Diferencies ente revisiones de «Antiguu idioma macedoniu»

m
Bot: Troquéu automáticu de testu (- a. C. + e.C.)
m (Iguo apostrofación)
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (- a. C. + e.C.))
|mapa = [[File:Idioma macedonio antiguo.png|300px]]
}}
El '''antiguu idioma macedoniu''' yera una [[llingües indoeuropees|llingua indoeuropea]] usada polos [[antiguos macedonios]]. Falar en [[Reinu de Macedonia|Macedonia]] mientres el [[I mileniu ae. C.|primer mileniu a. C]]. Foi dexando d'usase a partir del [[sieglu V ae. C.|sieglu V a. C.]], y créese que sumió nos primeros sieglos de la nuesa era. Probablemente falábase sobremanera nes rexones interiores, llueñe de la mariña.
 
Anque emparentada col [[griegu antiguu]], l'antiguu macedoniu nun ye un [[Griegu antiguu|dialectu griegu]], sinón una llingua cercana al ''proto-griegu''. Per otra parte, inda s'alderica la relación del antiguu macedoniu col [[idioma traciu|traciu]] y el [[idioma frigio|frigio]] y otres [[llingües paleobalcánicas]].
La conocencia de la llingua ta bien llindáu porque nun hai nengún testu sobreviviente indiscutiblemente escritu na llingua, anque un cuerpu d'auténtiques palabres macedonies foi axuntáu de fontes antigües, principalmente de les inscripciones en monedes, y del léxicu de [[Hesiquio d'Alexandría]] nel [[sieglu V]], con unes 700 palabres y nomes propios. La mayoría d'estos son con seguridá identificables como griegu, pero dalgunos d'ellos nun son fácilmente conciliables col patrón de la fonoloxía griega.
La [[Tablilla de maldición de Pella]] (el ''katádesmos'' de Pella, una ''tabella defixionis''), un testu escritu nun [[dóricu (dialectu)|dialectu dóricu]], foi atopáu en [[Pella (Grecia)|Pella]] en [[1986]], y datáu ente'l [[sieglu IV ae. C.|sieglu IV a. C.]] y [[sieglu III ae. C.|III]]; arriendes de ella haise argumentáu que l'antiguu idioma macedoniu foi un dialectu griegu noroccidental, parte de los dialectos dóricos (O. Masson, 1996). Antes d'esti descubrimientu propunxérase que'l dialectu macedoniu yera una forma antigua de griegu, falada xuntu al propiu dóricu nesi momentu (Rhomiopoulou, 1980).
 
== Descripción llingüística ==
* maced. '''{{Polytonic|ἄδραια}}''' ''adraia'' ‘tiempu soleyeru’, comparáu col áticu '''{{Polytonic|αἰθρία}}''' ''aithría'', del pie *''h₂aidʰ-''
* maced. '''{{Polytonic|βάσκιοι}}''' ''báskioi'' ‘fasces’, contra áticu '''{{Polytonic|φάσκωλος}}''' ''pháskōlos'' ‘sacu de cueru’, del pie *''bʰasko''
* Según les [[Hestories (Heródoto)|Hestories de Heródoto]] 7.73 (ca. [[440 ae. C.|440 a. C.]]), los macedonios afirmaben que los ''[[Frigia|frigios]]'' yeren llamaos ''Brygoi'' antes d'emigrar de [[Tracia]] a [[Anatolia]] (alredor del [[Sieglu XIII ae. C.|1200 a. C.]]).
* [[Plutarco]] diz, na so obra [[Moralia (Obres morales y de costumes)|Moralia]], que los macedonios usen ''b'' en cuenta de 'ph' ente que los [[Delfos|délficos]] una ''b'' en cuenta de ''p''.
* El términu macedoniu '''{{Polytonic|μάγειρος}}''' ''mágeiros'' ‘carniceru’ yera un préstamu del dóricu al [[áticu (dialectu)|áticu]]. Vittore Pisani suxurió un últimu orixe macedoniu pa la palabra, que taría emparentada con '''{{Polytonic|μάχαιρα}}''' ''[[májaira|mákhaira]]'' ‘cuchiellu’ (< pie ''*magʰ-'' ‘lluchar’).
 
=== Fontes clásiques ===
Hai delles referencies clásiques que conducieron a numberosos eruditos a creer que los antiguos griegos víen a los antiguos macedonios como una tribu non helénica, anque otros eruditos caltengan que sí lo yeren. Ente les referencies que pueden indicar que'l macedoniu ye un dialectu griegu, ta'l diálogu qu'esiste ente un ateniense y un macedoniu nun fragmentu del [[sieglu V ae. C.|sieglu V&nbsp;a.&nbsp;C.]] de la comedia ''Macedonios'' del ateniense [[Estratis]], onde'l discursu macedoniu ye presentáu como una forma del griegu.
 
L'historiador [[Quintu Curcio Ablondu|Quintu Curcio]] suxure que l'idioma macedoniu nun yera intelixible pal permediu de falantes (''Hist. Alex.'' 6.11.4): "Él (sc. [[Filotas]]) atopó al pueblu de [[Frigia]] y [[Paflagonia]] risibles, y nun taba avergoñáu, anque naciera en Macedonia, de tener un intérprete con él cuando escuchaba a la xente falar nel so propiu idioma." Sicasí, esti testimoniu nun ye concluyente.<ref>Y. Kapetanopoulos, "Alexander’s patrius sermo in the Philotas affair", ''The ancient world'' 30 (1999) 117-128. [http://www.history.ccsu.edu/elias/PhilotasPatriusSermo.pdf Online paper]</ref>
126 195

ediciones