Diferencies ente revisiones de «Estáu Llibre Irlandés»

m
Bot: Troquéu automáticu de testu (-Uníu +Xuníu)
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (-Uníu +Xuníu))
|data_entamu = n/d
|data_fin = n/d
|p1 = Reinu UníuXuníu de Gran Bretaña ya Irlanda
|bandera_p1 = Flag of the United Kingdom.svg
|p2 = República Irlandesa |bandera_p2
|moneda = [[Llibra irlandesa|Llibra del Estáu Llibre]]
|títulu_gobernante = [[Monarquía d'Irlanda|Xefe del Estáu Llibre]]
|gobernante1 = [[Jorge V del Reinu UníuXuníu|Rey Jorge V]]
|añu_gobernante1 = 1922-1936
|gobernante2 =[[Eduardo VIII del Reinu UníuXuníu|Rey Eduardo VIII]]
|añu_gobernante2 = 1936
|gobernante3 =[[Jorge VI del Reinu UníuXuníu|Rey Jorge VI]]
|añu_gobernante3 = 1936-1937
|dato_año1 = 1922
}}
 
El '''Estáu Llibre Irlandés''' (en [[idioma irlandés|irlandés]]: ''Saorstát Éireann'' /sˠiːɾˠsˠˈt̪ˠaːt̪ˠ yːɾʲən̪ˠ/; en [[idioma inglés|inglés]]: ''Irish Free State'') foi'l nome del país independiente asitiáu na isla de [[Irlanda (isla)|Irlanda]] que se dixebró del [[Reinu UníuXuníu]] en [[1922]], dempués de dellos sieglos de gobiernu británicu. El [[Estáu]] yera miembru de la [[Mancomunidá Británica de Naciones]] y, nuna situación similar a [[Canadá]], [[Australia]] o [[Nueva Zelanda]], reconocía al [[Anexu:monarques británicos|monarca del Reinu UníuXuníu]] como'l xefe d'Estáu y soberanu del pueblu irlandés.
 
En [[1937]], dempués de quince año con esti sistema de gobiernu, el país dixebrar de la [[Mancomunidá Británica de Naciones]] y creóse el cargu de [[Anexu:presidente d'Irlanda|presidente d'Irlanda]]. En [[1949]], dempués de dellos años d'indefinición sobre la so [[forma de gobiernu]], el país convirtióse formalmente nuna [[república]] adoptando'l so nome actual, [[República d'Irlanda]].
== La “non unión” d'Irlanda del Norte ==
 
El 6 d'avientu de 1922 y mientres dellos díes, Irlanda del Norte dexó de formar parte del Reinu UníuXuníu y vinu a formar parte del acabante crear Estáu Llibre Irlandés. Esti escepcional episodiu constitucional asocedió debíu al [[Tratáu Anglu-Irlandés]] y a la lexislación introducida pa da-y efectu llegal al tratáu.
 
El Tratáu tuvo efectu en Reinu UníuXuníu al traviés del [[Acta Constitucional 1922 del Estáu Llibre Irlandés]]. L'acta establecía un nuevu dominiu de la isla entera d'Irlanda, pero tamién dexaba a Irlanda del Norte nun participar o nun xunise al Estáu Llibre. Sol Artículu 12 del Tratáu, [[Irlanda del Norte]] presentó una carta al rei solicitando nun formar parte del Estáu Llibre Irlandés. Una vegada el Tratáu foi ratificáu, el Parlamentu d'Irlanda del Norte tuvo un mes pa exercitar el so "non unión" mientres el cual el gobiernu del Estáu Llibre Irlandés nun llexisló pa Irlanda del Norte, dexando la xurisdicción efectiva del Estáu Llibre en desusu per un mes.
 
El primer ministru d'Irlanda del Norte, James Craig, falando al Parlamentu n'ochobre de 1922, espresó qu'una vegada pasara'l 6 d'avientu empezaba'l mes pa decidir si xuníense o non al Estáu Llibre Irlandés. Pa Craig yera por demás importante que la decisión tomárase lo antes posible depués del 6 d'avientu. El 7 d'avientu de 1922 (un día dempués del establecimientu del Estáu Llibre), el Parlamentu demostró ensin vacilación la so posición de nun xunise al Estáu Llibre Irlandés, faciendo la siguiente presentación al rei:
{{cita|BIEN ATENTA SOBERANU, nós, Los sos más obedientes y lleales súbditos, el Senadores y Comunes d'Irlanda del Norte en xunta parlamentaria... rogamos a La so Maxestá que los poderes del Parlamentu y el Gobiernu del Estáu Llibre Irlandés nun sían estendíos a Irlanda del Norte.|}}
 
El 13 d'avientu de 1922, el primer ministru Craig dirixir al Parlamentu comunicándo-yos que'l rei respondiera a la so comunicación. D'esta forma'l Parlamentu d'Irlanda del Norte decide nun xunise al nuevu Estáu Llibre Irlandés y permanecer xuntu al Reinu UníuXuníu.
 
== Estructures gubernamentales y constitucionales ==
357 022

ediciones