Abrir el menú principal

Cambios

m
-as >> -es
 
[[Archivu:Ethiopian Goat (2144240745).jpg|miniaturadeimagen|esquierda|Cabra esgamotando.]]
[[L.|Linneo]] cuenta hasta seiscientes especies qu'alimenten a les cabres, cola particularidá de qu'en ciertes ocasiones escueyen y prefieren dalgunes que n'otres nun toquen y mientres comen con gustu y provechu el díctamo, el [[pentafilion]] y la [[cicuta]] ordinaria, fuxen de la [[sabines (botánica)|sabina]], la [[zaragatona]], y del frutu y fueyes del [[bonetero]], que les envelenen y matar. Entós que pastiaron de madrugada, volver al establu por que pasen abelugaes nél les hores de calor. Pel hibiernu aliméntense perbién con [[Sarmiento (vide)|sarmientos]] de les [[viña|viñes]]s, cañes de [[llamera|llameres]]s y [[fresnu|fresnos]], [[rábanu|rábanos]], [[nabu|nabos]], y xeneralmente con tolos bagazos de les güertes. Se les saca a pastiar a los nueve de la mañana hasta los cinco de la tarde, en que se vuelven al [[establu]] o corrolada en que s'encamienta la mayor llimpieza y ventilación.
 
El clima más apropiáu pa les cabres ye'l fríu, nel qu'adquieren más completu desenvolvimientu; asina se repara qu'en tolos países asitiaos al norte son mayores que les que se críen nos países meridionales.
== Perxuicios de la so cría ==
[[Archivu:Goats in an argan tree.jpg|miniaturadeimagen|Cabres xubíes a un árbol.]]
La educación de la cabra nos países d'arbolees, [[plantío]]s y [[sementera|sementeres]]s ye bien difícil, a menos de que nun sela someta a les lleis de la más severa domesticidá. Non solamente destrúi los árboles nuevos, sinón tamién los vieyos y la defensa que se pon pa quitar del algame de los otros animales, ye de tou puntu inútil cola cabra, pa la que nun hai torga de nenguna especie; d'un saltu se encaraman nos árboles, que les sos cañes tienres prúin enforma, y -yos inutilizan dafechu. El meyor mediu d'evitar estos inconvenientes ye'l de llevala a terrenes maneros, cascayosos y montascosos, lo cual consíguese ensin gran esfuerzu, confirmándose l'adaxu de que la cabra tira al monte y, llevala siempres por siendes determinaes, acostumándola no posible a que nun varie de camín.
 
== Enfermedaes ==
** ''del tueru'' son la [[fiebre|calentura]], la [[tos]], la [[esquinencia]], la [[hidropesia]], la hinchadura de la matriz, el mexar sangre o [[hematuria]], la [[foria]], el [[estriñimientu]], la [[zangarriana]], el [[fueu de San Antón]] o sacru y les enfermedaes apodrellaes.
* Les ''esternes''
** ''de la cabeza'' son quebrar de los cuernos, la uña, la [[papera]], la [[Boquera (enfermedá)|boquera]], les [[afta|aftes]]s y les enfermedaes esteriores de los güeyos.
** ''del tueru'' son la [[sarna]], quebrar de les costielles, la relaxación de reñones, les [[úlcera|úlceres]]s na [[vulva]], etc.
** ''de les estremidaes'', son los [[tumor]]es nes rodíes y nos [[corvejón|corvejón]], les relaxaciones y [[luxación|dislocaciones]], les [[quebra|quebres]]s, les mordedures d'animales venenosos, la pera, etc.
 
== Principales países con ganáu caprino ==