Diferencies ente revisiones de «Reinu d'Escocia»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 1 añu
m
correiciones
m (Iguo testu: -"períodu" +"periodu")
m (correiciones)
|líder1 = [[Kenneth I d'Escocia|Kenneth I]]
|añu_líder1 = [[843]]-[[858]]
|líder2 = [[JacoboXacobu VI d'Escocia ya I d'Inglaterra|JacoboXacobu VI]]
|añu_líder2 = [[1567]]–[[1625]]
|líder3 = [[Ana I de Gran Bretaña]]
[[Edimburgu]], la ciudá más grande del país, foi precedida peles ciudaes de [[Scone (Escocia)|Scone]], [[Dunfermline]] y [[Stirling]], como [[Capital (política)|capital]] del país.
 
En [[1603]] el rei escocés [[JacoboXacobu VI d'Escocia ya I d'Inglaterra|JacoboXacobu VI]] aportó a la corona d'[[Inglaterra]], xuniéndose les corones, siguíu de la unión de los parllamentos nel añu [[1707]] col [[Acta d'Unión (1707)|Acta d'Unión]].
 
Nun tiempu Escocia taba habitada por 5 pueblos;
En [[1295]] [[Juan Balliol]] robla un tratáu de cooperación con [[Felipe IV de Francia]] nomada [[Alianza Auld]], estableciendo una estrecha relación ente estos dos reinos contra'l [[Reinu d'Inglaterra]]. Esta alianza dura hasta finales de [[1560]], momentu nel que'l destín d'Escocia foi la so unión personal con Inglaterra.
 
Con Escocia en poder del rei [[EduardoEduardu I d'Inglaterra]], son los obispos [[William Lamberton]] y [[Robert Wishart]] los qu'entamen la resistencia d'Escocia del dominiu inglés.
 
En [[1448]] produzse la postrera gran alquisición territorial d'Escocia, al llograr [[JacoboXacobu III d'Escocia]] per parte de [[Margarita de Dinamarca]] (fía del rei Cristian I de Dinamarca) les [[Órcadas|islles Órcadas]] y les [[Shetland]] en conceutu de dote. Finalmente [[Xaime IV d'Escocia]], fíu de los anteriores, va consiguir nel añu [[1472]] la unión definitiva de toles islles al Reinu d'Escocia.
 
== Reforma relixosa ==
== Unión personal con Inglaterra ==
 
[[Archivu:JamesIEngland.jpg|thumb|Retrato de [[JacoboXacobu VI d'Escocia|JacoboXacobu I d'Inglaterra y VI d'Escocia]].]]
 
Tres la muerte prematura de [[JacoboXacobu V d'Escocia]] en [[1542]] la so fía [[María I d'Escocia|María d'Escocia]] foi coronada reina con tan solo 6 díes de vida, teniendo la rexencia mientres la so minoría d'edá del [[Lord Protector]] [[James Hamilton]], cargu qu'ocupa hasta finales de [[1554]]. Mientres la rexencia, la madre de María, [[María de Guisa]], facer col poder, preparando'l matrimoniu de Maria col príncipe [[EduardoEduardu VI d'Inglaterra|Eduardo d'Inglaterra]], matrimoniu que finalmente non se lleva a cabu.
 
La negativa de María de Guisa acarreta qu'a partir d'aquel momentu surde un enfrentamientu col [[Reinu d'Inglaterra]], de primeres con [[Enrique VIII d'Inglaterra|Enrique VIII]] y, darréu, con [[IsabelSabela I d'Inglaterra|IsabelSabela I]]. En mediu del conflictu dinásticu y relixosu (María d'Escocia yera la lexítima heredera del reinu d'Inglaterra por ser considerada IsabelSabela I ilexítima según la relixón católica), María d'Escocia foi encarcelada por IsabelSabela I y asesinada en febreru de [[1587]], habiendo primeramente abdicáu la corona escocesa en favor del so fíu [[JacoboXacobu VI d'Escocia]]
 
Dempués del fallecimientu d'IsabelSabela I nel añu [[1603]], JacoboXacobu VI foi nomáu herederu lexítimu del tronu inglés, convirtiéndose nel iniciador de la [[Dinastía Estuardo]] y adoptando el nome de '''JacoboXacobu I d'Inglaterra'''. Esta unión del reinu (xuntu con Irlanda, que naquellos momentos formaba parte d'Inglaterra) foi puramente personal, calteniendo los dos la so práutica independencia política.
 
