Diferencies ente revisiones de «Antiguu idioma macedoniu»

m
Bot: Troquéu automáticu de testu (-europeo +européu)
m (-as >> -es)
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (-europeo +européu))
 
== Descripción llingüística ==
Pocu puede dicise d'esta llingua a partir de les poques palabres que se caltienen. Una evolución fonética llamativa ye aquella pola que les consonantes aspiraes sonores del [[Idioma protoindoeuropeoprotoindoeuropéu|PIE]] evolucionaron a les oclusives sonores '''{{Polytonic |β}}, {{Polytonic |γ}}, {{Polytonic |δ}}''', a diferencia de tolos dialectos griegos conocíos, onde evolucionaron a les sordes '''{{Polytonic|φ}}''', '''{{Polytonic|χ}}''', '''{{Polytonic|θ}}''', con poques esceiciones.
 
* macedoniu '''{{Polytonic|δανός}}''' ''danós'' ‘muerte’ (del [[Idioma protoindoeuropeoprotoindoeuropéu|pie]] *''dʰenh₂-'' ‘dexar’), comparáu cola [[koiné]] '''{{Polytonic|θάνατος}}''' ''[[tánatos|thánatos]]''
* maced. '''{{Polytonic|ἀβροῦτες}}''' ''abroûtes'' o '''{{Polytonic|ἀβροῦϜες}}''' ''abroûwes'' ‘ceyes’ opuestu al áticu '''{{Polytonic|ὀφρῦς}}''' ''ophrûs''
* maced. '''{{Polytonic|Βερενίκη}}''' ''[[Berenice|Bereníkē]]'' contra áticu '''{{Polytonic|Φερενίκη}}''' ''Phereníkē'', 'la que porta la victoria'
Dellos<ref>y.g. [[Eduard Schwyzer|Y. Schwyzer]], ''Griechische Grammatik'', Munich 1939, vol. 1, 69-71.</ref> llancen la hipótesis de que lingüísticamente el macedoniu taba ente'l ilirio y el traciu, un tipu d'idioma entemediu ente los dos. Un idioma del grupu traco-ilirio ye bien aldericáu por cuenta de qu'escarez d'importantes evidencies (vease ''[[idioma Traco-ilirio|Traco-ilirio]]''), y una xenética traco-iliria-macedonia ye especulativa, anque un ''[[Sprachbund]]'' na zona ye considerada probable. Apocayá, A. Garrett (1999) conxeturó que'l macedoniu pudiera na so primer etapa ser parte d'un [[continuu dialectal]] que tomaba los antiguos dialectos de toles llingües indoeuropees sudoccidentales (incluyendo'l griegu), pero quedábase secundariu pa los procesos irreales posteriores de converxencia que produció'l mesmu griegu. Acota que so esta perspectiva'l cambéu de soníu qu'isogloses como la deaspiración de les oclusives sonores podría ser lo que llindó'l valor de diagnósticu, ente qu'últimamente la cuestión de si'l macedoniu pertenez o non a una unión xenética col griegu ye dudosa.<ref>Andrew Garrett (1999): "A new model of Indo-European subgrouping and dispersal". In: Chang, S. S, Liaw, L. and Ruppenhofer, J, Proceedings of the Twenty-Fifth Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, February 12-15, Berkeley: Berkeley Linguistics Society, 146-56, 1999. [https://web.archive.org/web/20060907220237/http://ist-socrates.berkeley.edu/~garrett/BLS1999.pdf Online paper (PDF)]</ref>
 
L'antiguu léxicu macedoniu revela delles palabres que nun tienen cognados en griegu, anque lo tienen n'otres llingües indoeuropees. Hai tamién delles palabres que nun tienen cognado en nenguna otra llingua, y pueden ser restos d'un [[Sustrato llingüísticu|sustrato]] [[preindoeuropeopreindoeuropéu]], seique rellacionáu col [[sustrato prehelénico]].
 
=== Fontes clásiques ===
* '''{{Polytonic|ἄβαγνα}}''' ''ábagna'' '[[rosa|roses]]' ([[Hesiquio d'Alexandría|Hes.]] [[áticu (dialectu)|áticu]] '''{{Polytonic|ῥόδα}}'''; quiciabes [[dóricu (dialectu)|dóricu]] '''{{Polytonic|ἀβός}}''' ''abós'' 'mozu, exuberante' '''{{Polytonic|ἁγνός}}''' ''hagnós'' 'puru, castu, inmmaculado')
* '''{{Polytonic|ἀβαρύ}}''' ''abarý'' 'oregano' (Hes. '''{{Polytonic|ὀρίγανον}}''' ''oríganon'', quiciabes prefixu áticu '''{{Polytonic|α}}''' ''a'' 'non' + '''{{Polytonic|βαρύ}}''' ''chigreý'' 'pesáu')
* '''{{Polytonic|ἀβροῦτες}}''' or '''{{Polytonic|ἀβροῦϜες}}''' ''abroûtes'' o ''abroûwes'' 'cejass' (Hes. Attic '''{{Polytonic|ὀφρῦς}}''' ''ophrûs'' [[caso acusativu|acc.]] [[plural|pl.]], '''{{Polytonic|ὀφρύες}}''' ''ophrúes'' [[casu nominativu|nom.]], [[Idioma protoindoeuropeoprotoindoeuropéu|protoindoeuropeoprotoindoeuropéu]] *b<sup>h</sup>ru-)
* '''{{Polytonic|ἄγημα}}''' ''ágēma'', 'vanguardia, guardias' (Hes. áticu '''{{Polytonic|ἄγημα}}''' ''ágēma'', PIE *ag-); cf. [[Polibio]], ''Hestories'', 5.65.2
* '''{{Polytonic|ἀγκαλίς}}''' ''ankalís'' 'pesu, carga' o '[[Focete (ferramienta)|focete]]' (Hes. áticu '''{{Polytonic|ἄχθος}}''' ''ákhthos'' o '''{{Polytonic|δρέπανον}}''' ''drépanon'', áticu '''{{Polytonic|ἀγκαλίς}}''' ''ankalís'' 'fardu', o en pl. '''{{Polytonic|ἀγκάλαι}}''' ''ankálai'' 'mangues', '''{{Polytonic|ἄγκαλος}}''' ''ánkalos'' 'brazáu, fardu', '''{{Polytonic|ἀγκάλη}}''' ''ankálē'' 'arma curvada' o 'cualesquier cosa estrechamente envuelta', como the arms del mar, PIE *ank 'doblar')
306 843

ediciones