Diferencies ente revisiones de «Cebada»

303 bytes desaniciaos ,  hai 1 añu
ensin resume d'edición
{{Taxobox_species_entry | taxon = '''''H.vulgare'''''}}
{{Taxobox_end_placement}}
{{Taxobox_section_binomial | color = lightgreen | binomial_name = Hordeum vulgare | date fecha= | author = [[Linneo|L.]]}}
{{Taxobox_end}}
[[File:Hordeum vulgare MHNT.BOT.2015.2.39.jpg|thumb|''Hordeum vulgare'']]
 
La '''cebada''' (''Hordeum vulgare'' [[:an:Ordio|Ordio]]), en [[Aragón|aragonés]], [[:ca:Ordi|Ordi]] en [[catalán]], [[:it:Orzo|Orzo]] n'[[italia|italianu]] y '''Orguorgu'''<ref>Fonte Diccionario General de la Lengua Asturiana de [[Xosé Lluis García Arias]] [http://mas.lne.es/diccionario/]{{DGLA|Orgu|54930}}</ref> en delles estayes del centru-oriente d'[[Asturies]] (centru-oriente), magar que nun se recueye nel DALLA) ye una planta [[monocotiledónea]] añal perteneciente a la familia de les [[poácea|poácees]] (gramínees), al empar, ye un [[cereal]] de gran importancia tanto p'animales como pa humanos y anguaño el quintu cereal más collecháu nel mundu (53 millones d'[[hectárea|hectárees]] o 132 millones d'[[Acre (unidá de superficie)|acres]]).
 
== La planta ==
La '''cebada''' cultívase principalmente en climes templaos como [[collecha]] de [[primavera]] y xeneralmente la so distribución ye asemeyada a la del [[trigu]]. La cebada xorrez enforma en estayes drenaes, que nun necesiten ser tan vicioses (fértiles) como les dedicaes al trigu.
 
El [[raigón]] de la planta de cebada ye fasciculáu y nel puen identificase '''raigones primarios y secundarios'''. Los raigones primarios fórmense pol xorrecimientu de la radícula y esapaecen na planta adulta, época na que se desendolquen los raigones secundarios dende la base del tallu con delles ramificaciones.
El [[tallu]] de la cebada ye una [[caña]] güeco que presenta de siete a ocho enteñudos, separtaos por diafragmes ñudosos. Los enteñudos son más llargos a midida que'l tallu medra dende la rexón basal. El númberu de tallos en cada planta ye un númberu variable; ca ún de los cuales tien una espiga.
 
Les [[fueya|fueyes]] tán ensamaes pola '''casulla basal''' y la [[llámina]], les cuales tan xuníes pola [[lígula]] y presenten dos prollongaciones membranoses denomaes [[aurícula|aurícules]]. Les fueyes afáyense inxertaes a los ñudos del tallu por un '''sartal''' o ''pulvinus'' que ye un gorrumbu na base de la fueya.
 
La so espiga ye la [[inflorescencia]] de la planta, considérase una prollongación del tallu, que se asemeyáu al de les demás plantes [[gramínea|gramínees]], presenta reducción del ''periantio''. La función proteutora ye desempeñada poles [[gluma|glumes]] y las [[pálea|pálees]].
La cebada tá representada principalmente por dos [[especies]] cultivaes: ''Hordeum distichon L.'', que s'emplega pa la ellaboración de la [[cerveza]], y ''Hordeum hexastichon L.'', que s'usa como forraxe pa alimentación animal; dambes especies puen axuntase baxo'l nome de ''Hordeum vulgare L. ssp. vulgare''.
 
== Producción Mundial ==
{| {{tablaguapa}}
! País
! Producción<br/><small>(millones d'hectárees)</small>
|-
| {{RUS}}
| align="right" | 7,2
|-
| {{UKR}}
| align="right" | 3,7
|-
| {{TUR}}
| align="right" | 3,6
|-
| {{CAN}}
| align="right" | 4,5
|-
| {{AUS}}
| align="right" | 3,0
|-
| {{ESP}}
| align="right" | 3,3
|-
| {{MAR}}
| align="right" | 2,3
|-
| {{USA}}
| align="right" | 2,1
|-
| {{IRN}}
| align="right" | 1,0
|-
| {{IRQ}}
| align="right" | 1,2
|}
 
=== Enllaces esternos= ==
{{commonscat|Hordeum vulgare|Cebada}}
 
==Referencies yReferencies Notes==
{{llistaref}}
<references/>
 
== Ver tamién ==
* [[Poaceae]]
* [[Hordeum]]
 
 
[[Categoría:Poaceae]]