Diferencies ente revisiones de «Seleición sexual»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 1 añu
m
Preferencies llingüístiques: -"característica" +"carauterística"
m (Preferencies llingüístiques: -"directu" +"direutu")
m (Preferencies llingüístiques: -"característica" +"carauterística")
== Xeneralidaes ==
[[Archivu:Charles Darwin photograph by Julia Margaret Cameron, 1868.jpg|thumb|150px|right|[[Charles Darwin]] en [[1868]].]]
El desenvolvimientu del conceutu de seleición sexual foi una parte importante de la obra de [[Charles Darwin]] ''[[L'orixe de les especies]]'', publicada en [[1859]], onde l'autor dába-y una gran importancia dientro de la [[selección natural]].{{harvnp|Darwin|1859|p=}} Darwin esplicaba por aciu esti mecanismu ciertos aspeutos evolutivos tales como'l desenvolvimientu esaxeráu d'estructures anatómiques o la presencia de colores llamativos que paecíen nun afaese a la teoría de la seleición natural onde les traces escoyíes pa prevalecer a lo llargo del tiempu yeren aquellos qu'aumentaren les probabilidaes de [[Superviviente|supervivencia]]. El [[naturalista]] [[Gran Bretaña|británicu]] conocía les idees del [[anatomista]] [[John Hunter]] sobre les diferencies ente [[Aparatu xenital|calteres sexuales primarios]], rellacionaos cola [[cópula]], y los [[calteres sexuales secundarios|secundarios]], rellacionaos cola atracción ente sexos.{{harvnp|Kappeler|2004|p=24}} Basándose nello definió la seleición sexual de cuenta que pudiera esplicar la presencia d'estes característiquescarauterístiques como resultáu d'una eleición per parte d'unu de los sexos anque nun foi capaz de dar respuesta a por qué los individuos d'esti sexu amosaben predisposición escontra esa traza.{{harvnp|Andersson|1994|p=24}} El términu foi ampliáu por Darwin n'otru llibru, ''[[L'orixe del home|L'orixe del home y la selección en relación al sexu]]'' de [[1871]], amestándolo amás a la evolución de la especie humana como esplicación pa la esistencia de les distintes [[races humanes|races]].{{harvnp|García Alonso|2007|p=430}}
 
La seleición sexual foi reinterpretada en [[1930]] pol [[bioloxía evolutiva|biólogu evolucionista]] [[Ronald Aylmer Fisher]].{{harvnp|Fisher|1930|p=}} La nueva definición dada suponía que ciertes traces que na actualidá pueden paecer poco ventaxosos pa los organismos apaecieron siendo lo contrario. Asina, nun primer momentu, la eleición d'estes característiquescarauterístiques tenía como únicu oxetivu aprovir a la descendencia de diverses ventayes en términos de supervivencia. Esta mayor [[tasa de supervivencia]] supondría que gradualmente les [[población (bioloxía)|poblaciones]] naturales fueren estremándose por seleición natural, un sexu a tener la traza y l'otru por tener predisposición escontra él. Col pasu del tiempu, dambos calteres viéronse favorecíos al [[retroalimentación|retroalimentase]] unu d'otru, llegando a superar l'oxetivu inicial.{{harvnp|Andersson|1994|p=25}}
 
