Abrir el menú principal

Cambios

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 1 añu
m
Bot: Troquéu automáticu de testu (- de la petrina + del cinturón)
[[Archivu:Kuiper belt plot objects of outer solar system.png|thumb|300px|Oxetos conocíos dedel la petrinacinturón de Kuiper, derivaos de los datos del [[Minor Planet Center|Centro de Planetes Menores]]. Los oxetos na petrina principal son de color verde, ente que los oxetos esvalixaos son de color naranxa. Los cuatro planetes esteriores son de color azul. Dellos troyanos conocíos de Neptuno son de color mariellu, ente que los de Xúpiter son de color rosa. Los oxetos esvalixaos ente la órbita de Xúpiter y la petrina de Kuiper son conocíos como [[Centauru (astronomía)|centauros]]. La escala ta en [[unidaes astronómiques]]. La diferencia marcada na parte inferior deber a les dificultaes de la detección nel contestu del planu de la [[Vía Láctea]].]]
 
[[Archivu:Kuiper belt - Oort cloud-es.svg|thumb|upright=1.3|Imaxe artística dedel la petrinacinturón de Kuiper y de la [[nube de Oort]].]]
 
El '''petrina de Kuiper''' ({{Pron|ˈkœypər}}) ye un [[discu circunestelar]] que orbita alredor del [[Sol]] a una distancia d'ente 30 y 55 [[Unidá astronómica|ua]]. Recibe'l so nome n'honor a [[Gerard Kuiper]], quien predixo la so esistencia en 1951, 41 años antes de les primeres observaciones d'estos cuerpos, en 1992. Pertenecen al grupu de los llamaos [[Oxetu transneptuniano|oxetos transneptunianos]] (TNO, ''Transneptunian Objects''). Los oxetos descubiertos hasta agora tienen tamaños d'ente 100 y 1.000 [[kilómetru|kilómetros]] de diámetru. Créese qu'esta petrina ye la fonte de los [[cometa|cometes]] de curtiu [[periodu orbital|periodu]]. El primeru d'estos oxetos foi afayáu en 1992 por un equipu de la [[Universidá de Hawái]].
 
== Referencies históriques ==
La petrina de Kuiper ye llamáu n'ocasiones cinturón de Edgeworth o petrina de Edgeworth-Kuiper. Hai astrónomos qu'utilicen nomes más llargos inda, como petrina de Leonard-Edgeworth-Kuiper. Anque la denominación de «oxetos transneptunianos» ye encamentada por ciertos grupos d'astrónomos, yá que evitaría los discutinios ente los nomes más personales, n'estrictu rigor «oxeto transneptuniano» nun ye sinónimu de «oxetos dedel la petrinacinturón de Kuiper», una y bones los primeres engloban tamién a otros oxetos nel esterior del [[sistema solar]].
 
== Oxetos dedel la petrinacinturón de Kuiper ==
[[Archivu:Sedna comparacion tamano.jpg|thumb|200px|Comparanza de tamaños ente los oxetos dedel la petrinacinturón de Kuiper [[(90377) Sedna|Sedna]] y [[Quaoar]] cola [[Tierra]], la [[Lluna]] y [[Plutón (planeta nanu)|Plutón]].]]
Más de 800 oxetos dedel la petrinacinturón de Kuiper (KBOs de les sigles anglosaxones ''Kuiper Belt Objects'') fueron reparaos. Mientres enforma tiempu los astrónomos consideraron a [[Plutón (planeta nanu)|Plutón]] y [[Caronte (satélite)|Caronte]] como los oxetos mayores d'esti grupu.
 
Sicasí'l 4 de xunu de 2002 afayóse [[(50000) Quaoar]], un oxetu de tamañu inusual. Esti cuerpu resultó tener un tamañu de la metá qu'el de Plutón. Al ser tamién mayor que la lluna Caronte, pasó a convertise mientres un tiempu nel segundu oxetu más grande dedel la petrinacinturón de Kuiper. Otros oxetos menores de ladel petrinacinturón de Kuiper fuéronse afayando dende entós.
 
