Diferencies ente revisiones de «Valle»

37 bytes amestaos ,  hai 2 años
ensin resume d'edición
[[Archivu:Salta-VallesCalchaquies-P3140151.JPG|thumb|right|250px|[[Valles Calchaquíes]] na [[provincia de Salta]], [[Arxentina]].]]
 
Un '''valle''' (del llatín ''vallis'') ye una [[enllanada]] ente [[monte]]s o altores, una [[depresión (xeografía)|depresión]] de la [[superficie terrestre]] ente dos [[aguada|aguades]]s, con forma inclinada y allargada, que conforma una [[cuenca hidrográfica]] en que'l so fondu agospiar un [[cursu fluvial]].
 
Nun [[relieve]] mozu predominen los valles ''en V'', característicu de los '''valles fluviales''': les aguaes, pocu modelaes pola [[erosión]], converxen nun fondu bien estrechu. Otra manera, un estáu avanzáu de la erosión de llugar a la de valles [[aluvial]]esye, de fondu planu y ampliu, constituyíos por [[aluvión|depósito aluviales]] ente los cualos puede parolar el [[cursu d'agua]]. Los valles ''n'O'', característicos de los [[abargane glaciar|abarganes o "baciques" glaciales]], tienen les sos parés bien abruptas y el fondu cóncavu. En ciertos casos, al recular un antiguu glaciar, el llechu d'unu de los sos [[afluente]]s queda a muncho altor percima del d'aquél y desagua na so aguada, de cutiu, formando saltos d'agua. Un tercer tipu de valles ye en forma de trubiecu o batea: son amplios, de nidiu pindiu y superficiales.<ref name=ucauca>[http://artemisa.unicauca.edu.co/~hdulica/t_geomorfologia.pdf Xeomorfoloxía Fluvial] {{Wayback|url=http://artemisa.unicauca.edu.co/~hdulica/t_geomorfologia.pdf |date=20130921053734 }} [[Universidá del Cauca]]. Colombia. Consultáu'l 16/09/2013.</ref>
 
Cuando un ríu ye prindáu por otru o cuando'l so llechu ye cerráu por [[morrena|morrenes]]s o otru tipu de depósitos, queda más embaxo un ''valle muertu'' o ríu degolláu, que yá nun tien un cursu d'agua. N'otros casos, un valle nun tien salida natural, por cerralo una contrapendiente, y les agües que por él escurren enfusen nel suelu y prosigue el so cursu por una [[ríu soterrañu|rede soterraña]]. Esos ''valles ciegos'' son propios de los terrenes [[karst|cársicos]]. Coles mesmes, en munches rexones grebes los ríos nun puede salir del so [[cuenca hidrográfica]], escurriendo por ''valles [[cuenca endorreica|endorreicos]]''. Un valle puede ser íntegramente escaváu nun terrén [[sedimentu|sedimentario]] pol so cursu d'agua, pero polo xeneral, ésti abre pasu por depresiones d'orixe [[tectónica|tectónicu]]. Según sían éstes, tiense un ''valle de quebra'', ''de fuesa'', ''d'ángulu de falla'', etc. Un ''valle llonxitudinal'' ta empobináu paralelamente a les plegues d'una [[cordal]], en cuantes que un ''valle tresversal'' ye perpendicular a ellos.
 
== Tipos de valles ==
[[Archivu:ValleyofAburra.jpg|miniaturadeimagen|250px|[[Valle de Aburrá]],ta na [[Cordal Central (Colombia)|cordal Central de los Andesd'Andar]]. Ellí allúgase la ciudá de [[Medellín]].]]
[[Archivu:Sunset on the Yangtze River.jpg|thumb|right|250 px| Gargüelu nel ríu [[Yangtsé]], en China, amosando'l mayor enclín de la fastera esquierda (que queda a la derecha de la imaxe) a pesar de la mesma constitución xeolóxica de los dos orielles.]]
Geomorfológicamente esisten diferencies ente los valles angostos y los valles amplios, les principales descríbense de siguío.
Anque xeneralmente créese que los valles en '''V''' son perfectamente simétricos, lo cierto ye que tamién presenten ciertu grau de [[asimetría fluvial|asimetría]], siendo la paré o fastera de la esquierda de mayor pindiu o enclín que la de la derecha (tratándose del hemisferiu Norte).
 
