Abrir el menú principal

Cambios

m
Preferencies llingüístiques: -"sublevar" +"sulevar"
En [[1526]], Babur ganó al postreru de los sultanes de [[Delhi]], [[Ibrahim Lodi]], na [[batalla de Panipat (1526)|batalla de Panipat]]. La pallabra "mogol" ye una versión [[llingües indo-aries|indo-aria]] de la pallabra "mongol".
 
L'imperiu foi práuticamente conquistáu mientres el reináu de [[Humayun]] pol líder [[Afganistán|afganu]] [[Sher Shah Suri]] qu'estableció la dinastía Suri, anque Humayun acabó reponiendo'l poder. Más tarde, con [[Akbar]] nel poder, l'imperiu creció de forma considerable y siguió creciendo hasta'l final del reináu de d'[[Aurangzeb]]. A la muerte de Aurangzeb en [[1707]], l'imperiu empecipió un lentu pero imparable cayente, anque caltuvo'l poder nel subcontinente indiu mientres 150 años más. L'[[Imperiu británicu]] terminó col mogol en [[1857]].
 
Esti Imperiu mogol (qu'apoderó la [[India]] ente principios del [[sieglu XVI]] a mediaos del [[sieglu XIX]]) nun se debe confundir col [[Imperiu mongol]] (qu'apoderó gran parte d'Asia ente'l [[sieglu XIII]] y el [[sieglu XIV|XIV]]).
Los métodos d'alministración de Akbar afitaron la so poder sobre l'aristocracia afgano y turco y sobre los intérpretes de la llei islámica, la [[Ulema|Ulama]]. Creó un serviciu imperial el cual basábase n'habilidá y non en clase social. Los sos servidores yeren remunerados en dineru y non en tierres y nun teníen derechu d'heriedu, de forma que se centralizaba'l poder nel estáu y aseguraba la so supremacía. Les funciones polítiques y militares taben dixebraes de les de cobru d'impuestos, que recayíen so los funcionarios de l'ayalga del imperiu. Esti sistema alministrativu, llamáu [[mansabdari]], basar na llealtá y el pagu en dineru, lo cual yera la base del Imperiu mogol.
 
Akbar empecipió en [[1571]] la construcción d'una ciudá cercada cerca de d'[[Agra]] llamada [[Fatehpur Sikri]]. Construyéronse palacios pa caúna de les reines, un estensu llagu artificial y suntuoses fontes d'agua. Sicasí, la ciudá tuvo una vida bien curtia y la capital treslladar a Lahore en [[1585]]. La razón d'esti cambéu foi la falta d'agua en Fatehpur. En [[1599]] Akbar devolvió la capitalidad a Agra, ciudá dende la que gobernó hasta la so muerte.
 
Siendo un astutu gobernante, Akbar apreciaba los desafíos que suponíen alministrar un imperiu tan estensu. Introdució una política d'asimilación de los [[Hinduismu|hindús]] que representaben la mayoría de la población. Reclutó a diversos xefes hindús y premiólos con altos cargos nel gobiernu; fomentó los matrimonios ente los mogoles y l'aristocracia rashput; dexó la construcción de nuevos templos; participó personalmente en festivales hinduistes; y abolió la ''[[yizia]]'' o impuestu de [[capitación]] que s'aplicaba a los non musulmanes. Per otra parte declaróse xuez supremu de toles disputes derivaes de la interpretación del ''[[Corán]]'' y la [[llei sharia]].
Tres esti tarrecible acontecimientu'l poder del Imperiu mogol debilitóse más aceleradamente, siendo enllenáu esi vacíu polos marathas, l'[[Imperiu sij]] y los [[nizam]] d'[[Hyderabad (estáu)|Hyderabad]], mientres los mogoles víen amenorgáu'l so poder efectivu al área más septentrional del [[Indostán]], perdiendo toa presencia nel [[Decán]]. Inclusive cuando la [[Compañía Británica de les Indies Orientales]] empezó'l so predominiu n'India tres la [[Batalla de Plassey]] en [[1757]], los británicos denominaben al monarca mogol como "rei de Delhi" y yá non como "emperador".
 
El debilitamientu de la [[Confederación Maratha]] tres la [[Panipat|Tercer batalla de Panipat]] en [[1761]] nun significó aliviu pal Imperiu mogol pos agora la [[Compañía Británica de les Indies Orientales]] yera'l poder mayor na India. Inclusive en [[1803]], tres fallíos intentos d'asegurar l'autoridá de los mogoles sobre'l so amenorgáu territoriu, l'emperador Shah Alam II tuvo d'aceptar la proteición de [[Gran Bretaña]] (lo cual equivalía a suxetar al poder británicu), siendo qu'el so dominiu agora amenorgábase a los actuales estaos de [[Punyab]], [[Haryana]], y el norte de d'[[Uttar Pradesh]]. Los británicos nun asumieron el gobiernu direutu sobre l'Imperiu mogol, pero sí exercieron el so control indirectu y caltuvieron a los emperadores mogoles como simples símbolos ensin poder efectivu; esta situación terminó cuando na [[Rebelión de la India de 1857|rebelión de 1857]] los soldaos cipayos sublevaossulevaos invocaron el lideralgu del últimu emperador mogol, Bahadur Shah II. Vencida la sublevaciónsulevación, el [[Raj británicu]] asumió'l gobiernu direutu sobre tou la [[India]] y abolióse formalmente l'Imperiu mogol.
 
==Pintura Mogola==