Abrir el menú principal

Cambios

m
Bot: Troquéu automáticu de testu (- sía + seya )
La [[semántica]] ye la parte de la filosofía del llinguaxe (y de la llingüística) que s'ocupa de la relación ente'l llinguaxe y el mundu.<ref name="BritLang">{{cita enciclopedia|título=philosophy of language|enciclopedia=Encyclopedia Britannica Online|apellíu=Blackburn|nome=Simon W.|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/754957/philosophy-of-language|fechaacceso=3 d'avientu de 2009}}</ref> Dellos problemes que cayen so esti campu son el [[problema de la referencia]], la naturaleza de los [[Lóxica de primer orde|predicaos]], de la representación y de la [[verdá]].<ref name="BritLang" /> Nel ''[[Crátilo (diálogu)|Crátilo]]'', [[Platón]] señaló que si la conexón ente les pallabres y el mundu ye arbitraria o convencional, entós ye difícil entender cómo'l llinguaxe puede dexar la conocencia avera del mundu.<ref name="BritLang" /> Por casu, rescampla que'l nome «Venus» pudo designar cualquier cosa, aparte del planeta Venus, y que'l planeta Venus pudo llamase de cualesquier otra forma. Depués, cuando se diz que «Venus ye más grande que Mercuriu», la verdá d'esta oración ye convencional, porque depende de les nueses convenciones alrodiu de lo que signifiquen «Venus», «Mercuriu» y el restu de les pallabres arreyaes. N'otru llinguaxe, eses mesmes pallabres podríen, por dalguna coincidencia, significar daqué bien distintu y espresar daqué falsu. Sicasí, anque'l significáu de les pallabres ye convencional, una vegada que s'afitó'l so significáu, paez que la verdá y la falsedá nun dependen de convenciones, sinón de cómo ye'l mundu. A esti «afitar el significáu» soler llamar [[interpretación]], y ye unu de les temes centrales de la semántica.
 
Un problema ulterior nesta direición ye que si una interpretación dar en términos llingüísticos (por casu: «''Venus'' ye'l nome del segundu planeta a partir del Sol»), entós queda la dulda de cómo tienen d'interpretase les pallabres de la interpretación. Si interpretar per mediu de nueves pallabres, entós el problema resurde, y faise visible una amenaza de regresión al infinitu, de circularidá, o de corte arbitrariu nel razonamientu (seique en pallabres que'l so significáu síaseya supuestamente autoevidente). Pero pa dalgunos esti problema convida a pensar nuna forma d'interpretación non llingüística, como por casu el [[conductismu]] o la [[definición ostensiva]].
 
La [[pragmática]], per otra parte, ye la parte de la filosofía del llinguaxe que s'ocupa de la relación ente los usuarios del llinguaxe y el llinguaxe.<ref name="BritLang2">{{cita enciclopedia|título=philosophy of language|enciclopedia=Encyclopedia Britannica Online|apellíu=Blackburn|nome=Simon W.|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/754957/philosophy-of-language|fechaacceso=3 d'avientu de 2009}}</ref> Dalgunes de les cuestiones centrales de la pragmática son la elucidación del procesu d'aprendizaxe del llinguaxe, de les regles y convenciones que faen posible la comunicación, y la descripción de los munchos y variaos usos que se-y da al llinguaxe,<ref name="BritLang2" /> ente ellos: describir estaos de coses, preguntar, ordenar, bromiar, traducir, clamiar, estimar, arrenegar, saludar, rezar, etc.<ref>{{cita llibru|apellíu=Wittgenstein|nome=Ludwig|enlaceautor=Ludwig Wittgenstein|títulu=[[Investigaciones filosófiques]]|capítulu=§23}}</ref>
El [[significáu]] ye un conceutu fundamental pa la filosofía del llinguaxe. El conceutu ye miráu dende un puntu de vista netamente filosóficu y dacuando [[psicoloxía|psicolóxicu]]. Polo xeneral, nun s'estudia lo que pallabres individuales o oraciones puedan significar, cosa pa la cual esisten los diccionarios y enciclopedies. Asina entós, con respectu al significáu, surdieron les siguientes entrugues: ¿Cuál ye la naturaleza del significáu?, ¿qué significa la pallabra "''significáu''"?, ¿cuál ye la [[razón]] pola cual les espresiones tienen los significaos que tienen y non otru?, ¿qué espresiones tienen el mesmu significáu qu'otres? y ¿Por qué?. ¿Cómo ye posible componer les oraciones en "[[tou]]" con sentíu?, ¿tienen les partes d'una [[Oración (gramática)|oración]] sentíu? y ¿cómo pueden los significaos de les pallabres ser conocíos polos seres humanos?
 