Exemplos de valle en forma de '''V''' en [[Svaneti]], [[Montes del CáucasuCáucaso]].
 
=== Característiques de los valles amplios ===
Les planicies d'hinchente d'esti tipu son muncho más comunes que les erosionales y de normal tienden a atopase nel cursu inferior de los ríos. Dambes planicies d'hinchente, la erosional y la de agradación, amuesen formes como meandros, trenzamientos, bordos naturales, depósitos de sedimentos, calces divagantes.
 
== Incisión y enanche de los valles Tantu nel pasáu como nel presente, dellos procesos actuaron y tán actuando nel sentíu d'afondar y enanchar los valles, anque les evidencies de dicha acción, pueden perdese o debilitar col tiempu. Si dexar a una corriente en llibertá d'algamar por sigo mesma la so [[nivel-base]], erosionaría el llechu directamente escontra baxo, formando un abilsu de parés verticales nel procesu.<ref name=ucauca/>
 
Pero como la corriente nun ye l'únicu axente que trabaya na formación del valle, les parés de la mayoría de los valles inclínense escontra riba y pa escontra fora del fondu del valle. Col tiempu entá les parés de los gargüelos más abruptas van inclinase pa escontra fora con relación a la exa de los sos valles. Conforme una corriente curtia escontra baxo y afonda el so calce dientro de la superficie del terrén, la meteorización, el escurrimiento y los movimientos en masa entren en xuegu, foliando costantemente les parés del valle, faciéndoles recular, estremándose ente sigo.
 
El material so la influencia de la gravedá, ye abasnáu de les parés del valle embaxo y descargáu na corriente, pa ser movíu alantre aldu finalmente a los océanos.
 
La resultancia ye un valle que les sos parés enanchar fuera y enriba, dende la corriente, pa formar un perfil tresversal típicu.
 
La velocidá con que les parés del valle son amenorgaes y los ángulos qu'adopten, dependen de dellos factores, siempres pensando en tiempos xeolóxicos, ye dicir millones d'años. Si les parés tán feches de material ensin consolidar (que ye vulnerable a la erosión y al movimientu en masa), la velocidá va ser rápida; pero si les parés tán constituyíes de roca resistente, la velocidá d'erosión va ser bien lenta, y les parés van poder llevantase casi verticalmente dende'l fondu del valle. Amás de cortar escontra baxo nel so calce, una corriente curtia tamién de llau a llau, o lateralmente nos sos bordos.
 
Nes primeres etapes d'enanche del valle, cuando la corriente ta inda percima del so nivel-base, predomina la erosión escontra baxo. Darréu, a midida que la corriente averar al so nivel-base, la erosión escontra baxo va siendo cada vez menos importante; nesta etapa destinar a la erosión de los sos bordos una proporción más grande de la enerxía de la corriente. Como ésta bazcuya d'un llau a otru, forma sobre'l fondu del valle una planicie d'hinchente que tiende a enanchase siempres y el valle faise cada vez más ampliu.
 
== VerVease tamién ==
{{Columnes}}
* [[Asimetría fluvial]]
 
== Referencies ==
{{llistareflistaref}}
 
== Enllaces esternos ==
{{wikcionario|valle}}
<!--- Por favor, nun retires la categoría: Accidentes del relieve» nin «categoría: Accidentes erosivos»: nun son categoríes redundantes, son categoríes tipo glosarios, destinaes a describir tolos accidentes y nes que tienen d'apaecer puramente los artículos, non les categoríes.--->
 
 
 
 
 
{{Tradubot|Valle}}
[[Categoría:Accidentes del relieve]]
[[Categoría:Accidentes erosivos]]
[[Categoría:Wikipedia:CorrexirAccidentes traducciónxeográficos de fastera]]
 
[[es:Valle]]
[[Categoría:Tradubot 2018]]