de «Alteria»

20 bytes amestaos ,  hai 2 años
m
us os
m (Moviendo 1 enllace(s) interllingüístico(s), agora proporcionao(s) por Wikidata na páxina d:Q184624)
m (us os)
{{Carbón}}
[[Archivu:Torfabbau-.jpg|thumb|300px|Alteria en [[Frisia oriental]].]]
La '''alteria''' ye un material orgánico, de color pardu escuru y ricu en [[carbonu]]. Ta formáu por una masa esponxosa y llixera na qu'entá s'aprecien los componentes vexetales que lu aniciaron. Emplégase como [[combustible]] y nel llogru de [[abonu|abonos]]s orgánicos.
 
== Formación de alteriar ==
 
La formación d'alteria constitúi la primer etapa del procesu pol que la vexetación tresformar en [[carbón|carbón mineral]]. Fórmase como resultáu de la podrizu y [[carbonificación]] parcial de la vexetación na agua acedo de [[banzáu|banzáos]]s, [[marisma]]s y [[güelga]]ye. La formación d'una turbera ye xeneralmente lenta de resultes d'una escasa actividá microbiana, debida a l'acidez de l'agua o la baxa concentración d'osíxenu. El pasu de los años va produciendo una acumuladura d'alteria que puede algamar dellos metros d'espesura, a un ritmu de crecedera que se calcula d'ente mediu metro y diez centímetro cada cien años.
 
Les [[turbera]]s son cuenques llacustres d'orixe [[glaciar]] qu'anguaño tán apinaes de material vexetal más o menos descompuestu y que conocemos como alteria d'agua duce. Alteriar atrópase por cuenta de que la [[podrizu]] de la materia vexetal ye bien lenta en [[Clima fríu|climes fríos]]. La materia vexetal que s'atropa per debaxo del nivel de l'agua d'un llagu ta nunes condiciones de continua [[Disolución enchida|saturación]] y de poca disponibilidad de [[osíxenu]], fomentando asina l'actividá d'el tresformadores. Nestes formaciones tenemos un suelu de tipu [[histosol]].
N'estáu frescu algama hasta un 98 % de mugor, pero una vegada desecada puede usase como [[combustible]].
 
Alteriar tamién s'usa en [[xardinería]] p'ameyorar [[suelu|suelos]]s pola so capacidá de retención d'agua. Ye más frecuente l'usu d'alteries roxes en [[hidroponía|cultivu ensin suelu]], por cuenta de que les negres tienen una aireación deficiente y unos conteníos elevaos en sales solubles. Alteriar roxes tienen un bon nivel de retención d'agua y d'aireación, pero son bien variables tocantes a la so composición yá que depende del so orixe. La inestabilidá de la so estructura y la so alta capacidá d'intercambiu catiónico interfieren na [[nutrición vexetal]], al presentar un [[pH]] que bazcuya ente 3,5 y 8,5. Emplegar na producción ornamental y de plántulas.
 
Alteriar negra utilizar en delles zones de [[Escocia]] pal ensugáu de los ingredientes del [[güisqui]], al que da un arume único. Son suelos carbonosos que se formaron como resultáu d'una descomposición llibre d'osíxenu de les plantes muertes. Alteriar natural ye aceda y contien muncha agua. Tien compuestos químicos que s'usen pal tratamientu de la [[piel]]. Bazcuya ente los 5 y los 8 [[graos Celsius]] de temperatura.