Diferencies ente revisiones de «Propiedá intelectual»

m
Preferencies llingüístiques
m (Preferencies llingüístiques)
m (Preferencies llingüístiques)
 
=== El sieglu XIX ===
Sicasí, l'arrasadora espansión del [[capitalismu]] y la necesidá d'incentivos pa caltener l'aceleráu desenvolvimientu tecnolóxicuteunolóxicu tres les [[guerres napoleóniques]], consolidaríen la lóxica de la propiedá intelectual y estenderíen les lexislaciones protectores.
 
Ello ye que la propiedá intelectual tuvo históricamente supeditada na práctica a les necesidaes sociales d'innovación. Cuando [[Eli Whitney]] inventó la [[desmotadora d'algodón]] en 1794 a naide -y muncho menos a él mesmu- asocedióse-y plantegar demandes a pesar de que la patentara. La desmotadora yera un inventu senciellu, que dexaba amenorgar el preciu del [[algodón]] drásticamente y convirtió a los [[Estaos Xuníos d'América]] na [[década de 1830]] nel gran provisor de les nacientes manufactures testiles britániques. Y el algodón -hasta entós equivalente al [[Llinu testil|llinu]] en preciu y llindáu por tantu a les clases altes- tresformar nun bien de consumu de mases de preciu algamadizu. Los Estaos Xuníos y [[Gran Bretaña]] pasaron, gracies a la industria de la manufactura algodonera, de ser países en desenvolvimientu a ser países desenvueltos.<ref>[http://david.lasindias.com/sobre-falsos-comunes-y-devolucion/ Páxina web d'El Corréu de les Indies (Grupu Cooperativu de les Indies)]</ref>
 
=== El sieglu XX ===
El [[sieglu XX]] foi'l sieglu del copyright, de los derechos d'autor y de les [[patente]]s. Tres la convención de Berna fúndase'l [[BIRPI]] (''Bureaux internationaux réunis pour la protection de la propriété intellectuelle''), anguaño güei OMPI ([[Organización Mundial de la Propiedá Intelectual]]). Apaecen yá les primeres sociedaes de derechos como la [[SGAE|SAE]] (güei [[SGAE]]) en [[1898]], y les farmacéutiques y les empreses tecnolóxiquesteunolóxiques consolidaron el so modelu de negociu sobre'l sistema de patentes. La segunda metá del sieglu, l'españíu industrial de la música popular y la universalización del mercáu audiovisual, concentráu nos Estaos Xuníos llevaron a la formación d'un gran mercáu cultural mundial dependiente de la [[homologación]] internacional de la propiedá intelectual.
 
== Categoríes de propiedá intelectual ==
=== Propiedá industrial ===
{{AP|Propiedá industrial}}
Les invenciones, [[patente]]s, [[marca]]s, [[dibuxu técnicu|dibuxos]] y [[modelu (tecnoloxíateunoloxía)|modelos]] [[industrial]]es y [[indicación xeográfica|indicaciones xeográfiques de procedencia]]; ye'l derechu esclusivu qu'otorga l'Estáu pa usar o esplotar en forma industrial y comercial les invenciones o innovaciones d'aplicación industrial o indicaciones comerciales que realicen individuos o empreses pa estremar los sos productos o servicio ante la vecería nel mercáu. Esta inclúi les invenciones, marques, patentes, los esquemes de trazáu de circuitos integraos, los nomes y designaciones comerciales, dibuxos y modelos industriales, según indicaciones xeográfiques d'orixe, a lo que vien añedir la protección contra la competencia deslleal.
 
Según l'artículu 1.3 del [[Conveniu de París pa la Protección de la Propiedá Industrial]]: ''“La propiedá industrial entender na so acepción más amplia y aplícase non solo a la industria y al comerciu puramente dichos, sinón tamién al dominiu de les industries agrícoles y extractivas de tolos productos fabricaos o naturales, por casu: vinos, granos, fueyes de tabacu, frutos, animales, minerales, agües minerales, cerveces, flores, farines”''.
Esta protección confier-y al autor un ensin númberu de prebendas como reconocencia al maxín y esfuerzu emplegáu na creación de daqué novedosu que s'atope fuera de la cotidianeidad, esto ye, daqué nuevu qu'implique ciertu nivel inventivu, y que sía susceptible d'aplicación industrial.
 
La protección de les patentes ye siempres una tema por demás delicada nes negociaciones de trataos internacionales como'l TLC, onde, los países en víes de desenvolvimientu qu'escarecen de tecnoloxíateunoloxía pretenden menguar al mínimu la protección que se da a les patentes con cuenta de poder esplotar dichos inventos a la brevedá posible. Ente que, los países desenvueltos pretenden estender al máximu'l tiempu de protección con distintos mecanismos como les patentes de segundu usu, que son aquelles patentes que se conceden a invenciones yá patentaes pero a les cualos atopóse-yos una nueva forma d'usu o dalgún nuevu beneficiu, y por consiguiente concédese un periodu adicional de protección.
 
Adicionalmente, esisten otres temes de discutiniu como les llicencies obligatories que son aquelles que s'otorguen a organismos públicos o a terceres persones pa la esplotación d'un inventu ensin el consentimientu del inventor en situaciones especiales como n'emerxencies nacionales, pero previa compensación al autor. Esti tipu de llicencies, tamién son aldericaes en negociaciones de trataos, por culpa de que pa países con gran potencial inventivu esti tipu de llicencies son inadmitibles, ente que en países probes procúrase siempres dexar esta alternativa.