Diferencies ente revisiones de «Metanu»

111 bytes amestaos ,  hai 2 años
m
us os
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (-ikcionario +ikcionariu))
m (us os)
El '''metanu''' (del [[Idioma griegu|griegu]] ''methy'' vinu, y el sufixu ''-anu'')<ref>{{Cita web |url= http://www.fontpicant.com/drogues/alcohol02-cast.html |títulu= Alcoholismu II |urlarchivo=http://web.archive.org/web/http://www.fontpicant.com/drogues/alcohol02-cast.html|fechaarchivo=30 de payares de 2015}}</ref> ye'l [[hidrocarburu]] [[alcano]] más senciellu, que la so fórmula química ye {{fquim|[[Carbonu|C]][[Hidróxenu|H]]|4}}.
 
Cada unu de los [[átomu|átomos]]s de [[hidróxenu]] ta xuníu al [[carbonu]] per mediu d'un [[enllaz covalente]]. Ye una sustanza non polar que se presenta en forma de [[gas]] a temperatures y presiones ordinaries. Ye incoloru, inodoro y insoluble en [[agua]].
 
Na naturaleza produzse como productu final de la [[podrizu]] [[Dixestión anaeróbica|anaeróbica]] de les plantes. Esti procesu natural puede aprovechase pa producir [[biogás]]. Munchos [[microorganismos]] anaeróbicos xenerar utilizando'l {{fquim|CO|2}} como [[aceptor final d'electrones]].
 
== Riesgos potenciales sobre la salú (seguridá) ==
El metanu nun ye tóxicu. El so principal peligru pa la salú son les quemadures que puede provocar si entra en ignición. Ye altamente inflamable y puede formar amiestos esplosivos col aire. El metanu reacciona violentamente con axentes oxidantes, [[halóxenu|halóxenos]]s y dellos compuestos [[halóxenu|haloxenaos]]. El metanu tamién ye afogadizu y puede mover al osíxenu nun espaciu zarráu. Afogar puede sobrevenir si la concentración d'osíxenu amenorgar por debaxo del 19,5 % por desplazamientu. Les concentraciones a les cualos fórmense les barreres esplosives o inflamables son muncho más pequenes que les concentraciones nes que'l riesgu d'afuega ye significativu. Si hai estructures construyíes sobre o cerca de vertideros, el metanu desprendíu puede enfusar nel interior de los edificios y esponer a los ocupantes a niveles significativos de metanu. Dellos edificios tienen sistemes per debaxo de los sos cimientos pa prindar esti gas y espulsalo del edificiu. Un exemplu d'esti tipu de sistema atopar nel [[edificiu Dakin]], en [[Brisbane]], [[California]].
 
== Reacciones ==
 
=== Halogenación ===
El metanu reacciona colos [[halóxenu|halóxenos]]s so les condiciones fayadices. La reacción tien llugar de la siguiente manera.
:{{fquim|CH|4}} + {{fquim|X|2}} → {{fquim|CH|3|X}} + HX
 
El metanu ye importante pa la [[xeneración eléctrica]] yá que s'emplega como combustible nes [[turbinas de gas]] o en [[Xenerador de vapor xeneradores de vapor]].
 
Magar el so calor de combustión, d'unos 802&nbsp;[[Julio (unidá)|kJ]]/[[mol]], ye'l menor de tolos hidrocarburos, si estremar pola so masa molecular (16&nbsp;g/mol) atópase que'l metanu, el más simple de los [[hidrocarburu|hidrocarburos]]s , produz más cantidá de calor per unidá de masa qu'otros hidrocarburos más complexos. En munches ciudaes, el metanu tresportar en tuberíes hasta les cases pa ser emplegáu como combustible pa la [[calefacción]] y pa cocinar. Nesti contestu llámase-y [[gas natural]]. En Colombia según n'otros países emerxentes, el gas natural ye emplegáu como combustible alternu por dellos vehículos de tresporte.
 
=== Usos industriales ===
El metanu ye utilizáu en procesos químicos industriales y puede ser tresportáu como líquidu esfrecíu (gas natural licuado, o [[GNL]]). Ente que les fugues d'un contenedor esfrecíu son primeramente más pesaes que l'aire por cuenta de la alta densidá del gas frío, a temperatura ambiente'l gas ye más llixeru que l'aire. Los [[gasoductu|gasoductos]]s tresporten grandes cantidaes de [[gas natural]], del que'l metanu ye'l principal componente.
 
