Diferencies ente revisiones de «Antiguu idioma macedoniu»

m
Preferencies llingüístiques
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (- a. C. + e.C.))
m (Preferencies llingüístiques)
== Documentación en macedoniu ==
[[Archivu:pellatab.jpg|thumb|400px|right|La [[Tablilla de maldición de Pella]] ''(katádesmos)'': del [http://www.brynmawr.edu/classics/redmonds/csts212w4.html Prof. Radcliffe G. Edmonds III, Bryn Mawr College].]]
La conocencia de la llingua ta bien llindáu porque nun hai nengún testu sobreviviente indiscutiblemente escritu na llingua, anque un cuerpu d'auténtiques palabrespallabres macedonies foi axuntáu de fontes antigües, principalmente de les inscripciones en monedes, y del léxicu de [[Hesiquio d'Alexandría]] nel [[sieglu V]], con unes 700 palabrespallabres y nomes propios. La mayoría d'estos son con seguridá identificables como griegu, pero dalgunos d'ellos nun son fácilmente conciliables col patrón de la fonoloxía griega.
La [[Tablilla de maldición de Pella]] (el ''katádesmos'' de Pella, una ''tabella defixionis''), un testu escritu nun [[dóricu (dialectu)|dialectu dóricu]], foi atopáu en [[Pella (Grecia)|Pella]] en [[1986]], y datáu ente'l [[sieglu IV e.C.|sieglu IV e.C.]] y [[sieglu III e.C.|III]]; arriendes de ella haise argumentáu que l'antiguu idioma macedoniu foi un dialectu griegu noroccidental, parte de los dialectos dóricos (O. Masson, 1996). Antes d'esti descubrimientu propunxérase que'l dialectu macedoniu yera una forma antigua de griegu, falada xuntu al propiu dóricu nesi momentu (Rhomiopoulou, 1980).
 
== Descripción llingüística ==
Pocu puede dicise d'esta llingua a partir de les poques palabrespallabres que se caltienen. Una evolución fonética llamativa ye aquella pola que les consonantes aspiraes sonores del [[Idioma protoindoeuropéu|PIE]] evolucionaron a les oclusives sonores '''{{Polytonic |β}}, {{Polytonic |γ}}, {{Polytonic |δ}}''', a diferencia de tolos dialectos griegos conocíos, onde evolucionaron a les sordes '''{{Polytonic|φ}}''', '''{{Polytonic|χ}}''', '''{{Polytonic|θ}}''', con poques esceiciones.
 
* macedoniu '''{{Polytonic|δανός}}''' ''danós'' ‘muerte’ (del [[Idioma protoindoeuropéu|pie]] *''dʰenh₂-'' ‘dexar’), comparáu cola [[koiné]] '''{{Polytonic|θάνατος}}''' ''[[tánatos|thánatos]]''
Si '''{{Polytonic|γοτάν}}''' ''gotán'' ‘gochu’ ta rellacionáu con *''gʷeh₃o-'' ‘ganáu’, esto podría indicar que les [[consonante labiovelar|labiovelares]] taben intactes, o s'asimilaron a les velares, resultancia distinta al tratamientu del griegu ([[Áticu (dialectu)|áticu]] '''βοτόν''' ''botón'' ‘bestia’, '''{{Polytonic|βοῦς}}''' ''boûs'' ‘vaca, toru’). Estes esviaciones, sicasí, nun son desconocíes nos dialectos griegos; compárese'l [[Dóricu (dialectu)|dóricu]] (espartanu) '''{{Polytonic|γλεπ-}}''' ''glep-'' col griegu común '''{{Polytonic|βλεπ-}}''' ''blep-'', amás del dóricu '''{{Polytonic|γλάχων}}''' ''gláchōn'' y el [[xónicu (dialectu)|xónicu]] '''{{Polytonic|γλήχων}}''' ''glēchōn'' col griegu común '''{{Polytonic|βλήχων}}''' ''blēchōn''.<ref>Albrecht von Blumenthal, ''Hesychstudien'', Stuttgart, 1930, 21.</ref>
 
Dellos exemplos indiquen que les oclusives [[consonante velar|velares]] sonores ensordáronse, especialmente n'entamu de palabra: '''{{Polytonic|κάναδοι}}''' ''kánadoi'', 'quexales' (< pie ''*genu-''); '''{{Polytonic|κόμβους}}''' ''kómbous'' ‘mueles’ (< pie ''*ǵombʰ-''); n'interior de palabra: '''{{Polytonic|ἀρκόν}}''' ''arkón'' (áticu '''{{Polytonic|ἀργός}}''' ''argós'') y el [[toponimia|topónimo]] macedoniu ''Akesamenai'', del nome [[piería|pierio]] ''Akesamenos'' (si ''Akesa-'' ta emparentáu col griegu ''agassomai'', ''agamai'' ‘ablucar’; cf. el nome traciu ''Agassamenos'').
 