Nuna temática asemeyada surde'l [[fenómenu]] de la [[verdá]] y la so relación col significáu. Más qu'estudiar qué oraciones son anguaño verdaderes, esta caña de la filosofía estudia qué tipu de significaos pueden ser verdaderos o falsos. Asina, entós, pueden surdir entrugues tales como: ¿Qué significa qu'una oración síaseya verdadera?, ¿pueden oraciones ensin sentíu ser verdaderes o falses?, ¿pueden ser verdaderes o falses la oraciones que se refieren a coses que nun esisten? y ¿son les oraciones les que son verdaderes o falses, o ye l'usu d'estes el que determina'l so valor de verdá?
 
Con respectu al usu del llinguaxe, dende una área de la llingüística llamada [[pragmática]], pueden surdir entrugues tales como: ¿Qué ye lo qu'en realidá faemos col llinguaxe?, ¿cómo ye que lo ''usamos'' socialmente?, ¿cómo se rellaciona'l llinguaxe col mundu? y ¿cuál ye'l propósitu del llinguaxe?
== Les tradiciones d'estudiu del llinguaxe ==
 
Na cultura Occidental l'estudiu del llinguaxe foi lleváu a cabu per trés tradiciones distintes d'investigación que pueden ser caracterizaes de manera un tanto simplaya como les tradiciones [[teolóxica]], [[filosófica]] y [[científica]]. Bien probablemente la más antigua d'estes tradiciones síaseya l'estudiu teolóxicu y relixosu del llinguaxe. Tanto la tradición [[xudaica]] como la cristiana emprestaron siempres nes sos enseñances una atención escepcional a los testos y a les sos interpretaciones. En particular a los relatos de la creación del mundu pola pallabra divina, la primer actividá d'Adán al dar nome a los animales o al relatu del tracamundiu de les llingües de [[Babel]] fueron fonte permanente de reflexón. “Nel principiu yera Pallabra” entendía l'apóstol Juan al empezar el so Evanxeliu. La exéxesis la conciencia de la llimitación del llinguaxe humanu pa falar de Dios, la necesidá de inculturar en toles llingües el mensaxe salvífico o'l valor pragmáticu del llinguaxe sacramental son elementos esenciales que dexen alvertir la importancia asignada al estudiu del llinguaxe na tradición cristiana.
 
L'alderique filosóficu más antiguu sobre la llingua que se caltuvo ye'l diálogu de [[Platón]] (c. 427-347 a. de C.) tituláu Cratilo. Tratar d'un discutiniu alrodiu de los oríxenes del llinguaxe y la naturaleza del significáu, na que Hermégenes sostien la opinión de que les pallabres son convencionales y la so relación coles coses ye arbitraria, ente que Cratilo defende que “hai un nome correctu de manera natural pa caúna de les coses: un nome nun ye a cencielles el que delles persones alcuerden pa llamar a una cosa”.
=== Llinguaxe y cultura ===
{{ap|Hipótesis de Sapir-Whorf}}
Ente [[llinguaxe]] y [[cultura]] dase una relación d'intercambiu recíprocu. Per una parte el llinguaxe ye un productu cultural, que reflexa en parte una [[cultura]], pero, per otra parte, el llinguaxe ye condición de la cultura y contribúi a creala. El llinguaxe ye una forma de cultura, quiciabes la más universal de toes y, síaseya comoquier, la primera qu'estrema inmediata y netamente al ser humanu de los demás seres.
 
La conexón ente llinguaxe y cultura foi acentuada especialmente nel ámbitu del [[idealismu]] [[Idioma alemán|alemán]]. El llinguaxe, a xuiciu de [[Hegel]], ye l'actualidá de la cultura”. [[Wilhelm von Humboldt|Humboldt]] y, darréu [[Karl Vossler]] sorrayaron que l'actividá llingüística representa un objetivarse del suxetu que, al actuar, da forma por sigo mesmu a un [[cosmos]], y dempués d'actuar, contempla'l so productu como daqué distintu de sigo mesmu, llistu pa moldiase en nuevos actos espresivos. El llinguaxe ye consideráu como una creación, [[arte]] realizáu por un [[personalidad|espíritu]] llibre.
126 166

ediciones