Diferencies ente revisiones de «Xudaísmu reformista»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 2 años
m
Bot: Orotografía habitual na wiki
m (Bot: Orotografía habitual na wiki)
[[Archivu:Abraham Geiger by Lesser Ury.jpg|thumb|Rabino Abraham Geiger (1810 - 1874). Consideráu'l "padre" del reformismu.]]
 
== HestoriaHistoria ==
 
El "espíritu reformista" nel Xudaísmu tien los sos antecedentes nel profeta [[Nehemías]] (hebréu: נחמיה) y los sos reformaciones ente [[431 a. C.|431]] y [[430 a. C.|430]] antes de la Era Común. Inclusive figures como'l [[Gaón de Vilna]], en tiempos más recién, amosaron actitúes de claru pensamientu reformista. Sicasí'l Xudaísmu Reformista de la modernidá ye una de les corrientes herederes del xudaísmu Progresista o Lliberal qu'apaez en [[Alemaña]] mientres el [[Sieglu XVIII|Sieglu de les Lluces]], anque anguaño difier significativamente d'ésti. De la mesma estes corrientes fueron influyíes pola [[Haskalá]] (n'hebréu: השכלה; "Iluminismo", "educación", del raigañu sekhel "intelectu", "mente"), tamién conocida como'l "Iluminismo xudíu". La Haskalá foi'l movimientu que se desenvolvió na comunidá xudía europea a fines del sieglu XVIII que tomó los valores del sieglu de les lluces, buscando una meyor integración cola redolada y amontar la educación del hebréu, la hestoria xudía y demás conocencies seculares, fora del ámbitu de la escuela relixosa o [[yeshivá]]. Nel Sieglu XIX, nuna redolada histórica d'evolución escontra la emancipación de los xudíos, les tensiones ente la sociedá moderna y la manera de vida de les comunidaes hebrees tradicionales apináronse.
 
=== El rabino Abraham Geiger ===
Nesi contestu surde'l [[rabino]] [[Abraham Geiger]] (1810 - 1874), llamáu por dellos "el padre del reformismu",<ref>[http://www.radiosefarad.com/joomla/index.php?option=com_content&view=article&id=4450:una mirada-a-la hestoria&catid=104:una mirada-a-la hestoria&Itemid=127 Geiger, fundador del reformismu]</ref> Geiger preconizó un movimientu pa la reformación del xudaísmu, non de la [[Torá]] (hebréu: תורה), como dalgunos de los sos detractores contemporaneos equívocamente alegaron, y trataría de sorrayar la misión de los Xudíos d'espublizar el [[monoteísmu]] y los preceptos (מצוות) morales y éticos de la Torá. Sicasí, opúnxose aprofiantemente al treslláu del [[Shabat]] al domingu y negóse a oficiar ante una asamblea de fieles que rompiera cola comunidá xudía establecida.<ref>{{cita llibrollibru|autor=Michael A. Meyer|títulu=The Reform Judaism Reader: North American Documents|añu=2000|editorial=Urj Press|isbn=0807407321|páxina=6}}</ref> Geiger claramente fixo claro que los sos esfuerzos nun tienen de ser entedidos como "asimilacionistas", sinón como un intentu de revertir la hexemonía cristiana y establecer la presencia xudía nel marcu de la hestoria y pensamientu europeos”.<ref>{{cita llibrollibru|autor=Koltun-Fromm, Ken|títulu=Abraham Geiger's Lliberal Judaism: Personal Meaning and Religious Authority|añu=2006|editorial=Indiana University Press|id=ISBN 978-0253347442|páxina=2}}</ref> De fechu el reformismu fixo posible que munchos xudíos de la dómina, alloñaos de la práctica de la relixón y otros yá convertíos al cristianismu, tornaren a la fe xudaica. Tamién previeno qu'otros tantos terminaren convirtiéndose al cristianismu como productu de l'asimilación yá xeneralizada entós daquella.
 
=== El radicalismu de Samuel Holdheim ===
[[Archivu:Synagoge Oberstrasse 1.jpg|thumb|Templu Reformista Oberstraßy, Hamburgo, Alemaña (1931-1938)]]Estos tresformamientos xustificar por mediu d'una visión daqué [[Hegel]]iana de la hestoria que faía d'ella una progresiva revelación, sustituyendo la tradicional visión d'una revelación yá terminada. Los [[xudíu|xudíos]] yá nun yeren un pueblu nel esiliu a la espera de la so propia salvación y entornáu sobre sí mesmu, sinón una comunidá presente nel mundu que la so misión yera proclamar el [[monoteísmu]]. Abandónase la idea de reconstruyir el [[templu de Xerusalén]] y de volver colos sacrificios, según los rezos pal restablecimiento d'un Estáu propiu. El Movimientu Reformista nos sos oríxenes yera [[antisionismo|antisionista]] y proponía l'afiliación al país de residencia. A diferencia del reformismu del sieglu XX y del actual qu'abraza férreamente el sionismu.<ref>[http://www.nfty.org/israelcentral/ai_israel/platforms_on_zionism/ Platforms on zionism]</ref> Eses reformaciones atestiguaben una necesidá de renovación relixosa, pero tamién un deséu de destacar menos del restu de la sociedá, lo que ta nel orixe de delles característiques que-yos daben un aspeutu esterior: nueva indumentaria pa los [[rabino]]s, adóptase "templu" xuntu a [[sinagoga]] como nomes del llugar de cultu y la creación d'un ritu de confirmación pa los adolescentes.
 