En ''[[Les aves]]'' de [[Aristófanes]] atópase la forma [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0058%3Aentry%3D%2317647 '''{{Polytonic|κεβλήπυρις}}'''] ''keblēpyris'' ‘páxaru de cabeza colorada’, qu'amuesa una oclusiva sonora, al estilu macedoniu, en llugar de la sorda aspirada habitual en griegu: '''{{Polytonic|κεβ(α)λή}}''' ''keb(a)lē'' ‘cabeza’ frente a '''{{Polytonic|κεφαλή}}''' ''kephalē''.
 
== Clasificación ==
* Un dialectu griegu que'l so sustrato nun tenía influencies indoeuropees, suxuríu por [[M. Sakellariou]] (1983).
* Un dialectu "ilirio" entemecíu con griegu, suxuríu por [[Otfried Müller|K. O. Müller]] (1825) y por [[Giuliano Bonfante|G. Bonfante]] (1987).
* Un idioma indoeuropéu independente cercanu al griegu, traciu y frigio, suxuríu por [[Antoine Meillet|A. Meillet]] (1913) ya I. I. Russu (1938).<ref>A. Meillet [1913] 1965, ''Apeçu d'xune histoire de la langue grecque'', 7th ed., Paris, p. 61. I. Russu 1938, en ''Ephemeris Dacoromana'' 8, 105-232. Citáu dempués por Brixhe/Panayotou 1994: 209.</ref>
 
El discutiniu ta estrechamente rellacionada cola reconstrucción del [[idioma protogriego]].
Dellos llingüistes consideren que la llingua macedonia yera una llingua hermana a tolos dialectos griegos antiguos, y non a cencielles un dialectu griegu. Si esta visión ye correcta, entós el macedoniu y el griegu podríen ser dos subramas d'un grupu dientro de la indoeuropea, formando un grupu greco-macedoniu, dacuando tamién referíu como grupu '''helénicu'''. Esta terminoloxía podría conducir a tracamundios, una y bones la "caña helénica del indoeuropéu" ye tamién usada sinónimamente cola caña griega (que contién toos dialectos griegos antiguos y modernos) nun sentíu más estrechu.<ref>{{enllaz rotu|1=[http://cf.linguistlist.org/cfdocs/new-website/LL-WorkingDirs/forms/langs/get-familyid.cfm?CFTREEITEMKEY=IEG Linguist List] |2=http://cf.linguistlist.org/cfdocs/new-website/LL-WorkingDirs/forms/langs/get-familyid.cfm?CFTREEITEMKEY=IEG |bot=InternetArchiveBot }} siendo un partidariu d'esta teoría.</ref>
 
Un númberu de palabrespallabres macedonies, particularmente nel léxicu de Hesiquios, son aldericaes (i.y., dalgunos nun les consideren verdaderes palabrespallabres macedonies) y dalgunes podríen ser malvaes na tresmisión. Asina "abroutes", pue ser lleíu como "abrouwes" ({{Polytonic|αβρουϝες}}), con tau ({{Polytonic|Τ}}) sustituyendo a [[digamma|digamma ({{polytonic|F}})]].<ref>Olivier Masson, "Sur la notation occasionnelle du digamma grec par d'autres consonnes et glosar macédonienne abroutes", ''Bulletin de la Société de linguistique de Paris'', 90 (1995) 231-239.</ref> Si esta palabra podría incluyise nun dialectu griegu; sicasí, otres (y.g. [[Antoine Meillet|A. Meillet]]) vease la dental como auténtica y esta palabra podría quiciabes pertenecer a una llingua indoeuropea distinta del griegu.
 
