Abrir el menú principal

Cambios

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 3 meses
m
Iguo testu: -"ceador/a" +"creador/a"
Tres un reináu de sesenta y trés años, morrió en [[Alcira]] (Valencia) el [[27 de xunetu]] de [[1276]]. Nel trance de la so muerte, na residencia real d'esta ciudá, y como había dispuestu, Don Jaime foi amortayáu colos vezos del císter.
 
Los restos mortales del rei permanecieron depositaos en [[Catedral de Santa María de Valencia Santa María de Valencia]] hasta mayu de 1278, en que fueron treslladaos al [[monasteriu de Poblet]] pal so sepultura definitiva. Sicasí, tres la [[desamortización de Mendizábal]], el monasteriu quedó abandonáu y el cadabre de Xaime I foi treslladáu en 1843 a [[Tarragona]], onde-y foi construyíu un panteón na parte posterior de la [[Catedral de Santa María de Tarragona|catedral]], que foi inauguráu en 1856. En 1952, los restos de Xaime I fueron restituyíos a Poblet.<ref>S. Sobrequés i Callicó, ''Els reis catalans enterrats a Poblet'', Publicaciones de l'Abadía de Poblet, 2.ª ed., 2001, pág. 30.</ref>
 
Dictó la so biografía, el ''[[Llibre dels feits]]'', que se convirtió na primera de los cuatro grandes cróniques reales en [[Idioma catalan]].
Como elementos negativos, ye precisu alvertir que'l xuiciu históricu sobre Xaime I depende del reinu nel que se centra l'historiador. Pa'l historiadores aragoneses les conclusiones suelen ser negatives, aduciendo'l calter patrimonial que dio a los sos reinos, ensin importa-y partir los sos dominios ente los sos fíos. Tamién ye criticada la fixación de la frontera catalano-aragonesa nel Cinca, lo que supunxo l'axudicación final de [[Lleida]] a los condaos catalanes y la separación definitiva d'Aragón y los condaos catalanes en dos entidá con derechu y Cortes distintes, en llevando cien años xuníos. La espansión territorial tamién ye enxuiciada negativamente, cuidao que cola conquista y creación de los reinos de Mallorca y Valencia, la Corona convirtióse definitivamente nuna entidá de calter confederal, cola monarquía como única institución común y ensin nenguna aspiración común ente los diversos reinos.
 
Del otru llau, pa mallorquinos y valencianos, la valoración ye dafechu opuesta: Xaime I ye un gran rei, el padre fundador de los reinos, el ceadorcreador de les sos señes d'identidá hasta los nuesos díes: territoriu, llingua, fueros, moneda, instituciones, etc.
 
== Ancestros ==