Diferencies ente revisiones de «Arthur Conan Doyle»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 11 meses
m
Bot: Troquéu automáticu de testu (-fechaacceso +fechaaccesu)
m (Iguo testu: -"ceador/a" +"creador/a")
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (-fechaacceso +fechaaccesu))
{{Persona}}
 
'''Arthur Ignatius Conan Doyle''' {{nym}}<ref>{{cita web|títulu=Conan Doyle Dead From Heart Attack|url=http://www.nytimes.com/learning/xeneral/onthisday/bday/0522.html|fechaaccesofechaaccesu=24 d'avientu de 2011|idioma=inglés}}</ref> foi un [[escritor]] y médicu [[Reinu Xuníu|británicu]], creador del célebre [[detective priváu|detective]] de ficción [[Sherlock Holmes]]. Foi un autor prolíficu que la so obra inclúi relatos de ciencia ficción, novela histórica, teatru y poesía.
 
== Biografía ==
=== Mocedá ===
Arthur Ignatius Conan Doyle nació'l 22 de mayu de 1859 nel númberu 11 de Picardy Presta, na ciudá de [[Edimburgu]], Escocia.<ref name="Brit">{{cita web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/170563/Sir-Arthur-Conan-Doyle |títulu=Scottish writer best known for his creation of the detective Sherlock Holmes |obra=Encyclopaedia Britannica |fechaaccesofechaaccesu=30 d'avientu de 2009}}</ref><ref>{{cita web | título=Sir Arthur Conan Doyle Biography | url=http://www.sherlockholmesonline.org/biography/index.htm | editorial=sherlockholmesonline.org | fechaaccesofechaaccesu=13 de xineru de 2011| urlarchivo= http://web.archive.org/web/20110202233118/http://www.sherlockholmesonline.org/Biography/index.htm| fechaarchivo= 2 February 2011 <!--DASHBot-->| deadurl= non}}</ref> Pertenecía a una familia católica irlandesa qu'apurriera dellos ilustradores y caricaturistes, ente los que destacaben el so güelu John Doyle y el so tíu'l ilustrador Richard Doyle. El so padre Charles Altamont Doyle naciera n'Inglaterra y yera un funcionariu d'obres públiques con gran afición escontra'l dibuxu que fuera destináu a Edimburgu en 1849 y que a lo llargo de la so vida careció un grave [[alcoholismu]] y fondes [[Depresión|depresiones]], que lu llevaron a ser internáu nuna institución sanitaria en diverses ocasiones. Charles contraxo matrimoniu en 1855 con Mary Foley, perteneciente a una familia irlandesa residente na ciudá escocesa. Los detalles de la nacencia de Arthur y los sos hermanos son pocu escamplaes. Delles fontes manifiesten que yeren nueve fíos, delles otres que diez anque paez que trés morrieron pequeños.<ref>Ver Owen Dudley Edwards, "Doyle, Sir Arthur Ignatius Conan (1859–1930)", ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, 2004; [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/170563/Sir-Arthur-Conan-Doyle ''Encyclopaedia Britannica'']; ''Arthur Conan Doyle: A Life in Letters'', Wordsworth Editions, 2007 p.
viii ISBN 978-1-84022-570-9</ref> En 1864 la familia esvalixóse debíu al creciente alcoholismu de Charles y los neños fueron agospiaos temporalmente en diverses instituciones de Edimburgu. En 1867, la familia axuntó otra vegada, pa vivir nuna sórdida vivienda en Sciennes Presta.<ref name="NDB">Owen Dudley Edwards, "Doyle, Sir Arthur Ignatius Conan (1859–1930)", ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, 2004</ref> Arthur foi bautizáu na [[Catedral Metropolitana de Santa María de l'Asunción de Edimburgu]]. La so madre, viendo cómo'l so home gastaba tol so sueldu na bébora, arrendó les habitaciones de la casa a güéspedes; unu d'ellos, el doctor Bryan Waller, al que dellos historiadores axudiquen un romance cola madre del escritor.{{cita riquida}}
 
En 1868, Conan Doyle, col sofitu económicu de los sos tíos, ingresó na Escuela Stonyhurst Saint Mary's Hall de la orde de la [[Compañía de Xesús]], asitiada na contorna de [[Lancashire]], que yera un centru preparatorio del Colexu [[Stonyhurst College]], al qu'aportaría dos años dempués, en 1870, y onde permaneció hasta 1875. Ente 1875 y 1876, siguió la so educación n'[[Austria]], n'otra escuela de la Compañía de Xesús, [[Stella Matutina]], na ciudá de [[Feldkirch (Vorarlberg)|Feldkirch]].<ref name="NDB"/>
 
