Diferencies ente revisiones de «Nacionalismu curdu»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 3 años
m
Correición de topónimos (cartafueyu)
m (Moving from Category:Kurdistán to Category:Curdistán topónimos ALLA using Cat-a-lot)
m (Correición de topónimos (cartafueyu))
[[Archivu:Kurdish-inhabited area by CIA (1992).jpg|300px|right|thumb|KurdistánCurdistán.]]
 
El '''nacionalismu curdo''' ye un movimientu políticu, social y cultural que defende'l calter nacional del [[pueblu curdu]] en redol a un proyectu común pa tol [[KurdistánCurdistán]]. Na actualidá, los territorios curdos atopar nel norte de [[Iraq]] (incluyendo, pero ensin llindar a, el [[KurdistánCurdistán iraquín]]), el noroeste de [[Irán]] ([[KurdistánCurdistán iranín]]), el sureste de [[Turquía]] ([[KurdistánCurdistán turcu]]), y pequenes partes del norte y el nordés de [[Siria]] ([[KurdistánCurdistán siriu]]), según un pequenu enclave nel sur de [[Armenia]].
 
Históricamente, los curdos fueron un pueblu apoderáu por otres naciones. Na [[Edá Antigua|Antigüedá]], los [[medos]], antecesores de los curdos, llucharon contra [[asirios]] y [[aquemenidas]], quien finalmente-yos ganaron. Mientres la [[Edá Media]], el KurdistánCurdistán foi estremáu ente los imperios [[Imperiu otomanu|otomanu]] y [[Imperiu persa|persa]]. Hasta'l [[sieglu XIX]], los gobernantes otomanos respetaron considerablemente l'autonomía curda.
 
Nel ocaso del Imperiu otomanu empezó a plantegase per primer vegada la cuestión nacional nel KurdistánCurdistán. Nel [[Tratáu de Sèvres]], en cayendo'l vieyu Estáu otomanu, prevíase la creación d'un [[Tao-nación]] curdu, pero dichu tratáu nunca entró a valir. Col [[Tratáu de Lausana]] ([[1923]]) el KurdistánCurdistán sería estremáu ente Turquía, Siria, Irán, Iraq y la [[URSS]].
 
En [[1946]], la [[República de Mahabad|República curda de Mahabad]] llogró una efímera independencia nel KurdistánCurdistán iranín. Esta república socialista cuntó col sofitu soviéticu y foi presidida pol nacionalista [[Qazi Muhammad]]. Darréu aumentaron les acciones de los nacionalistes contra los gobiernos d'Iraq ya Irán. En [[1984]] fundóse'l [[Partíu d'el Trabayadores de KurdistánCurdistán]] (PKK), grupu armáu qu'opera dende entós nel KurdistánCurdistán turcu.
 
El pueblu curdu foi moteyáu "el pueblu más grande ensin un cachu de tierra", lo que reflexa la causa [[irredentismo|irredentista]] d'un KurdistánCurdistán independiente.
 
La mayoría de los curdos fueron sacaos de les sos tierres tradicionales, de cutiu violentamente. Por cuenta de la remoción de los sos llares, la mayoría de la [[diáspora]] crea un [[nacionalismu]] que puede llamase "transnacionalismo".<ref>Curtis, Andy. ''[https://web.archive.org/web/20100613180219/http://www.cs.uwaterloo.ca/~a2curtis/papers/2004/kurdish-diaspora.pdf Nationalism in the Diaspora: a study of the Kurdish movement]''.</ref>