Pero'l 13 de payares de 2003 anuncióse'l descubrimientu d'un cuerpu de grandes dimensiones muncho más alloñáu que Plutón, al que denominaron [[(90377) Sedna|Sedna]]. L'oxetu 90337 Sedna destronó a Quaoar del puestu de segundu oxetu transneptuniano más grande. La so pertenencia a la petrina de Kuiper ta cuestionada por dellos astrónomos que lo consideren un cuerpu demasiáu llonxanu, representante quiciabes de la llende inferior de la [[nube de Oort]]. En tal casu, [[(148209) 2000 CR105|(148209) {{mp|2000 CR|105}}]] pertenecería tamién a esta clase.
Dellos KBO tán en [[resonancia orbital]] con [[Neptuno (planeta)|Neptuno]]. Los sos periodos orbitales son fracciones enteres del periodu orbital de Neptuno. Los oxetos en resonancia 1:2 y 2:3 denominar [[twotino]]s y [[plutino]]s respectivamente.
 
== Orixe dedel la petrinacinturón de Kuiper ==
[[Archivu:Lhborbits.png|thumb|400px|Simulación qu'amuesa los planetes esteriores y la petrina de Kuiper: a) Antes de la resonancia Xúpiter/Saturno 2:1 b) Dispersión de los oxetos de ladel petrinacinturón de Kuiper nel sistema solar dempués de l'alteración de la órbita de Neptuno c) Tres la espulsión de los oxetos de ladel petrinacinturón de Kuiper per Xúpiter.]]
Los oríxenes y estructura actual de ladel petrinacinturón de Kuiper inda nun fueron esclariaos, mientres los astrónomos esperen al telescopiu [[Pan-STARRS]], col que se deberíen alcontrar munchos más KBO, p'allumar nueves teoríes. Distintos simulaciones por ordenador de les interacciones gravitatories del periodu de formación del [[sistema solar]] indiquen que los oxetos de ladel petrinacinturón de Kuiper pudieron crease más escontra l'interior del [[sistema solar]] y ser movíos hasta les sos posiciones actuales ente 30 y 50 [[Unidá astronómica|UA]] poles interacciones con [[Neptuno (planeta)|Neptuno]] al movese amodo esti planeta dende la so posición de formación escontra l'esterior hasta la so actual órbita. Estes simulaciones indiquen que podría haber dellos oxetos de masa significativo na petrina, quiciabes del tamañu de [[Marte (planeta)|Marte]].
 
== Esploración dedel la petrinacinturón de Kuiper ==
Na actualidá desenvuélvense numberosos programes de busca de KBO. La sonda espacial [[New Horizons]], la primer misión dedicada a la esploración dedel la petrinacinturón de Kuiper, foi llanzada'l 19 de xineru de 2006 y algamó la menor distancia con Plutón el 14 de xunetu de 2015. Una vegada pasáu Plutón ta previstu qu'esquice unu o dellos KBO. Inda nun se determinó cuálos van ser los KBO concretos a esquizar, pero tendrán de tener ente 40 y 90&nbsp;km de diámetru y, idealmente, ser blancos o grises pa oldear con el color acoloratáu de Plutón.<ref>{{Cita web|título=New Horizons mission timeline|obra=NASA|url=http://pluto.jhuapl.edu/mission/mission_timeline.html|fechaacceso=12 d'agostu de 2007|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20070203005354/http://pluto.jhuapl.edu/mission/mission_timeline.html|fechaarchivo=3 de febreru de 2007}}</ref>
 
== Cantil de Kuiper ==
El cantil de [[Gerard Kuiper|Kuiper]] ye'l nome que-y dan los científicos a la parte más alloñada dedel la petrinacinturón de Kuiper. Ye una incógnita qu'esistió mientres años. La [[densidá (física)|densidá]] d'oxetos na petrina de Kuiper escai drásticamente, d'ende'l so nome de cantil.
 
La esplicación más lóxica sería la esistencia d'un [[planeta]] con una masa abondo grande como p'atraer cola so [[gravedá]] a tolos oxetos del so [[órbita]]. Esi supuestu planeta recibe'l nome de [[Planeta X]].
 
;N'inglés
* [http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/TNOs.html Llista actualizada de los oxetos dedel la petrinacinturón de Kuiper.]
* [https://web.archive.org/web/19970607085812/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb.html Páxina de la Universidá de Hawaii sobre la petrina de Kuiper y del descubrimientu del primera KBO.]
* [http://pluto.jhuapl.edu/ Misión New Horizons de la NASA a Plutón y la Petrina de Kuiper.]