En 1876, empezó la carrera de [[medicina]] na [[Universidá de Edimburgu]], onde conoció al médicu forense [[Joseph Bell]], esti profesor inspiraría-y la figura del so famosu personaxe, [[Sherlock Holmes]]. Ellí destacó nos deportes, especialmente [[rugby]], [[golf]] y [[boxéu]].<ref>{{ cita web| url=http://www.elmundo.es/especiales/2012/cultura/sherlock-holmes/l'autor.html | títulu=Un sir que nun quería ser tal | autor=Virginia Hernández|editorial=[[elmundo.es]]|fechaaccesofechaaccesu=28 de payares de 2013}} </ref> Nesti periodu tamién trabayó en [[Aston]] (actual distritu de [[Birmingham]]) y [[Sheffield]].<ref>[http://web.archive.org/web/http://www.museums-sheffield.org.uk/coresite/burngreave_html/DoyleSAC.asp SGMT - Arthur Conan Doyle.]</ref> A principios de 1880 embarcóse, pa exercer como ciruxanu en sustitución d'un amigu so, nun [[balleneru]] denomináu ''The Hope'' que mientres seis meses salearía escontra'l [[Océanu Árticu|Árticu]].<ref>[http://blogs.elpais.com/storyboard/2012/09/les aventures-de-arthur-conan-doyle-en-el-%C3%A1rtico.html Les peligroses aventures del mozu Arthur Conan Doyle nel Árticu]</ref> A los 22 años ([[1881]]) graduóse como médicu y completó el so doctoráu sobre'l ''[[Tabes dorsal]]'' en 1885.<ref name="Archive">Disponible en [http://www.era.lib.ed.ac.uk/handle/1842/418 Edinburgh Research Archive].</ref> Sicasí, recibió'l doctoráu cuatro años dempués.<ref name="Archive"/> Foi nestos años cuando fixo una gran amistá col tamién escritor escocés [[J. M. Barrie]].
 
Mientres estudiaba medicina empezó a escribir hestories curties. La primera qu'apaeció publicada foi "The Mystery of the Sasassa Valley", en 1879 nel ''[[Chambers's Edinburgh Journal]]'' primero que cumpliera los 20 años.<ref>Stashower 30–31.</ref><ref name="NDB"/> Esi mesmu añu tamién publicó'l so primer artículu médicu ''[[Gelsemium]] como venenu'' na ''[[British Medical Journal]]''.<ref name="NDB"/>
 
=== Carrera médica y lliteraria ===
En 1882, un antiguu compañeru de clase, George Turnavine Budd, ufiertó-y trabayar con él en [[Plymouth]], pero la so relación con Budd foi difícil y terminó per establecer se pola so cuenta en xunu de [[1882]], yá con 23 años, en [[Portsmouth]].<ref>Stashower 55, 58 – 59.</ref> Debíu al poco ésitu inicial, mientres nun tenía pacientes, empezó de nuevu a escribir hestories como ''The Mystery of Cloomber'', non publicar hasta 1888, la inacabada ''Narrative of John Smith''.<ref name="johnsmith">{{cita web |url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13667508 |apellíu=Saunders |nome=Emma |editorial=BBC |títulu=First Conan Doyle novel to be published |fecha=6 de xunu de 2011 |fechaaccesofechaaccesu=6 de xunu de 2011| urlarchivo= http://web.archive.org/web/20110607112947/http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13667508| fechaarchivo= 7 June 2011 <!--DASHBot-->| deadurl= non}}</ref> y "The Captain of the Pole-Star" y "J. Habakuk Jephson's Statement", dambes inspiraes nes espediciones marines realizaes por Doyle.<ref name="NDB"/>
 
Mientres vivió ellí tamién xugó al rugby profesionalmente nel Portsmouth Association Football Club. Ente los siete años qu'entienden ente [[1900]] y [[1907]], Doyle xugó 10 partíos en total y la so máxima anotación foi de 43, contra London County. Foi, tamién, el primer porteru na historia del equipu de fútbol de la ciudá, equipu conocíu col diminutivu de ''Pompey''. Coles mesmes, xugaba al golf y practicaba boxéu.
126 195

ediciones