Diferencies ente revisiones de «Púlsar»

2 bytes amestaos ,  hai 2 años
m
Bot: Troquéu automáticu de testu (-\b(N|n)amá\b +\1amái)
(Iguo enllaces frañíos a imaxes (1))
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (-\b(N|n)amá\b +\1amái))
Un '''púlsar''' (del acrónimo n'inglés de ''pulsating star'', que significa «estrella qu'emite radiación bien intenso a intervalos curtios y regulares»<ref>[http://lema.rae.es/dpd/?key=púlsar «púlsar.»] ''[[Diccionariu panhispánicu de duldes]]'' (''DPD''). Consultáu'l 23 d'agostu de 2014.</ref>) ye una [[estrella de neutrones]] qu'emite [[radiación]] periódica. Los púlsares tienen un intensu [[campu magnético]] qu'induz la emisión d'estos pulsos de [[radiación electromagnético]] a intervalos regulares rellacionaos col periodu de rotación del oxetu.
 
Les estrelles de neutrones pueden xirar sobre sí mesmes hasta dellos cientos de vegaes per segundu; un puntu de la so superficie puede tar moviéndose a velocidaes d'hasta 70&nbsp;000&nbsp;km/s. Ello ye que les estrelles de neutrones que xiren tan rápido espándense nel so ecuador por cuenta de esta velocidá vertixinosa. Esto tamién implica qu'estes estrelles tengan un tamañu d'unos pocos miles de metros, ente 10 y 20 kilómetros, una y bones la fuerza centrífugo xenerada a esta velocidá ye enorme y namánamái el potente campu gravitatorio d'una d'estes estrelles (dada la so enorme densidá) ye capaz d'evitar que se despedace.<ref>[http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/science/know_l1/pulsars.html]</ref><ref>[http://www.jb.man.ac.uk/~pulsiar/Education/Sounds/sounds.html]</ref>
 
L'efectu combináu de la enorme densidá d'estes estrelles cola so intensísimo campu magnético (xeneráu polos protones y electrones de la superficie xirando alredor del centru a asemeyaes velocidaes) causa que les partícules que s'averen a la estrella dende l'esterior (como, por casu, molécules de gas o polvu interestelar), acelerar a velocidaes estremes y realicen espirales cerradísimas escontra los polos magnéticos de la estrella. Por ello, los polos magnéticos d'una estrella de neutrones son llugares d'actividá bien intensa. Emiten remexos de radiación nel rangu del [[radiofrecuencia|radio]], [[rayos X]] o [[rayo gamma]], como si fueren cañones de radiación electromagnético bien intensa y bien colimada.
== Descubrimientu del primer púlsar ==
 
La señal del primer púlsar detectáu, [[PSR B1919+21]], tenía un periodu de 1,33730113&nbsp;s. Esti tipu de señales namánamái puede detectase con un [[radiotelescopiu]]. Ello ye que cuando en xunetu de [[1967]] [[Jocelyn Bell]] y [[Antony Hewish]] detectaron estes señales de radiu de curtia duración y desaxeradamente regulares, pensaron que podríen establecer contactu con una civilización estraterrestre, polo que llamaron tentativamente a la so fonte LGM (''Little Green Men'' o ''Hominos verdes''). Tres una rápida busca afayáronse trés nuevos púlsares qu'emitíen en radiu a distintes frecuencies, polo que llueu se concluyó qu'estos oxetos teníen de ser productu de fenómenos naturales. [[Anthony Hewish]] recibió en [[1974]] el [[Premiu Nobel de Física]] por esti descubrimientu y pol desenvolvimientu del so modelu teóricu. [[Jocelyn Bell]] nun recibió condecoración porque solo yera una estudiante de doctoráu, anque fuera ella quien alvirtió la primer señal de radio. Con anterioridá, [[Nicola Tesla]] yá detectara emisiones de radio regulares mientres los sos esperimentos de 1899, anque entós non supieron interpretase.<ref name=APS>{{cita web|autor= Adams, G. | añu = 2006| títulu=This Quarter in Physics History February 1968: The discovery of pulsars announced| url=http://www.aps.org/publications/capitolhillquarterly/200604/history.cfm| revista = Capitol Hill Quarterly | editorial=American Physical Society| fechaacceso=1 de marzu de 2017}}</ref>
 
Anguaño conócense más de 600 púlsares con periodos de [[Movimientu de rotación|rotación]] que van dende'l milisegundo a unos pocos segundos, con un promediu de 0,65&nbsp;s. La precisión con que se midió'l periodu d'estos oxetos ye d'una parte en 100 millones. El más famosu de tolos púlsares ye quiciabes el que s'atopa nel centru de la [[Nebulosa del Cámbaru]], denomináu PSR0531+121, con un periodu de 0,033&nbsp;s. Esti púlsar atopar nel mesmu puntu nel qu'astrónomos chinos rexistraron una brillosa supernova nel añu [[1054]] y dexa establecer la relación ente [[supernova]] y [[estrella de neutrones]], esto ye, qu'esta ye remanente de la esplosión d'aquella.