La Unión Reformista de [[Berlín]] yera la más radical, pero non toos el siguidores d'esti movimientu progresista deseyaben cambeos tan radicales. Produciéronse alcuentros ente rabinos en [[Brunswick]] en [[1844]], en [[Frankfurt del Meno|Frankfurt]] en [[1845]] y en [[Breslavia]] en [[1846]]. Nun se consiguió la unanimidá y en [[1854]], Zecharias Frankel (1801-1875), directordireutor del seminariu de Breslavia, fundó'l movimientu [[Masorti]], llamáu "Conservador", progresista pero menos radical que munches de les Uniones Reformistes. Darréu'l mesmu movimientu Reformista dio marcha tras en delles de les sos propuestes más radicales.
 
[[Archivu:Templo Emanu-El NY.png|thumb|El Templu Emanu-El foi la primer congregación reformista de Nueva York, EEXX (1845). Ye considerada como una de les sinagogues más grandes y formoses del mundu]]
=== El reformismu na actualidá ===
 
A mediaos del [[Sieglu XIX]] el Movimientu Reformista enllantar en [[América del Norte]],<ref>{{cita llibrollibru|autor=Eugene Borowitz|títulu=Explaining Reform Judaism|añu=1985|editorial=Behrman House|isbn=978-0874413946|páxina=17}}</ref> especialmente nos [[Estaos Xuníos]] col nome de ''Reform judaism'' (URJ), y cuenta ellí con numberosos adherentes (la mayoría de los xudíos practicantes manifiestos son reformistes). Tamién s'enllantó en [[Israel]] [http://reform.org.il/Heb/Index.asp], nel [[Reinu Xuníu]] (''Lliberal'' o ''Reform''), nos [[Países Baxos]], en [[Francia]], en [[España]] [http://judaismoreformista.blogspot.com/2007/04/conversin_09.html] en [[América Llatina]] y nel [[Caribe (rexón)|Caribe]] ([[Puertu Ricu]], [[Isles Virxes]], [[Cuba]], [[Curaçao]] y [[Xamaica]]). [http://www.tbspr.org] [http://www.onepaper.com/synagogue/] [http://www.wupj.org/Congregations/LatinAmerica.asp] A pesar de nacer n'Alemaña, el xudaísmu lliberal convirtióse anguaño nun Movimientu Reformista de claru predominiu estauxunidense.
 
N'Israel, los Reformistes (al igual qu'el Conservadores) mientres un tiempu nun tuvieron un pesu significativu. Sicasí esisten anguaño comunidaes que la so actividá crez. Les tensiones colos ortodoxos (y entá más colos [[jaredí]]es) son dacuando importantes.
 
== Principios ==
Nun pretenden ser dogmáticos; [http://www.khvenezuela.com/index.php?option=com_content&view=article&id=256]<ref>{{cita llibrollibru|autor=Eugene Borowitz|títulu=American Reform Judaism: An Introduction|añu=2003|editorial=Rutgers University Press|isbn=978-0813532196|páxina=27}}</ref>
 
* La esistencia, la singularidá y l'unidá de Dios.
[[Archivu:Sidur Reformsta ImanuEl.png|thumb|Sidur Reformista Imanu-El, Nisenbom]]Ente los xudíos reformistes esisten los siguientes planteamientos:<ref name="whatisreform" />
 
* Adhesión esclusiva a la [[Torá]] y al restu del [[Tanaj]] como escritura inspirada por Dios. Tamién son consultaes les obres de la lliteratura rabínica llamada "torá oral", a saber [[Mishná]] y [[Guemará]] ([[Talmud]]), el [[Midrash]] y la lliteratura medieval como'l [[Mishné Torá]]. D'igual manera tratar con alta valoración (y d'usu constante ya indispensable) la [[Halajá|Responsa]] y el [[Sidur]] (llibru xudíu d'oraciones). Pa los reformistes la "torá oral" (y per ende la [[Halajá]]), anque ye reconocida como parte de los "testos sagraos" xuntu al Tanaj,<ref>{{cita llibrollibru|autor=Singer / Zlotowitz|títulu=Our Sacred Texts|añu=1992|editorial=UAHC Press|isbn=978-0807404799|páxina=91-109}}</ref> nun ye considerada como “revelación divina”, sinón más bien como un conxuntu d'opiniones y reflexones inspiraos na [[Torá]] "escrita" en munchos casos, con un altu grau pureza ética la cual contribuyó a los sos pensadores y autores a buscar un íntimu aproximamientu a Dios, pero nun tien un orixe necesariamente divín. Polo tanto'l reformismu considera equivocaos a los movimientos que-y conceden autoridá definitiva a la halajá tradicional o qu'alieguen qu'el so abordaxe sobre la halajá ye la única o más auténtica espresión del Xudaísmu. La Torá "escrita" (la única esistente pal reformismu) ye tratada como revelación progresiva o "documentu vivu".
 
* Refugu de la segregación sexual y defensa de los derechos de la muyer y les [[minoríes sexuales]].<ref>{{cita llibrollibru|autor=Eugene Borowitz|títulu=American Reform Judaism: An Introduction|añu=2003|editorial=Rutgers University Press|isbn=978-0813532196|páxina=186}}</ref> Homes y muyeres recen nes sinagogues reformistes de manera conxunta. El reformismu foi'l primer movimientu n'empezar la ordenación (hebréu: סמיכה) de muyeres [[rabino]]s.
 
* Ausencia d'integrismu na so interpretación de los preceptos relixosos. Dichos preceptos fueron escritos por persones influyíes pola so sociedá, y nun tien de realizar se una interpretación literalista, sinón fayadiza al contestu.
306 348

ediciones