Diferencies ente revisiones de «Propiedá intelectual»

m
Iguo testu: -"a'l (pallabra en plural)" +"a los (pallabra en plural)"
m (Preferencies llingüístiques: -"característica" +"carauterística")
m (Iguo testu: -"a'l (pallabra en plural)" +"a los (pallabra en plural)")
 
=== El Barrocu ===
El [[sieglu XVII]] conoció distintos intentos de regulación al envís d'asegurar a'l los autores lliterarios una parte de les ganancies llograes polos imprentadores. Esi yera'l sentíu por casu de les disposiciones de 1627 de [[Felipe IV d'España|Felipe IV]] n'España. Lo que movía a esta regulación ye precisamente l'ausencia de monopoliu del autor al respective de la obra. Cuidao que cualquier imprentador podía reeditar una obra cualesquier, el llexislador buscaba caltener los incentivos del autor y obligar a compartir una parte de los beneficios llograos.
 
[[Archivu:Statute of anne.jpg|thumb|L'Estatutu de la Reina Ana entró en vixencia en 1710.]]
 
Pero'l primer sistema llegal de propiedá intelectual configuráu como tal surdió na Inglaterra Barroca. Ye'l llamáu ''Statute of Anne'' (pol nome de la reina en que'l so reináu promulgar, [[Ana d'Inglaterra]]) de 1710. La importancia d'esta norma vieno dada porque per primer vegada apaecíen les carauterístiques propies del sistema de propiedá intelectual tal como se conocen anguaño:
* Presentábase como un sistema d'incentivos a'l los autores motiváu poles [[externalidad]]es positives xeneraes pol so llabor. De fechu el so títulu completu yera:
{{cita|An Act for the Encouragement of Learning, by vesting the Copies of Printed Books in the Authors or purchasers of such Copies, during the Times therein mentioned}}
* Establecía un sistema de monopoliu temporal universal: 21 años pa los llibros publicaos antes de 1710, 14 años prorrogables por otros 14 pa los llibros publicaos darréu.
 
El conflictu vieno con el imprentadores, quien alegaben qu'una vegada encargaes y recibíes les obres, los beneficiarios del monopoliu tendríen de ser ellos y non l'autor orixinal. Nacía asina'l sustentu de lo que más tarde sería la diferencia ente [[copyright]] y [[derechos d'autor]]. Mientres el primeru convierte la obra nuna mercancía más faciendo dafechu transmisibles los privilexos daos pol monopoliu llegal, el segundu va acutar derechos a'l los autores más allá inclusive dempués de la vienta.
 
=== La Ilustración francesa y l'alderique sobre la naturaleza del derechu ===
Ello ye que la propiedá intelectual tuvo históricamente supeditada na práctica a les necesidaes sociales d'innovación. Cuando [[Eli Whitney]] inventó la [[desmotadora d'algodón]] en 1794 a naide -y muncho menos a él mesmu- asocedióse-y plantegar demandes a pesar de que la patentara. La desmotadora yera un inventu senciellu, que dexaba amenorgar el preciu del [[algodón]] drásticamente y convirtió a los [[Estaos Xuníos d'América]] na [[década de 1830]] nel gran provisor de les nacientes manufactures testiles britániques. Y el algodón -hasta entós equivalente al [[Llinu testil|llinu]] en preciu y llindáu por tantu a les clases altes- tresformar nun bien de consumu de mases de preciu algamadizu. Los Estaos Xuníos y [[Gran Bretaña]] pasaron, gracies a la industria de la manufactura algodonera, de ser países en desenvolvimientu a ser países desenvueltos.<ref>[http://david.lasindias.com/sobre-falsos-comunes-y-devolucion/ Páxina web d'El Corréu de les Indies (Grupu Cooperativu de les Indies)]</ref>
 
Otru aspeutu destacable foi la internacionalización bonal de los pagos a'l los autores per parte de los editores. Al paecer, mientres el [[sieglu XIX]] el autores estauxunidenses recibieron más pagos de los editores británicos que de los del so propiu país, a pesar de que legalmente los privilexos yeren estatales y nun podíen ser reclamaos legalmente n'otros países. Paez que, como vuelve asoceder anguaño, la parte principal de los ingresos d'una obra producir na primer edición, lo qu'afalaba a'l los editores británicos abondo a pagar por aportar a los conteníos primero que los sos competidores, ensin necesidá de qu'estos fixeren valir los sos privilexos llegales.
 
A pesar d'ello, el [[Conveniu de Berna pa la Proteición de les Obres Lliterariu y Artísticu]], convocáu en [[1886]] por iniciativa de [[Victor Hugo]] -autor de los primeros ésitos de vientes internacionales- marcó un momentu decisivu na globalización del derechu d'autor al obligar a la reciprocidá na reconocencia de derechos a'l los autores per parte de los países signatarios. Anque yeren orixinalmente tan solo media docena y puramente europeos (Estaos Xuníos nun se sumó sinón hasta 1989) sentáronse les bases del panorama actual.
 
=== El sieglu XX ===
Según l'artículu 1.3 del [[Conveniu de París pa la Proteición de la Propiedá Industrial]]: ''“La propiedá industrial entender na so acepción más amplia y aplícase non solo a la industria y al comerciu puramente dichos, sinón tamién al dominiu de les industries agrícoles y extractivas de tolos productos fabricaos o naturales, por casu: vinos, granos, fueyes de tabacu, frutos, animales, minerales, agües minerales, cerveces, flores, farines”''.
 
Al tratase d'un tipu de propiedá intelectual, ésta guarda una estrecha relación con creaciones del inxeniu humanu como les invenciones y los dibuxos y modelos industriales. Les creaciones estétiques que determinen l'apariencia de productos industriales. Amás, la propiedá industrial inclúi les marques de fábrica o de comerciu, les marques de serviciu, los nomes y designaciones comerciales, incluyíes les indicaciones de procedencia y denominaciones d'orixe, y la proteición contra la competencia deslleal. Equí, la carauterística de creación intelectual -anque esistente-, ye menos prominente, pero lo qu'importa ye que l'oxetu de la propiedá industrial suel consistir en signos que tresmiten una información a'l los consumidores, concretamente no que fai a los productos y los servicios que s'ufierten nel mercáu, y que la proteición va dirixida contra l'usu ensin autorizar de tales signos, lo cual ye bien probable qu'induza a'l los consumidores a error, y contra les práctiques engañoses polo xeneral.<ref group="lower-alpha">Nun confundir Propiedá Industrial con Patentes. Una patente ye un derechu esclusivu concedíu a una invención, esto ye, un productu o procedimientu qu'apurre, polo xeneral, una nueva manera de faer daqué o una nueva solución técnica a un problema. Por que sía patentable, la invención tien de satisfaer determinaos requisitos.</ref>
 
=== Derechos d'autor ===