Diferencies ente revisiones de «Liubliana»

7 bytes amestaos ,  hai 11 meses
m
Iguo testu: -"see" -"sede"
m (Iguo testu: -"see" -"sede")
m (Iguo testu: -"see" -"sede")
;Monumentos civiles
[[Archivu:Ljubljana BW 2014-10-09 12-19-48.jpg|thumb|240px|Fachada [[Modernismu (arte)|modernista]] de la [[casa Urbanc]].]]
Dientro de la variedá d'estilos que chisquen el centru de la ciudá, el primeru cronológicamente ye'l barrocu; a él pertenecen el [[Conceyu de Liubliana|conceyu]] (''Mestna hiša''), construyíu a finales del [[sieglu XV]] pero nun adquirió'l so aspeutu actual hasta [[1717]]-[[1719|19]],<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/town_hall/default.html |títulu=Town hall |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090520134026/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/town_hall/default.html |fechaarchivo=20 de mayu de 2009 }} Información sobre'l conceyu.</ref> la [[casa Schweiger]] (''Schweigerjeva hiša''), construyida ente [[1748]] y [[1749]] a partir de los diseños de [[Cándidu Zulliani]] y na que destaquen los marcos de les ventanes decoraos y el portal d'entrada, ente otros,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/schweiger_house/default.html |títulu=Schweiger house |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090520134207/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/schweiger_house/default.html |fechaarchivo=20 de mayu de 2009 }} Información y datos sobre la casa.</ref> el [[palaciu Gruber]] (''Gruberjeva palača''), construyíu ente [[1773]] y [[1781]], según los bocetos de [[Daniel Gruber]], pa ser Escuela d'Hidráulica y Mecánica, alluga anguaño'l [[Archivu Nacional d'Eslovenia]] (''Narodni Arhiv Slovenije''),<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/gruber_palace/default.html |títulu=Gruber Palace |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090521153936/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/gruber_palace/default.html |fechaarchivo=21 de mayu de 2009 }} Información xeneral sobre'l Palaciu.</ref> el [[edificiu Lontovž]], construyíu ente [[1786]] y [[1790]] por [[Jozef Schemerl]] y antigua seesede de l'Asamblea Provincial de [[Carniola]], alluga anguaño la [[Academia Eslovena de Ciencies y Artes]],<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/lontovz/default.html |títulu=Lontovž building |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090521154002/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/lontovz/default.html |fechaarchivo=21 de mayu de 2009 }} Información xeneral sobre l'edificiu y l'Academia.</ref> la [[mansion Cekin]], construyida ente [[1752]] y [[1755]] por encargu del conde [[Leopoldo Lamberg]], allugar nel [[parque Tivoli]] y anguaño alluga'l [[Muséu Nacional d'Hestoria Contemporánea]] (''Muzej novejšy zgodovine Slovenije''), dedicáu a la hestoria recién d'Eslovenia.<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/cekin-mansion/default.html |títulu=Cekin mansion |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090521153921/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/baroque_ljubljana/cekin-mansion/default.html |fechaarchivo=21 de mayu de 2009 }} Información xeneral sobre la mansion y el Muséu d'Hestoria Contemporánea.</ref> y la [[Mansion Stična]], construyida ente [[1628]] y [[1630]] p'allugar a los abás del monasteriu [[Orde del Císter|cisterciense]] de [[Stična]].<ref name="Baroque">{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/sights/baroque_ljubljana/default.html |títulu=Baroque Ljubljana |fechaacceso=30 de xunetu de 2008 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20080627191346/http://www.ljubljana.si/en/sights/baroque_ljubljana/default.html |fechaarchivo=27 de xunu de 2008 }} El barrocu en Liubliana.</ref>
 