Na industria químico, el metanu ye la [[materia primo]] escoyida pa la producción de [[hidróxenu]], [[metanol]], [[acedu acético|acedu acético, anhidro acético]] . Cuando s'emplega pa producir cualesquier d'estos productos químicos, el metanu tresfórmase primero en [[gas de síntesis]], un amiestu de [[monóxidu de carbonu]] y [[hidróxenu]], por aciu reformación por vapor. Nesti procesu, el metanu y el [[vapor d'agua]] reaccionen cola ayuda d'un catalizador de [[níquel]] a altes temperatures (700 -1.100&nbsp;°C).
La mayor fonte de metanu, ye la so estracción de los depósitos xeolóxicos conocíos como [[campos de gas natural]]. Atópase acomuñáu a otros [[hidrocarburos]] combustibles y dacuando acompañáu por [[heliu]] y [[nitróxenu]]. El gas, especialmente l'asitiáu en formaciones pocu fondes (baxa presión), formar pola [[descomposición]] [[dixestión anaeróbica|anaeróbica]] de [[materia orgánico]] y el restu créese que provien de la lenta desgasificación de los materiales primordiales asitiaos nes partes más fondes del planeta, tal como lo demuestra la presencia d'hasta un 7 % [[heliu]] en ciertos xacimientos de gas natural. En términos xenerales, los depósitos de gas xenerar en sedimentos soterraos a mayor fondura y más altes temperatures que los que dan llugar al [[petróleu]].
 
Tamién puede estrayese el metanu de los depósitos de carbón (CMB son les sos sigles n'inglés) por aciu la perforación de pozos nes capes de [[carbón]], bombiando de siguío l'agua de la veta pa producir una despresurización lo que dexa la desabsorción del metanu y la so xubida pol pozu hasta la superficie. Con esta técnica produz el 7 % del gas natural de los [[Estaos Xuníos]], magar puede haber problemes medioambientales por cuenta de la baxada del nivel de los [[acuíferu|acuíferos]]s y a la presencia de contaminantes na agua estrayida.
 
Los hidratos de metanu o [[clatrato]]s (combinaciones de xelu y metanu no fondero marín) son una futura fonte potencial de metanu, magar hasta agora nun esiste nenguna esplotación comercial de la mesma.
 
== Metanu na atmósfera de la Tierra ==
[[Archivu:Ch4 color superficie.es.png|thumb|250px|Resultáu de les observaciones de metanu dende 1996 a 2005 qu'amuesen l'aumentu del metanu, les variaciones [[estaciones del añu estacionales]] y la diferencia ente los [[hemisferiu|hemisferios]]s norte y sur.]]
El metanu ye un gas d'efectu invernaderu bien importante na atmósfera de la Tierra con un potencial de calentamientu de 23 sobre un períodu de 100 años. Esto implica que la emisión d'una tonelada de metanu va tener 23 vegaes l'impactu de la emisión d'una tonelada de dióxidu de carbonu mientres los siguientes cien años. El metanu tien un gran efectu por un curtiu períodu (aprosimao 10 años), ente que'l dióxidu de carbonu tien un pequenu efectu por un períodu enllargáu (sobre los 100 años). Por cuenta de esta diferencia nel efectu y el periodu, el potencial de calentamientu global del metanu nun plazu de 20 años ye de 63.
 
La concentración media de metanu na superficie de la tierra l'añu 1998 yera de 1,745&nbsp;[[Partes per billón|ppb]].<ref name="Trace Gases">{{Cita web |url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/134.htm#4211 |títulu=Trace Gases: Current Observations, Trends, and Budgets |obra=Climate Change 2001 |editorial=United Nations Environment Programme}}</ref> La so concentración ye más alta nel hemisferiu norte porque la mayoría de les fontes (naturales y antropogénicas) son mayores nesi hemisferiu. Les concentraciones varien estacionalmente con un mínimu a finales del branu.
 
El metanu fórmase cerca de la superficie, y ye tresportáu a la [[estratosfera]] pel aire ascendente de los [[trópicu|trópicos]]s. L'aumentu de metanu na atmósfera de la Tierra ye controláu naturalmente (anque la influencia humana puede interferir nesta regulación) pola reacción del metanu col [[radical hidroxilo]], una molécula formada pola reacción del osíxenu cola agua.
 
De primeres de la hestoria de la Tierra, aprosimao fai 3.500 millones d'años, había 1.000 vegaes más metanu na atmósfera que na actualidá. El metanu primordial foi lliberáu pola actividá volcánica. Foi mientres esta dómina cuando apaeció la vida na Tierra. Ente les primeres formes de vida atopaben bacteries [[metanógenas]] que por aciu l'hidróxenu y el dióxidu de carbonu xeneraben metanu y agua.
| 3
|-
| align="left" |'''[[Hidratu|Hidratos]]s'''
| 10
| 4
| 18
|-
| align="left" |'''[[Basureru|Basureros]]s'''
| 40
| 12
!colspan=4|Sumidorios
|-
| align="left" |'''[[Suelu|Suelos]]s'''
| 30
| 5
 
* Descomposición de les borrafes orgániques por bacteries.
* Fontes naturales ([[banzáu|banzáos]]s): '''23 %'''.
* Estracción de [[combustibles fósiles]]: '''20 %''' (el metanu tradicionalmente quemábase y emitía directamente. Güei día inténtase almacenar no posible pa reaprovecharlo formando'l llamáu [[gas natural]]).
* Los procesos na [[dixestión]] y [[defecación]] d'animales. '''17 %'''. (Especialmente del [[ganáu]]).