== Commonwealth y el Protectoráu ==
== Unión con Inglaterra ==
[[Archivu:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|thumb|Bandera del [[Reinu de Gran Bretaña]], del que [[Escocia]] formaría parte a partir de [[1707]].]]
A principios del [[sieglu XVIII]] la principal razón de la política inglesa foi asegurar la socesión del tronu británicu en casu de nun tener descendencia directa. Asina según l'Acta d'Establecimientu, roblada en [[1701]] la corona inglesa, en casu de nun tener descendencia directa, pasaría a la [[Casa de Hannover]], de [[protestantismo|religión protestante]]. En [[1702]] la muerte del rei [[GuillermoGuillermu III d'Inglaterra|GuillermoGuillermu III]] trai l'ascensu al tronu d'[[Ana I de Gran Bretaña|Ana I]], que nun tenía herederu a la muerte del príncipe Guillermo de Gloucester nel añu [[1700]].
 
Nel añu [[1703]] la unión dinástica ente'l [[Reinu d'Inglaterra]] y el Reinu d'Escocia taba en crisis, una y bones el Parllamentu d'Escocia pretendía instaurar con esta crisis socesoria una dinastía independiente, lo que suponía la independencia total al respective de Inglaterra. El Parllamentu encamienta a la execución de [[Carlos I d'Inglaterra|Carlos I]] mientres la Guerra Civil Inglesa, un fechu que nun cunta con nengún pidimientu d'ayuda del Parllamentu Escocés y que podía ser interpretada como una ofiensa y una ilegitimidad. Esta teórica independencia nun yera deseyada per Inglaterra yá que l'establecimientu d'un reinu independiente escocés podía acarretar una alianza d'esti país con dalgún enemigu de los ingleses, y de la mesma, un ataque contra los sos territorios, polo cual, el problema escocés tenía de ser neutralizáu y garantizar la socesión na Casa de Hannover.
* [[David I d'Escocia|David I]], [[1124]]–[[1153]]
* [[Malcolm IV d'Escocia|Malcolm IV]], [[1153]]–[[1165]]
* [[GuillermoGuillermu I d'Escocia|GuillermoGuillermu I]], [[1165]]–[[1214]]
* [[Alejandro II d'Escocia|Alejandro II]], [[1214]]–[[1249]]
* [[Alejandro III d'Escocia|Alejandro III]], [[1249]]–[[1286]]
=== La dinastía de Balliol ===
Eduardo Balliol y David II llucharon pol tronu.
* [[EduardoEduardu I d'Escocia|Eduardo Balliol]], [[1332]]–[[1338]]
 
=== La [[Estuardo|dinastía de Estuardo]] ===
* [[Roberto II d'Escocia|Roberto II]], [[1371]]–[[1390]]
* [[Roberto III d'Escocia|Roberto III]], [[1390]]–[[1406]]
* [[JacoboXacobu I d'Escocia|JacoboXacobu I]], [[1406]]–[[1437]]
* [[JacoboXacobu II d'Escocia|JacoboXacobu II]], [[1437]]–[[1460]]
* [[JacoboXacobu III d'Escocia|JacoboXacobu III]], [[1460]]–[[1488]]
* [[JacoboXacobu IV d'Escocia|JacoboXacobu IV]], [[1488]]–[[1513]]
* [[JacoboXacobu V d'Escocia|JacoboXacobu V]], [[1513]]–[[1542]]
* [[María I Estuardo|María I]], [[1542]]–[[1567]]
* [[JacoboXacobu I d'Inglaterra|JacoboXacobu VI d'Escocia]], [[1567]]–[[1625]]
 
=== La [[Estuardo|dinastía de Estuardo]] (continuación nel casu d'[[Escocia]]) ===
* [[JacoboXacobu VI d'Escocia ya I d'Inglaterra|JacoboXacobu I d'Inglaterra]], [[1567]] (Escocia), [[1603]] (Inglaterra) –[[1625]]
* [[Carlos I d'Inglaterra|Carlos I]], [[1625]]–[[1649]]
 
=== La [[Estuardo|dinastía de Estuardo]] (restauración) ===
* [[Carlos II d'Inglaterra|Carlos II "l'Allegre Monarca"]], [[1660]]–[[1685]]
* [[JacoboXacobu II d'Inglaterra|JacoboXacobu II d'Inglaterra y VII d'Escocia]], [[1685]]–[[1689]]
* [[María II d'Inglaterra|María II, Princesa d'Orange]], [[1689]]–[[1694]]
* [[GuillermoGuillermu III d'Inglaterra|GuillermoGuillermu III, Príncipe d'Orange]], [[1689]]–[[1702]]
 
== Ver tamién ==