=== Antiguu dialectu griegu ===
Otra escuela caltién que'l macedoniu foi un dialectu griegu. Aquellos que tán a favor d'una naturaleza puramente griega del macedoniu, como un dialectu septentrional, son numberosos ya inclúin a eruditos como [[Franz Heinrich Ludolf Ahrens|H. Ahrens]] y O. Hoffmann.<ref>H. Ahrens, ''De Graecae linguae dialectis'', Göttingen, 1843; O. Hoffmann, ''Die Makedonen. Ihre Sprache und ihr Volkstum'', Göttingen 1906.</ref> Una recién propuesta d'esta escuela foi la del Professor Olivier Masson, quien nel so artículu sobre l'antiguu idioma macedoniu, na tercer edición del "Oxford Classical Dictionary", suxurió que'l Macedoniu taba rellacionáu colos dialectos noroccidentales griegos:<ref name="OxfordCD1" /> m
 
Como en macedoniu {{Polytonic|β, δ, γ}} = griegu {{Polytonic|φ, θ, χ}}, Claude Brixhe<ref>Claude Brixhe, "Un «nouveau» champ de la dialectologie grecque: -y macédonien", in: A. C. Cassio (ed.), ''Katà diálekton. Atti del III Colloquio Internazionale di Dialettologia Greca'' (A.I.O.N., XIX), Napoli 1996, 35-71.</ref> suxure que ye un desenvolvimientu posterior. Les lletres nun designen consonantes sonores, i.y. [{{IPA|b, d, g}}], sinón fricatives sonores, i.y. [{{IPA|β, δ, γ}}], por cuenta de la pronunciación de les fricatives sordes [{{IPA|φ, θ, x}}] (= Áticu [{{IPA|p<sup>h</sup>, t<sup>h</sup>, k<sup>h</sup>}}]). Brian Joseph añede que la remota evidencia ta abierta a distintes interpretaciones, una y bones una respuesta definitiva nun ye posible", pero alvierte que "l'antiguu macedoniu nun ye a cencielles un antiguu dialectu griegu al par col áticu o l'eólicu".<ref name="Joseph" /> Nesti sentíu, dellos autores tamién lu consideren un "dialectu griegu malváu."
Dellos llingüistes consideren que l'idioma macedoniu nun yera namái una llingua separada, sinón que pertenecía a una caña indoeuropea distinta de la caña helénica (o caña greco-macedonia), y suxuren que nun yera especialmente cercana al griegu. Refuguen les correspondencies griegues atopaes en macedoniu y prefieren tratalo como un idioma indoeuropéu de los [[península balcánica|Balcanes]], allugáu xeográficamente ente Iliria al oeste y Tracia al este.
 
Dellos<ref>y.g. [[Eduard Schwyzer|Y. Schwyzer]], ''Griechische Grammatik'', Munich 1939, vol. 1, 69-71.</ref> llancen la hipótesis de que lingüísticamente el macedoniu taba ente'l ilirio y el traciu, un tipu d'idioma entemediu ente los dos. Un idioma del grupu traco-ilirio ye bien aldericáu por cuenta de qu'escarez d'importantes evidencies (vease ''[[idioma Traco-ilirio|Traco-ilirio]]''), y una xenética traco-iliria-macedonia ye especulativa, anque un ''[[Sprachbund]]'' na zona ye considerada probable. Apocayá, A. Garrett (1999) conxeturó que'l macedoniu pudiera na so primer etapa ser parte d'un [[continuu dialectal]] que tomaba los antiguos dialectos de toles llingües indoeuropees sudoccidentales (incluyendo'l griegu), pero quedábase secundariu pa los procesos irreales posteriores de converxencia que produció'l mesmu griegu. Acota que so esta perspectiva'l cambéu de soníu qu'isogloses como la deaspiración de les oclusives sonores podría ser lo que llindó'l valor de diagnósticu, ente qu'últimamente la cuestión de si'l macedoniu pertenez o non a una unión xenética col griegu ye dudosa.<ref>Andrew Garrett (1999): "A new model of Indo-European subgrouping and dispersal". In: Chang, S. S, Liaw, L. and Ruppenhofer, J, Proceedings of the Twenty-Fifth Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, February 12-15, Berkeley: Berkeley Linguistics Society, 146-56, 1999. [https://web.archive.org/web/20060907220237/http://ist-socrates.berkeley.edu/~garrett/BLS1999.pdf Online paper (PDF)]</ref>
 
L'antiguu léxicu macedoniu revela delles palabrespallabres que nun tienen cognados en griegu, anque lo tienen n'otres llingües indoeuropees. Hai tamién delles palabrespallabres que nun tienen cognado en nenguna otra llingua, y pueden ser restos d'un [[Sustrato llingüísticu|sustrato]] [[preindoeuropéu]], seique rellacionáu col [[sustrato prehelénico]].
 
