Diferencies ente revisiones de «El Salvador»

4 bytes desaniciaos ,  hai 1 añu
m
Preferencies llingüístiques
m (correiciones)
m (Preferencies llingüístiques)
| dirixentes_nomes = • [[Salvador Sánchez Cerén]]
| fundación = [[Independencia]]
| fundación_fitos = • Fecha
| fundación_dates = d'[[España]]<br />• [[15 de setiembre]] de [[1821]]
| superficie = 21,041
| PIB_puestu = 94
| PIB_per_cápita = US$ 3.618 (2010)
| moneda = [[Colón salvadoreño]]
| xentiliciu = salvadorianu, -a, -o</br>salvadoreñu, -a, -o
| horariu = UTC - 6
 
=== Conquista, Colonia ya Independencia ===
Los conquistadores españoles, encabezaos por Pedro de Alvarado, al par del so hermanu Gonzalo, cruciaron el ríu Paz ente los años [[1524]]-[[1525]]. Aportaron dende la zona qu'entiende l'actual república de Guatemala depués de participar na conquista de Méxicu. Mientres la colonia, El Salvador formó parte de la Capitanía Xeneral de Guatemala, tamién conocida como Reinu de Guatemala. El territoriu salvadorianu tuvo estremáu nes Alcaldíes Mayores de Sonsonate y San Salvador, siendo esta postrera alzada como Intendencia a finales del [[sieglu XVIII]].
 
En [[1811]] y [[1814]] produciéronse importantes alzamientos contra'l dominiu español qu'espresaron la molición independentista de los criollos. Finalmente, les naciones centroamericanes consiguieron la so independencia d'España, el [[15 de setiembre]] de [[1821]]. Dende'l [[5 de xineru]] de [[1822]], les provincies de Centroamérica, salvo la oposición de la élite salvadoriana ya intelectuales guatemalianos, integráronse al Primer Imperiu Mexicanu, hasta'l [[19 de marzu]] de [[1823]], cuando [[Agustín de Iturbide]] abdica ante'l congresu.
San Salvador, la capital, ye conocida polos munchos sismos qu'asoceden; polo cual llamóse-y popularmente "Valle de les Hamaques" dende tiempos de la colonia. En 1986 un terremotu de 7,5 graos d'intensidá na escala Richter y de 10 segundos de duración, destruyó gran parte de la ciudá de San Salvador. El [[13 de xineru]] de [[2001]], otru terremotu, ésti de 7,9 graos na escala Richter, causó gran destrucción a lo llargo y anchu del país. Una de les traxedies humanes qu'asocedió de resultes del sismu, foi un argayu de tierra nel llamáu Cordal del Bálsamu na ciudá de Santa Tecla nel departamentu de La Llibertá, que mató a más de 800 persones y dexó a dellos miles ensin llar. El [[13 de febreru]] de 2001, un mes dempués, otru terremotu de semeyante magnitú mató a 255 persones, dexando ensin les sos cases a cientos de families, especialmente nel interior de la república onde viven les capes más probes de la sociedá.
 
Per otru llau, les últimes eleiciones presidenciales, celebraes el [[15 de marzu]] de [[2009]], dieron como ganador al periodista Carlos Mauricio Funes Cartagena del partíu FMLN.
 
== Política y gobiernu<ref>Los datos recoyíos nesti apartáu tán sacaos del ''Anuario Iberoamericano 2012'' del [[Real Institutu Elcano]] y l'[[Axencia Efe]]. Disponible en http://www.anuarioiberoamericano.es/</ref> ==
El poder executivu ta nes manes de l'Asamblea Llexislativa d'El Salvador, un muérganu unicameral formáu por 84 diputaos elexíos cada trés años. No que cinca al poder xudicial, el so muérganu cimeru ye la Corte Suprema de Xusticia, formada por 15 maxistraos, de los que ún ye'l presidente de la Corte.
 
Colos Alcuerdos de Paz de Chapultepec (1992) creáronse la nueva Policía Nacional Civil, la Procuradoría pa la Defensa de los Derechos Humanos, y el Tribunal Supremu ElectoralEleutoral. Amás dióse-y vida llegal, como partíu políticu, a la oposición d'esquierda na forma del Frente Farabundo Martí pa la Lliberación Nacional (FMLN) y redefinióse el papel del exércitu, acutáu pa la defensa de la soberanía y l'integridá territorial. Tamién se suprimieron dellos cuerpos de seguridá que taben al mandu del exércitu, como fueron la Guardia Nacional, la Policía de Facienda y los Batallones especiales formaos pa caltener la guerra contra la insurxencia de los años 80.
 
=== Gobiernu ===
* [[Frente Farabundo Martí de Lliberación Nacional]] (FMLN). El so coordinador xeneral ye Medardo González.
* [[Alianza Republicana Nacionalista]] (ARENA). El so presidente ye Alfredo Cristiani
* Partíu de la Esperanza (PE). Ye l'heriede del Partíu Demócrata Cristiano (PDC), disueltu pol Tribunal Supremu ElectoralEleutoral en 2011 por nun tener algamao el 3% de los votos nes eleiciones presidenciales de 2004. El so secretariu xeneral ye Rodolfo Parker.
* Concertación Nacional (CN). Ye'l socesor del Partíu de Conciliación Nacional (PCN), disueltu pol TSE en 2011 poles mesmes razones que l'anterior. El so secretariu xeneral ye Ciro Cruz Cepeda.
* Cambéu Democráticu (CD). El so secretariu xeneral ye Tomás Chévez.