Diferencies ente revisiones de «Probabilidá»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 2 años
m
Bot: Orotografía habitual na wiki
m (Mantenimientu (páxines con referencies a la RAE))
m (Bot: Orotografía habitual na wiki)
La [[teoría de la probabilidá]] úsase estensamente n'árees como la [[estadística]], la [[física]], la [[matemática]], les [[ciencia|ciencies]] y la [[filosofía]] pa sacar conclusiones sobre la probabilidá discreta de sucesos potenciales y la mecánica subxacente discreta de sistemes complexos, polo tanto ye la caña de les [[matemátiques]] qu'estudia, mide o determina a los esperimentos o fenómenos aleatorios.
 
== HestoriaHistoria ==
{{AP|Hestoria de la probabilidá}}
La definición de probabilidá surde debíu al deséu del [[ser humanu]] por conocer con certidume los eventos que van asoceder nel futuru. Ye por eso qu'al traviés de la [[hestoria]] desenvolviéronse distintos enfoques pa tener un conceutu de la probabilidá y determinar los sos valores.
 
== Aplicaciones ==
Dos aplicaciones principales de la teoría de la probabilidá nel día ente día son nel analís de [[riesgu]] y nel comerciu de los [[mercáu de materies primes|mercaos de materies primes]]. Los gobiernos de normal apliquen métodos probabilísticos en [[regulación ambiental]] onde se-yos llama "[[analís de víes de dispersión]]", y de cutiu [[calidá de vida|miden el bienestar]] usando métodos que son estocásticos por naturaleza, y escueyen qué proyectos entamar basándose n'analises estadísticos del so probable efectu na población como un conxuntu. Nun ye correctu dicir que la [[estadística]] ta incluyida n'el mesmu modeláu, yá que típicamente los analises de [[riesgu]] son pa una única vegada y polo tanto riquen más modelos de probabilidá fundamentales, por ej. "la probabilidá d'otru 11-S". Una [[llei de númberos pequeños]] tiende a aplicase a toes aquelles eleccioneseleiciones y percepciones del efectu d'estes eleccioneseleiciones, lo que fai de les midíes probabilísticas una tema política.
Un bon exemplu ye l'efectu de la probabilidá percibida de cualquier conflictu xeneralizáu sobre los precios del petroleu n'Oriente Mediu - que producen un efectu apoderó na economía en xunto. Un cálculu por un mercáu de materies primes en que la guerra ye más probable en contra de menos probable probablemente unvia los precios escontra riba o escontra baxo ya indica a otros comerciantes esa opinión. Poro, les probabilidaes nun se calculen independientemente y tampoco son necesariamente bien racionales. La teoría de les [[finances conductuales]] surdió pa describir l'efectu d'esti [[pensamientu de grupu]] nel preciu, na política, y na paz y nos conflictos.
 
Otra aplicación significativa de la teoría de la probabilidá nel día ente día ye na [[fiabilidá de sistemes|fiabilidad]]. Munchos bienes de consumu, como los [[automóvil]]es y l'electrónica de consumu, utilicen la [[teoría de la fiabilidá]] nel diseñu del productu p'amenorgar la probabilidá d'avería. La probabilidá d'avería tamién ta estrechamente rellacionada cola [[garantía]] del productu.
 
Puede dicise que nun esiste una cosa llamada probabilidá. Tamién puede dicise que la probabilidá ye la midida del nuesu grau d'incertidume, o esto ye, el grau de la nuesa ignorancia dada una situación. Poro, puede haber una probabilidá de 1 ente 52 de que la primer carta nuna baraxa seya la ''J'' de diamantes. Sicasí, si unu mira la primer carta y reemplazar, entós la probabilidá ye o bien 100% ó 0%, y l'eleccióneleición correcta pue ser fecha con precisión pol que ve la carta. La física moderna apurre exemplos importantes de situaciones deterministes onde namái la descripción probabilística ye facedera por cuenta d'información incompleta y la complexidá d'un sistema según exemplos de fenómenos realmente aleatorios.
 
Nun universu determinista, basáu nos conceutos [[mecánica newtoniana|newtonianos]], nun hai probabilidá si conocen toles condiciones. Nel casu d'una ruleta, si la fuerza de la mano y el periodu d'esta fuerza ye conocíu, entós el númberu onde la bola va parar va ser seguru. Naturalmente, esto tamién supon la conocencia de la inercia y el resfregón de la ruleta, el pesu, llisura y redondez de la bola, les variaciones na velocidá de la mano mientres el movimientu y asina socesivamente. Una descripción probabilística puede entós ser más práctica que la mecánica newtoniana p'analizar el modelu de les salíes de llanzamientos repitíos de la ruleta. Los físicos atopar cola mesma situación na [[teoría cinética]] de los gases, onde'l sistema determinístico ''en principiu'', ye tan complexu (col númberu de molécules típicamente del orde de magnitú de la [[constante de Avogadro]] <math>6\cdot 10^{23}</math>) que namái la descripción estadística de les sos propiedaes ye vidable.
312 493

ediciones