=== Fontes clásiques ===
* '''{{Polytonic|ἀβροῦτες}}''' or '''{{Polytonic|ἀβροῦϜες}}''' ''abroûtes'' o ''abroûwes'' 'cejass' (Hes. Attic '''{{Polytonic|ὀφρῦς}}''' ''ophrûs'' [[caso acusativu|acc.]] [[plural|pl.]], '''{{Polytonic|ὀφρύες}}''' ''ophrúes'' [[casu nominativu|nom.]], [[Idioma protoindoeuropéu|protoindoeuropéu]] *b<sup>h</sup>ru-)
* '''{{Polytonic|ἄγημα}}''' ''ágēma'', 'vanguardia, guardias' (Hes. áticu '''{{Polytonic|ἄγημα}}''' ''ágēma'', PIE *ag-); cf. [[Polibio]], ''Hestories'', 5.65.2
* '''{{Polytonic|ἀγκαλίς}}''' ''ankalís'' 'pesu, carga' o '[[Focete (ferramienta)|focete]]' (Hes. áticu '''{{Polytonic|ἄχθος}}''' ''ákhthos'' o '''{{Polytonic|δρέπανον}}''' ''drépanon'', áticu '''{{Polytonic|ἀγκαλίς}}''' ''ankalís'' 'fardu', o en pl. '''{{Polytonic|ἀγκάλαι}}''' ''ankálai'' 'mangues', '''{{Polytonic|ἄγκαλος}}''' ''ánkalos'' 'brazáu, fardu', '''{{Polytonic|ἀγκάλη}}''' ''ankálē'' 'arma curvada' o 'cualesquier cosa estrechamente envuelta', como the arms del mar, PIE *ank 'doblar')
* '''{{Polytonic|ἀδῆ}}''' ''adē'' 'cielu claru' o 'l'aire cimero' (Hes. '''{{Polytonic|οὐρανός}}''' ''ouranós'' 'cielu', áticu '''{{Polytonic|αἰθήρ}}''' ''aithēr'' 'éter, el superior, l'aire más puro', d'ende 'cielu claru, cielu')
* '''{{Polytonic|ἄδις}}''' ''ádis'' 'corazón' (Hes. '''{{Polytonic|ἐσχάρα}}''' ''eskhára'', áticu '''{{Polytonic|αἶθος}}''' ''aîthos'' 'fueu, temperatura enceso')
* '''{{Polytonic|ἄδραια}}''' ''ádraia'' 'bon tiempu, cielu estenu' (Hes. áticu '''{{Polytonic|αἰθρία}}''' ''aithría'', PIE *aidh-)
* '''{{Polytonic|ἀκρουνοί}}''' ''akrounoí'' 'piedres miliarias' nom. pl. (Hes. '''{{Polytonic|ὃροι}}''' ''hóroi'', áticu '''{{Polytonic|ἄκρος}}''' ''ákros'' 'a la fin o estremidá', del '''{{Polytonic|ἀκή}}''' ''akē'' 'punta, filu', PIE *ak 'cume, punta' o 'apuntiáu')
* '''{{Polytonic|ἀλίη}}''' ''alíē'' 'capros, `pez zieforme'
* '''{{Polytonic|ἄλιζα}}''' ''áliza'' (tamién ''alixa'') '[[Alnus|omeru]]' (Hes. áticu '''{{Polytonic|λεύκη}}''' ''leúkē'' '[[Populus|álamu]]', áticu '''{{Polytonic|ἐλάτη}}''' ''elátē'' 'abetu, picea', PIE *ol-, *el-)
* '''{{Polytonic|ἀμαλή}}''' ''amalē'' 'atentu' [[xéneru gramatical|fem.]] '''{{Polytonic|ἀμαλή}}''', áticu '''{{Polytonic|ἁμαλή}}''', '''{{Polytonic|ἁπαλή}}''' ''hamalē'', ''hapalē'')
* '''{{Polytonic|ἄξος}}''' ''áxos'' 'madera' (Hes. áticu '''{{Polytonic|ὓλη}}''' ''húlē'')
* '''{{Polytonic|ἀορτής}}''' ''aortēs'', 'espadachín' (Hes. ξιφιστής; [[Homero]] [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2311135 '''{{Polytonic|ἄορ}}'''] ''áor'' 'espada'; áticu [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2311157 '''{{Polytonic|ἀορτήρ}}'''] ''aortēr'' 'correa d'espada', [[griegu modernu|modernu]] [[idioma griegu|griegu]] '''{{Polytonic|αορτήρ}}''' ''aortír'' 'correa de rifle'; d'ende [[aorta]])