Nos sieglos [[sieglu XVIII|XVIII]] y [[sieglu XIX|XIX]] construyéronse'l [[edificiu Kazina]], edificáu ente [[1836]] y [[1839]] n'estilu [[Arquiteutura Neoclásica|neoclásicu]],<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/18_19th_centuries_ljubljana/kazina/default.html |títulu=Kazina building |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés}} Información sobre l'edificiu Kazina.</ref>
l'antiguu edificiu de la [[Universidá de Liubliana|Universidá]] (''Univerza v Ljubljani''), allugáu nel sitiu de l'antigua Casona Provincial onde, en [[1821]], tuvo llugar unu de los congresos de la [[Santa Alianza]] y destruyida pol terremotu de [[1895]], foi construyíu en [[1902]] n'estilu neo-renacentista, y dende [[1919]] allugó la Universidá,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/18_19th_centuries_ljubljana/former_university/default.html |títulu=Former University building |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés}} Información sobre l'antigua seesede de la Universidá.</ref> l'edificiu de la [[Filarmónica de Liubliana|Filarmónica]] (''Slovenska filharmonija''), el [[Palaciu Zois]] (''Zoisova palača''), construyíu a finales del [[sieglu XVIII]] so influencia del neoclasicismu, ye conocíu por haber sío llar del [[barón]] [[Žiga Zois]] ([[1747]]-[[1819]]),<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/18_19th_centuries_ljubljana/zois_palace/default.html |títulu=Zois palace |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés}} Información sobre'l palaciu Zois.</ref> l'edificiu de la [[Ópera de Liubliana|Ópera]], la [[Galería Nacional d'Eslovenia|Galería Nacional]] según los palacios [[Palaciu de Kresija|Kresija]] y [[Palacio Felipe|Filip]], construyíos n'estilu neo-barrocu tres el terremotu de [[1895]] xuntu al ríu [[Ljubljanica]].<ref name="Mod">{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/18_19th_centuries_ljubljana/default.html |títulu=The 18th and 19th Centuries |fechaacceso=28 de mayu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090210082521/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/18_19th_centuries_ljubljana/default.html |fechaarchivo=10 de febreru de 2009 }} L'arte de los sieglos XVIII y XIX.</ref>
 
Pela so parte, el [[Modernismu (arte)|modernismu]] poner de relieve en numberoses cases,<ref name="Nou">{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/default.html |títulu=Art Nouveau in Ljubljana |fechaacceso=28 de mayu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090520134015/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/default.html |fechaarchivo=20 de mayu de 2009 }} Obres modernistes na ciudá.</ref> como la [[casa Hribar]] (''Hribarjeva hiša''), construyida ente [[1902]] y [[1903]] por [[Maks Fabiani]] y que se caracteriza pola so fachada ondulada,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/hribar/default.html |títulu=Hribar House |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090601050508/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/hribar/default.html |fechaarchivo=1 de xunu de 2009 }} Descripción ya información de la casa.</ref> la [[casa Krisper]] (''Krisperjeva hiša''), construyida en [[1900]]-[[1901|01]] pol mesmu arquitectu, que incluyó motivos florales na decoración de la fachada,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/krisper/default.html |títulu=Krisper House |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090603072846/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/krisper/default.html |fechaarchivo=3 de xunu de 2009 }} Información sobre la casa.</ref> la [[casa Bamberg]] (''Bambergova hiša''), construyida ente [[1906]] y [[1907]] tamién por Maks Fabiani, la so fachada caracterizar poles franxes verticales de formigón gris,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/bamberg_house/default.html |títulu=Bamberg House |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090601054911/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/bamberg_house/default.html |fechaarchivo=1 de xunu de 2009 }} Información sobre la casa.</ref> la [[casa Urbanc]], acabada en [[1903]] por [[Graz-Friedrich Sigismundt]] ya inspirada nos grandes almacenes de la dómina, presenta una decoración a base de motivos vexetales, grabaos de vidriu o llámpares de diseñu, influyida pol [[Art nouveau]] belga y francés<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/centromerkur/default.html |títulu=Urbanc House |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090602224543/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/centromerkur/default.html |fechaarchivo=2 de xunu de 2009 }} Información sobre la casa.</ref> y la [[casa Hauptmann]] (''Hauptmannova hiša''), construyida en [[1873]] pero reconstruyida en 1904 nel estilu de la [[Secesión de Viena|Secesión vienesa]], presenta una fachada decorada con baldoses de cerámica de tonos verdes, azules y colloraos.<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/hauptmann_house/default.html |títulu=Hauptmann House |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090603073151/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/hauptmann_house/default.html |fechaarchivo=3 de xunu de 2009 }} Información sobre la casa.</ref>
 
