Diferencies ente revisiones de «Lviv»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 1 añu
m
Iguo testu: -"pág." +"páx."
m (Iguo testu: -"see" -"sede")
m (Iguo testu: -"pág." +"páx.")
== Historia ==
 
Leópolis ye mentada per primer vegada en [[1256]] na ''[[Crónica de Galitzia y Volinia]]''. Fundar el príncipe [[Rutenia|ruteno]] y depués rei [[Daniel de Galitzia]]<ref name=eb7>{{cita llibru |títulu=Encyclopaedia Britannica |añu=1992 |editorial=Encyclopaedia Britannica |idioma=inglés |isbn=0-85229-553-7 |páxines=volúmen 7 págpáx. 581 }}</ref> (unu de los principaos eslavos en que s'espandió la [[Rus de Kiev]]) y foi nomada n'honor del so fíu [[Llión I de Galitzia|Lev]] (Llión). Llueu se convierte nun importante centru comercial. En 1349 quedó so control [[Polonia|polacu]] por cuenta de la invasión de los tátaros, más conocíos como tártaros y al conveniu d'unión que los habitantes de Galizia establecieron con Polonia, denomináu la «[[Unión de Lublik]]» col fin de fortalecese contra l'invasor y nun dexase invadir).<ref name=eb7/> Como parte de la Corona del [[Reinu de Polonia (1025-1385)|Reinu de Polonia]], Lwów convertir na capital de la provincia rutena fundada en 1389.
 
=== Periodu polacu ===
[[Archivu:Lviv Railway station.JPG|thumb|left|150px|Estación central.]]
[[Archivu:Polytechnic Lwow 20091.JPG|thumb|left|150px|Politécnicu.]]
Permaneció so autoridá polaca casi ensin interrupción hasta [[1772]],<ref name=esp29>{{cita llibru |título=Enciclopedia Espasa |añu=1916 |editorial=Espasa Calpe|isbn=84-239-4500-6 |páxines=tomo XXIX, páxines 1551 a 1554 }}</ref><ref name=eb7/> añu en que pasó a manos [[Austria|austriaques]] y convirtióse na capital de la provincia de [[Galicia (Europa Central)|Galitzia]]. Anque nes revueltes de [[1848]] sufrió daños al ser bombardeada,<ref name=esp29/> el so desenvolvimientu foi bien importante mientres el SIEGLU|XIX|d|s|1}}. Convertir nun importante centru cultural. Amás de la [[Universidá de Lviv|Universidá]], fundada en [[1784]],<ref name=esp29/> zarrada en [[1805]] y reabierta en [[1817]], construyóse una escuela técnica ([[1877]]). Escontra 1910, cuntaba la ciudá colos cuatro facultaes de la Universidá, la Escuela Técnica Cimera, seis escueles cimeres d'educación (cuatro en [[idioma polacu|polacu]], una n'[[idioma ucraín|ucraín]] y otra n'[[idioma alemán|alemán]]), dos escueles cimeros de ciencies, una escuela normal pa maestros y maestres, una escuela cimera de señorites, escuela d'arte industrial, academia de comerciu, escuela forestal, escuela veterinaria, conservatoriu de música, academia militar y otros centros d'enseñanza. Tamién se realizaron importantes obres, como la Casa Consistorial (construyida ente [[1828]] y [[1837]]) o la llegada del ferrocarril, cola llinia proveniente de [[Cracovia]], en 1861.<ref name=esp29/><ref>{{cita llibru |título=Enciclopedia Espasa |añu=1922 |editorial=Espasa-Calpe, S.A-|isbn=84-239-4500-6 |páxines=tomo XLVI págpáx. 81 }}</ref>
 
Aumentó la so población de cuenta que en [[1910]] yera la cuarta ciudá del [[Imperiu austrohúngaru]], con una población de 361 000 habitantes.<ref name=esp29/>
Na primer fase del conflictu, antes de la intervención soviética, el xeneral [[Stanisław Maczek|Maczek]] dirixó a la 10ª Brigada de Caballería Motorizada polaca que defendía la ciudá contra la [[2ª División Panzer|2ª División Acorazada alemana]].<ref>Antony Beevor. D-Day. 2009. Páxina 472. Dambes unidaes volveríen enfrentase n'agostu de 1944 en Normandía.</ref>
 
Les tropes soviétiques s'[[Invasión soviética de Polonia de 1939|apoderaron de la ciudá]] el [[22 de setiembre]]<ref name=kyivpost>https://web.archive.org/web/20120709071239/http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-vanquished-jews-from-world-war-ii.html#.T_8Ag3BsEXw</ref> de [[1939]]<ref name=eb7/> al empiezu de la [[II Guerra Mundial]], y más tarde ocupar l'exércitu alemán dende'l [[29 de xunu]] de [[1941]]<ref>http://www.history.com/this-day-in-history/germans-prinde-lvov-and-slaughter-ensues</ref> al [[27 de xunetu]] de [[1944]], cuando foi retomada pol exércitu soviéticu.<ref>{{cita llibru |apellíos=Cartier |nome=Raymond |títulu=La Segunda Guerra Mundial |añu=1966 |editorial=Planeta Paris-Match|páxines=tomo segundu, págpáx. 211 }}</ref>
 
[[Archivu:Lwow Ghetto (spring 1942).jpg|thumb|left|150px|Guetu leopolitano, primavera de 1942.]]
Establecióse'l [[guetu de Leópolis]]. A los 110 000 xudíos qu'había a empiezos de la guerra sumárense-yos unos 100 000 refuxaos. En xunu de 1941 empezó una serie de matances empobinaes pol ''Einsatzgruppe C'' y cola collaboración de los nacionalistes ucraínos, que nes selmanes siguientes acabaron con 6000 xudíos. Al tiempu, les autoridaes nazis crearon un campu de trabayos forzaos, [[Janowska]], d'onde fueron siendo sacaos los más débiles pal so esterminiu. 200 000 fueron direutamente executaos nes proximidaes del campu y decenes de miles fueron unviaos al [[campu d'esterminiu de Belzec]]. Mientres la lliquidación del campu, en 1943, fueron asesinaos tamién munchos xudíos, sobreviviendo unos pocos nel alcantarelláu.<ref>Cf. ''Crónica del Holocaustu'', LIBSA, Madrid, 2002, págpáx. 244.</ref><ref>http://www.adl.org/children_holocaust/story_krystyna.asp</ref> Cuando los rusos entraron na ciudá'l 26 de xunetu de 1944, ente 200 y 900 xudíos quedaben na ciudá (823 acordies con el Jewish Provisional Committee). Unu de los sos más famosos residentes foi [[Simon Wiesenthal]], deportáu primero a Janowska y depués a [[Buchenwald]] y [[Mauthausen]]. La ocupación alemana y l'[[Holocaustu xudíu|Holocaustu]] supunxeron el fin de la comunidá xudía leopolitana tal como esistiera dende'l SIEGLU|XIV|d|s|0}}. La [[sinagoga]] de la Rosa Dorada, construyida en [[1582]], foi volada polos alemanes en [[1942]]. La prensa xudía sumió (el diariu xudíu en polacu ''Chwila'', principal mediu de la comunidá, sumió'l [[10 de setiembre]] de [[1939]]).<ref name=kyivpost/>
 
=== Posguerra ===