* '''{{Polytonic|ἄργελλα}}''' ''árgella'' 'bathing hut' ([[cimerio]] '''{{Polytonic|ἄργιλλα}}''' ''árgilla'' 'vivienda soterraña' ([[Éforo]] en [[Estrabón|Estrb.]] 5.4.5), antiguu indiu ''argala-ḥ'', ''argalā'' 'picaporte, cerrojo', PIE *''areg-'', d'ende'l rumanu ''argea'' (pl. ''argele''), 'construcción de madera', albanés ''ragal'' 'cabana')
* '''{{Polytonic|ἀργιόπους}}''' ''argiópous'' '[[águila]]' áticu '''{{Polytonic|ἀργίπους}}''' ''argípous'' 'vencejo', PIE *''hrg'i-vainas'' < PIE *arg + PIE *ped)
* '''{{Polytonic|ἀρκόν}}''' ''arkón'' ociu' áticu '''{{Polytonic|ἀργός}}''' ''argós'' 'galbaniegu, ociosu' nom. [[singular|sing.]], '''{{Polytonic|ἀργόν}}''' acc.)
* '''{{Polytonic|ἄσπιλος}}''' ''áspilos'' 'riega' (Hes. '''{{Polytonic|χείμαῤῥος}}''' ''kheímarrhos'', áticu '''{{Polytonic|ἄσπιλος}}''' ''áspilos'' ensin llurdiu, inmaculáu, puru')
* '''{{Polytonic|βάσκιοι}}''' ''báskioi'' '[[fasces]]' (Hes. áticu '''{{Polytonic|δεσμοὶ φρῡγάνων}}''' ''desmoì phrūgánōn'', macedoniu '''{{Polytonic|βασκευταί}}''' ''baskeutaí'', áticu'''{{Polytonic|φασκίδες}}''' ''phaskídes'', quiciabes áticu '''{{Polytonic|φάσκωλος}}''' ''pháskōlos'' 'sacu de piel', PIE *''b<sup>h</sup>asko-'')
* '''{{Polytonic|γοτάν}}''' ''gotán'' '[[Los sos scrofa adoma|gochu]]' acc. sing. (PIE *''g<sup>w</sup>ou-'' 'ganáu', (áticu '''{{Polytonic|βοτόν}}''' ''botón'' ' bestia', en plural '''{{Polytonic|βοτά}}''' ''botá'' 'llendo d'animales')
* '''{{Polytonic|γράβιον}}''' ''grábion'' 'antorcha' (PIE *grabh-, '[[Carpinus|abetu (xéneru Carpinus)]]', [[Idioma umbru|umbru]] ''Grabovius'' un divos-carbayu, etimológicamente conectáu col áticu '''{{Polytonic|κράβ(β)ατος}}''' ''kráb(b)atos'' 'diván, cama', [[llatín]] ''grabālos tos'' deriva del macedoniu - d'ende en [[idioma griegu|griegu modernu]] '''{{Polytonic|κρεβάτι}}''' ''kreváti'' 'cama')
* '''{{Polytonic|δανός}}''' ''danós'' '[[muerte]]', '''{{Polytonic|δανῶν}}''' ''danōn'' 'murderer' (Hes. Attic ''thánatos'' '''{{Polytonic|θάνατος}}''' 'muerte', del raigañu '''{{Polytonic|θαν-}}''' ''than-'')
* '''{{Polytonic|δάρυλλος}}''' ''dárullos'' 'carbayu' (Hes. áticu '''{{Polytonic|δρῦς}}''' ''drûs'', PIE *doru-)
* '''{{Polytonic|ἐταῖροι}}''' ''etaîroi'' 'collacios' nom. pl. (áticu '''{{Polytonic|ἑταῖροι}}''' ''hetaîroi'', PIE *swe-t-aru < forma sufija de *swe)
* '''{{Polytonic|ἴλαξ}}''' ''ílax'' 'encina, de fueya perrene o carbayu escarlata' (Hes. áticu '''{{Polytonic|πρῖνος}}''' ''prînos'', [[Llatín]] ''[[ilex]]'')
* '''{{Polytonic|καλαῤῥυγαί}}''' ''kalarrhugaí'' 'acequias, cabianes' (Hes. '''{{Polytonic|τάφροι}}''' - atribuyíu a [[Amerias]]) -[[A Greek-English Lexicon|LSJ]]: palabra [[Ambracia|ambraciota]], acc. del Sch.Xen. Iliad 21.259 (na forma '''kalarua''').
* '''{{Polytonic|κάναδοι}}''' ''kánadoi'' 'jaws' nom. pl. (áticu '''{{Polytonic|γνάθοι}}''' ''gnáthoi'', PIE *genu, 'quexal')