Otros edificios modernistes son l'edificiu del [[Banco Popular de Préstamos Bancarios]] (''Stavba Ljudske posojilnice''), diseñáu por [[Josip Vancaš]] en 1907, caracterizar pola so fachada decorada con baldoses de cerámica,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/aponderen-bank/default.html |títulu=People's Aponderen Bank building |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090601050521/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/aponderen-bank/default.html |fechaarchivo=1 de xunu de 2009 }} Información sobre la sede bancaria.</ref> el [[hotel Union]], construyíu pol mesmu arquiteutu ente [[1905]] y 1907, presenta dos ales xuníes al traviés d'una torreta que remata en cúpula y una fachada con decoración a base de motivos vexetales,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/union_hotel/default.html |títulu=Grand Hotel Union |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090601061030/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/union_hotel/default.html |fechaarchivo=1 de xunu de 2009 }} Información sobre l'hotel y l'hestoria del edificiu.</ref> l'edificiu del [[Bancu Cooperativu de Negocios]] (''Stavba Zadružne gospodarske banke''), construyíu en [[1921]] por [[Ivan Vurnik]], ye consideráu unu de los meyores exemplos d'arquiteutura eslovena, presentando una fachada decorada a base d'adornos xeométricos en colloráu, azul y blancu xuntu con elementos de la iconografía eslovena,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/cooperative_bank/default.html |títulu=Cooperative Business Bank building |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090601061024/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/cooperative_bank/default.html |fechaarchivo=1 de xunu de 2009 }} Información sobre la sede bancaria y la so hestoria.</ref> l'edificiu de la [[Caxa d'Aforros Municipal]] (''Mestna hranilnica''), construyíu ente 1903 y 1904 por Josip Vancaš, presenta una fachada na que destaca'l saliente con forma de pétalu fechu a base de fierro forxáu y vidriu y les estatues alegóriques del Comerciu y la Producción<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/municipal_bank/default.html |títulu=Municipal Savings Bank |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090602235854/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/municipal_bank/default.html |fechaarchivo=2 de xunu de 2009 }} Información sobre la sede bancaria.</ref> y el [[edificiu Mladika]], obra de Fabiani acabada en [[1907]], en que la so fachada oldea'l lladriyu coloráu con el color blancu, ye anguaño seesede del [[Ministeriu d'Asuntos Esteriores d'Eslovenia|Ministeriu d'Asuntos Esteriores]].<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/mladika/default.html |títulu=Mladika building |fechaacceso=13 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090601050526/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/art_nouveau/mladika/default.html |fechaarchivo=1 de xunu de 2009 }} Información sobre l'edificiu y la so hestoria.</ref>
 
Yá nel [[sieglu XX]] edificáronse'l [[pequeñu rascacielos]] (''Mali nebotičnik''), diseñáu en [[1931]], que presenta fachada curva y balcones semicirculares, el ''[[Nebotičnik]]'' o rascacielos, construyíu en [[1933]] basáu en modelos americanos y que nel so momentu foi'l más altu de los [[Península Balcánica|Balcanes]] y el novenu d'Europa,<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/20th_century_ljubljana/skyscraper/default.html |títulu=Skyscraper |fechaacceso=28 de mayu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090521223541/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/20th_century_ljubljana/skyscraper/default.html |fechaarchivo=21 de mayu de 2009 }} Información sobre'l rascacielos de Liubliana.</ref> l'edificiu del [[Parllamentu d'Eslovenia|Parllamentu]] (''Državni zbor Republike Slovenije''), construyíu ente [[1954]] y [[1959]] p'allugar la entós Asamblea del Pueblu, ta inspiráu na antigüedá clásica y destaquen les sos pintures y frescos interiores según el portal d'entrada flaqueado por estatues de trabayadores, el [[edificiu Metalka]], construyíu en [[1963]] a partir del modelu del [[edificiu Seagram]] de [[Nueva York]], y el [[edificiu Kozolec]], construyíu ente [[1955]] y [[1957]], el so autor basar na [[Unidá d'Habitación]] de [[Le Corbusier]], y caracterízase pol so gran balcón sobre pilastres y la división horizontal de la fachada por aciu balcones.<ref name="SXX">{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/20th_century_ljubljana/default.html |títulu=20th Century Ljubljana |fechaacceso=28 de mayu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090520134010/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/20th_century_ljubljana/default.html |fechaarchivo=20 de mayu de 2009 }} Liubliana nel sieglu XX.</ref>
La ciudá cunta con dellos espacios verdes, tantu na zona antigua como pela redolada. Asina, ta'l [[parque de Miklošič]] (''Miklošičev park''), creáu en [[1902]] n'estilu [[Art Nouveau]], el [[Zoolóxicu de Liubliana|zoolóxicu]], asitiáu na llomba Rožnik y nel que pueden vese numberoses especies animales de tolos continentes, el [[xardín botánicu de Liubliana|xardín botánicu]], creáu en [[1810]], siendo la institución cultural y científica más antigua de la ciudá, inclúi una colección de más de 4.500 especies de plantes, tantu autóctones como d'otros continentes, l'[[Arboretum Volčji Potok|Arboretum]], que ocupa unes 80 hectárees ente praos, llagos y montes, y dispon de más de 4.500 viveros de cultivu, el [[parque Arxentina]] (''Argentinski park''), asitiáu nel centru de la ciudá, y el más famosu de toos, el [[parque Tivoli]].<ref name = "TIV">{{Cita web |url= http://www.visitljubljana.si/file/166690/onde-1108.pdf?download |títulu= ¿Ónde? Guía turística |autor=Visitljubljana.si |fechaacceso=30 de mayu de 2009}} Información xeneral sobre la ciudá.</ref>
 