Ye razonable pensar que, al igual que nel restu d'especies animales, la [[Selección sexual na evolución del ser humanu|selección sexual actuara na evolución del ser humanu]] en mayor o menor midida. Yá Darwin señaló un probable orixe de la variedá racial humana na seleición sexual anque güei día considérase qu'esti procesu ocupó un papel bien secundariu por cuenta de que los grupos humanos raramente atopáronse [[aislamientu xenéticu|aisllaos genéticamente]] y a qu'esistió un altu [[mestizaje]] a lo llargo de la so evolución.{{harvnp|Schaeffer|2009|p=151}} Tamién apuntó a la seleición sexual como responsable de la perda de vellu corporal de forma similar a lo asocedío n'otros primates.{{sfn|Campbell|2006|p=249}} Diverses investigaciones actuales rellacionen les pautes humanes d'eleición de pareya, [[etología|conductes]] y preferencies físiques cola seleición de calteres que confieran ventayes xenétiques a la descendencia o con traces identificables con estaos de salú de la pareya.{{sfn|Sanderson|2001|p=178}}
== La seleición sexual y les traces morfolóxiques esaxeraos ==
[[Archivu:Pavo cristatus in Barbados Wildlife Reserve 12.jpg|thumb|right|Cortexo del pavu real, ''[[Pavu cristatus]]''.]]
El desenvolvimientu en machos d'elementos ornamentales bien ellaboraos como [[calteres sexuales secundarios]] ye unu de les resultancies de la seleición sexual, estudiáu dende va años como l'exemplu más representativu d'esta. Munches d'estes característiquescarauterístiques rellaciónense direutamente cola competencia intraespecífica, tal ye'l casu del tamañu de [[cuernu|cuernos]] y [[Estil (cuernu)|estiles]] utilizaos en combates. N'otres ocasiones son claros exemplos de seleición per parte de les femes de característiquescarauterístiques morfolóxiques nos machos, como la presencia de llargues [[pluma|plumes]] o colores vistosos. Munchos d'estos adornos pueden paecer inclusive desfavorables pa la supervivencia de los mesmos individuos que les tener y de la so descendencia por menguar la so capacidá de movimientos o de mimetismu. El casu paradigmáticu d'adornos corporales sobredesarrollados presentar nel pavu real (''[[Pavu cristatus]]'') onde'l machu esibe na so cola unes llargues plumes con [[ocelu (mimetismu)|ocelos]] de color azul metálicu. L'estudiu de la evolución d'esti calter foi parte primordial de los primeros estudios sobre seleición sexual llevaos a cabu por Charles Darwin en ''[[L'orixe del home]]''.{{harvnp|Darwin|1871|p=370}} Anguaño son dos les teoríes más importantes que se propunxeron pa esplicar el desenvolvimientu d'ornamientos ellaboraos por seleición de beneficios xenéticos, la hipótesis de Fisher y l'hipótesis del hándicap.{{harvnp|Krebs|1993|p=190}}
 
=== ''Fisherian runaway'' ===
Nel mesmu exemplu anterior, un machu d'ave con una cola bien llarga pue tar más espuestu a'l depredadores qu'otru cola cola más curtia. Qu'esti machu preséntese ante la fema demostraría que la so xenética cimera dexó-y, a pesar del hándicap de la so cola, sobrevivir en perfectes condiciones. Esti machu sería meyor, por tanto, qu'otru machu de cola curtia que tuvo más fácil sobrevivir.{{harvnp|Zahavi|1999|p=83}}
 
Suélense estremar dos tipos de hándicaps, unu d'ellos llamáu hándicap revelador amuesa que'l machu ye fuerte yá que vive a pesar de la [[tara (xenética)|tara]] en contraposición a los machos que nun tienen la traza. L'otru tipu, l'hándicap condicional, amuesa que'l machu atopa fuerte yá que foi capaz de desenvolver la característicacarauterística en contraposición a aquellos machos [[enfermedá|enfermos]] o [[Malnutrición|mal alimentaos]], que nun pudieron desenvolver la traza.{{harvnp|Krebs|1993|p=195}} Un exemplu puntual d'esti estremu ye que la presencia de [[parásitu|parásitos]] n'aves tien como principal [[síntoma]] esternu una menor [[pigmentación]] na [[pluma|plumes]].{{harvnp|Breed|2012|p=334}} L'autor propón esplicaciones basaes na teoría del hándicap pa un gran númberu de situaciones de dimorfismu sexual. Unu de los casos estudiaos ye'l d'especies nes que les traces espresaes suponen un amenorgamientu na [[visión]]. Asocede en determinaes especies de [[primate]]s, como l'orangután (''[[Pongo pygmaeus]]'') onde los amplios repliegues [[piel|cutaneu]] presentes alredor de los [[güeyu|güeyos]] enzanquen notablemente la capacidá d'éstos pa rellacionase cola so [[mediu ambiente]]. Según les hipótesis de Zahavi la supervivencia d'un machu cola visión amenorgada pondría de manifiestu, ante les femes, una superioridá xenética d'esti machu frente a otros que nun tuvieren esi tara.{{harvnp|Zahavi|1999|p=84}}
 
== Ver tamién ==