* '''{{Polytonic|κάραβος}}''' ''kárabos''
** 'portón, puerta' (Hes. áticu 'carne asao sobre carbón'; áticu ''karabos'' 'vacalloria'; 'cámbaru de ríu'; 'lluz de barcu'; d'ende'l modernu griegu '''{{Polytonic|καράβι}}''' ''karávi'')
** 'los viermes de la madera seco' (áticu 'vacalloria, escarabayu cornudu; cámbaru de ríu')
** 'una criatura marina' (áticu 'cámbaru de ríu, crustáceu espinosu; vacalloria')
* '''{{Polytonic|κίκεῤῥοι}}''' ''kí[k]erroi'' 'unos macios (?)' (Hes. áticu '''{{Polytonic|ὦχροι}}''' ''ōkhroi'', PIE *k̂ik̂er- 'arbeyu')
* '''{{Polytonic|κλινότροχον}}''' ''klinótrokhon'', según [[Teofrasto]] un tipu de [[Acer (planta)|pládanu]] de [[Estagira]], [[Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch|Pokorny]] áticu '''{{Polytonic|γλεῖνον}}''' ''gleînon''), [[A Greek-English Lexicon|LSJ]]: '''{{Polytonic|γλῖνος}}''' ''glînos'' o '''{{Polytonic|γλεῖνος}}''' ''gleînos'', pládanu cretense, Acer creticum', Teofr.HP3.3.1, 3.11.2.
* '''{{Polytonic|κόμβους}}''' ''kómbous'' 'mueles' acc. pl. (áticu '''{{Polytonic|γομφίους}}''' ''gomphíous'', [[diminutivu|dim.]] de '''{{Polytonic|γόμφος}}''' ''gómphos'' 'un grande, wedge-shaped bolt o clavu; dalgún llazu o zarru', PIE *gombh-)
* '''{{Polytonic|λακεδάμα}}''' ''lakedáma'' 'agua salao con ayu', Hes.; según Albrecht von Blumenthal,<ref name="Blumenthal, 1930">Blumenthal, ''Hesychstudien'', Stuttgart, 1930.</ref> ''-ama'' correspuende al áticu '''{{Polytonic|ἁλμυρός}}''' ''halmurós'' 'saláu'; ''laked-'' ye'l cognado del inglés [[Allium ampeloprasum var. porrum|puerru]], posiblemente rellacionáu ye '''{{Polytonic|Λακεδαίμων}}''' ''Laked-aímōn'', el nome de los lacedemonios [[esparta]]nos.
* '''{{Polytonic|λείβηθρον}}''' ''leíbēthron'' 'regueru' (Hes. áticu '''{{Polytonic|ῥεῖθρον}}''' ''rheîthron'', tamién '''{{Polytonic|λιβάδιον}}''' ''libádion'', 'un pequenu regueru', dim. de '''{{Polytonic|λιβάς}}''' ''libás''; PIE *lei, 'fluyir'); notar el típicu sufixu griegu granible '''{{Polytonic|-θρον}}''' (''-thron'')
* '''{{Polytonic|Πύδνα}}''' ''Púdna'', un topónimu ([[Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch|Pokorny]] áticu '''{{Polytonic|πυθμήν}}''' ''puthmēn'' 'fondu, llinguáu, base del vasu'; PIE *bhudhnā; Attic [http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2391516 '''{{Polytonic|πύνδαξ}}'''] ''pýndax'' 'fondu del vasu')
* '''{{Polytonic|σάρισσα}}''' ''[[sarissa|sárissa]]'' (tamién '''{{Polytonic|σάρισα}}''' ''sarisa''), llarga pica usada pola falanxe macedonia ([[Teofrasto]], [[Polibio]]; etimológicamente desconocíu – Blumenthal<ref name="Blumenthal, 1930" /> reconstrúi ''*sk<sup>w</sup>rvi-entia-'' un raigañu pa 'cortar', pero esto ye especulativu; quiciabes l'áticu '''{{Polytonic|σαίρω}}''' ''saírō'' 'enseñar los dientes, sonrir como un perrro', esp. con despreciu o malicia, tamién 'barrer')
 
== Ver tamién ==