El Tivoli ye'l más grande de Liubliana y allúgase pela rodiada del distritu central. Cuenta con llargos paseos, xardinos, estatues, fontes, un estanque, un pequeñu xardín botánicu y un invernaderu. Foi creáu en [[1813]] mientres l'alministración [[Napoleón Bonaparte|napoleónica]] y en [[1920]] foi reformáu por [[Jožy Plečnik]], quien construyó'l paséu Jakopič (''Jakopičevo sprehajališčy''). Dellos edificios importantes atopar nél, como'l [[castiellu de Tivoli]] (seesede del [[Centru Internacional d'Artes Gráfiques]]), la [[casona Cekin]] (seesede del [[Muséu Nacional d'Hestoria Contemporánea (Liubliana)|Muséu Nacional d'Hestoria Contemporánea]]) o'l [[Hala Tivoli]].<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/outside_the_centre/tivoli_park/default.html |títulu=Tivoli Park |autor=Ljubljana.si |fechaacceso=30 de mayu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090427210551/http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/outside_the_centre/tivoli_park/default.html |fechaarchivo=27 d'abril de 2009 }} El parque Tivoli.</ref>
 
=== Places ===
;Ópera [[Archivu:Opera-Ljubljana.JPG|thumb|240px|Fachada de la [[Ópera de Liubliana]].]]
 
La [[Ópera de Liubliana]] (''SNG Opera in balet Ljubljana''), enantes seesede del Teatru Provincial (''Deželno gledališčy''), foi construyida ente [[1890]] y [[1892]] n'estilu neo-renacentista y, antes de la construcción del Teatru Alemán, ufiertaba representaciones tantu n'[[Idioma alemán|alemán]] como n'[[Idioma eslovenu|eslovenu]]. L'apariencia carauterística del edificiu finca na fachada afatada con columnes [[Orde xónicu|xóniques]] y les escultures alegóriques, obra de [[Alojzij Gangl]], representando Traxedia, Comedia, Poesía, Gloria y Xeniu.<ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/tourism/sights/18_19th_centuries_ljubljana/opera_house/default.html |títulu=The Opera house |idioma=inglés |fechaacceso=8 de xunu de 2009}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.opera.si/operaen/app/predstavitev.asp |títulu=The Slovene National Theatre Opera and Ballet Ljubljana |idioma=inglés |fechaacceso=10 de xunu de 2009 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20091114123604/http://www.opera.si/operaen/app/predstavitev.asp |fechaarchivo=14 de payares de 2009 }} Páxina oficial de la Ópera de Liubliana cola so hestoria.</ref>
 
;Teatru Drama [[Archivu:SNG-Drama-Ljubljana.JPG|thumb|240px|Fachada del
L'últimu domingu d'ochobre tien llugar poles cais de la ciudá'l [[Maratón Internacional de Liubliana]] (''Ljubljanski maraton''), que, dende [[1996]], atrai a dellos miles de corredores cada añu.<ref name = "MAR" /><ref>{{Cita web |url=http://www.ljubljana.si/en/highlights/current_topics/marathon/default.html |2= |títulu=13th Ljubljana marathon |fechaacceso=11 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090530072719/http://www.ljubljana.si/en/highlights/current_topics/marathon/default.html |fechaarchivo=30 de mayu de 2009 }} Información sobre la edición de 2009.</ref> Tamién, y dende [[1957]], ente'l 8 y el 10 de mayu celebra la tradicional marcha a lo llargo del [[Senderu de la Memoria y Camaradería]] (''Pot spominov in tovarištva''), conmemorando la lliberación de Liubliana el 9 de mayu de [[1945]].<ref name = "CAM" />
 
La llocalidá de [[Tacen]], asitiada xuntu al ríu [[Sava]], ocho kilómetros al noroeste de la Liubliana, alluga casi tolos años una competición internacional de [[kayak]], que se remonta a [[1939]], siendo parte, por casu, de la Copa del Mundu de Eslalon y de los Campeonatos del Mundu de [[1991]] y [[2010]].<ref>{{Cita web |url=http://www.wc-tacen.si/1/?pID=2 |2= |títulu=Slalom World Cup Tacen 2008 |fechaacceso=11 de xunu de 2009 |idioma=inglés |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20090303064633/http://www.wc-tacen.si/1/?pID=2 |fechaarchivo=3 de marzu de 2009 }} Información sobre la edición de 2008.</ref> Ente'l 22 y el 27 d'ochobre de [[1970]] la ciudá foi seesede del XVII [[Campeonatu Mundial de Ximnasia]].
 
== Ciudaes hermanaes ==