Diferencies ente revisiones de «Cangas del Narcea»

m
iguo plurales
m (Bot: Ortografía habitual na wiki)
m (iguo plurales)
=== Sieglu XIX n'adelantre ===
[[Imaxe:Cangas del narcea vista desde arriba.jpeg|thumb|250px|Vista de Cangas del Narcea.]]
El [[sieglu XIX]], trai la [[guerra de la Independencia Española]] yal conceyu foi invadíu dúas vegadas, cona queima del so archivu ya Casa Conceyu. Pero lo más importante d'esta dómina foi la [[desamortización de Mendizábal]], qu'acabóu dafeitu conu [[monasteriu de San Xuan de Courias]], vendiéndose tol so patrimoniu ya quedando'l monasteriu abandonáu demientres treinta anos, hasta que foi outra vuelta ocupáu por una comunidá de dominicos. Nesti sieglu Cangas siguía dientro del so tradicional aisḷḷamientu, enantáu pola falta del [[ferrocarril]], anque la viḷḷa de Cangas emprecipió a medrar por mor d'outra mena de comunicación como fonon las carreterascarreteres: La Espina-Ponferrada, Cangas-Ouviñana, ya la Ponte Nueva.
 
El [[sieglu XX]], traerá nos sos comienzos un cambéu de nome: la corporación de [[Cangas de Tinéu]] camúdala por Cangas del Narcea, yá que la viḷḷa ya yá'l centru de tou esti territoriu ya nun quier tener una dependencia de [[Tinéu]]. La [[guerra civil española]] nun influyóu en Cangas tanto como la [[posguerra]], porque nestos ḷḷugares las partidas de guerrilleros [[republicanu|republicanos]] siguiríen resistiendo. De magar los [[años cincuenta]] esti conceyu desendolcará la sua actividá minera produciendo más de la metá de la producción asturiana d'antracita, que nas décadas caberas d'esti sieglu trouxo un fuerte recorte na sua producción, chegándose a un amenorgamientu del 50% nel [[2005]] polos planes de reconversión ya la situación actual na que solo una mina sigue abierta.
* '''El [[palaciu de los Llano]]'''. De finales del [[sieglu XVIII]] rescampla polos balcones en púlpitu qu'ornien la so fachada principal. Otros elementos d'interés del Palaciu de los Llano ye'l gran salón na primer planta y les puertes en madera llabrao y policromao de les sos dependencies.
 
* '''El [[Monasteriu de Courias|Monasteriu de Courias]]''', edificiu grandiosu tamién nomáu l'''Escorial Asturianu'', ye [[Monumentu Histórico-Artísticu]]. La so creación remontase al [[sieglu XI]], d'esa primer construcción queden dellos restos, pero foi nel [[sieglu XVII]], onde se reemplaza por un gran templu renacentista d'estilu herrerianu, fechu por Domingo de Mortera. Ye de planta de cruz llatina con llarga nave, capielles llaterales, cruceru y ampliu presbiteriu. Nes interseiciones ente nave y cruceru hai una cúpula sobre pechines iluminada por una llinterna. El so interior ye severu pero con un guapu tratamientu colorista qu'estrema los elementos estructurales y les zones cubiertas con cal. Tamién equí hebo una evolución d'estilos pasando de l'austeridá del clasicismu al recargu del barrocu y esto vese nes capielles, el coru, los presbiterios y en xeneral en tol templu de Courias, enllenándose los altares de talles de madera, [[retablu|retablos]], [[sillería|silleríes]], etc. El so retablu mayor y los sos llaterales considerense ún de los meyores del barrocu n'Asturies. El monasteriu sufrió un fueu y foi reconstruyíu en [[1763]], por Miguel Ferro faciendo un gran edificiu rectangular de mena neoclásica, distribuyendo toles sos dependencies alredor de dos patios, quedando la ilesia oculta nún de les sos ales, namás resaltando n'altura'l frontón de la so fachada, que ye de cuatro altures, onde se repiten de forma monótona balcones y ventanes. El monasteriu foi restauráu de nuevo en [[1986]].
 
* '''La [[ilesia de Santa María (Cangas)|Ilesia de Santa María]]''', con una primera estructura románica. La ilesia ye de nave única con [[bóveda de cañón]] y [[ábside]] semicircular, siendo reformada nel [[sieglu XV]], u abrióse otra puerta con arcu de mediu puntu. L'ábside ta cubiertu por un retablu realizáu en madera dorao y policromao del [[sieglu XVIII]]. Ye [[Monumentu Histórico-Artísticu]].