Diferencies ente revisiones de «Cambéu climáticu»

m
Preferencies llingüístiques: casi => cuasi
m (Preferencies llingüístiques)
m (Preferencies llingüístiques: casi => cuasi)
La temperatura medio de la Tierra depende, en gran midida, del fluxu de [[radiación solar]] que recibe. Sicasí, por cuenta de que esi apurra d'[[Enerxía (física)|enerxía]] apenes varia nel tiempu, nun se considera que seya una contribución importante pa la variabilidá climática al curtiu plazu (Crowley y North, 1988). Esto asocede porque'l Sol ye una [[estrella]] de [[Clasificación estelar|tipu G]] en fase de [[secuencia principal]], resultando bien estable. El fluxu de radiación ye, amás, el motor de los [[Meteoroloxía|fenómenos atmosféricos]] yá que apurre la enerxía necesaria a l'atmósfera por que estos prodúzanse.
 
Sicasí, munchos astrofísicos consideren que la influencia del Sol sobre'l clima ta más rellacionada col llargor de cada ciclu, l'amplitú del mesmu, la cantidá de llurdios solares, la fondura de cada mínimu solar, y l'escurrimientu de dobles mínimos cortiles separaes per pocos años. Sería la variación nos campos magnéticos y la variabilidá nel [[vientu solar]] (y la so influencia sobre los rayos cósmicos que lleguen a la Tierra) que tienen una fuerte aición sobre distintos componentes del clima como les diverses oscilaciones oceániques, los fenómenos del Neñu y La Neña, les corrientes de remexu polares, la oscilación casicuasi biañal de la corriente estratosférica sobre l'ecuador, etc.
Per otru llau, al llargu plazu les variaciones fáense apreciables una y bones el Sol aumenta la so [[lluminosidá]] a razón d'un 10 % cada 1000 millones d'años. Por cuenta de esti fenómenu, na Tierra primitiva que sofitó la nacencia de la [[vida]], fai 3800 millones d'años, el rellumu del Sol yera un 70 % del actual.
 
 
==== El campu magnético terrestre ====
De la mesma manera que'l [[vientu solar]] puede afectar al clima direutamente, les variaciones nel campu magnético terrestre pueden afectalo de manera indirecta yá que, según el so estáu, detien o non les partícules emitíes pol Sol. Comprobóse qu'en dómines pasaes hubo inversiones de polaridá y grandes variaciones na so intensidá, llegando a tar casicuasi anuláu en dellos momentos. Sábese tamién que los [[Imán|polos magnéticos]], magar tienden a atopase próximos a los polos xeográficos, en delles ocasiones averáronse al [[Llinia ecuatorial|Ecuador.]] Estos sucesos tuvieron qu'influyir na manera na que'l vientu solar llegaba a l'atmósfera terrestre.{{VT|Paleomagnetismo}}
 
==== Los efeutos antropogénicos ====
 
=== El mínimu de Maunder ===
Desque en [[1610]] [[Galileo Galilei|Galiléu]] inventara'l [[telescopiu]], el Sol y los sos [[Llurdiu solar|llurdios]] fueron reparaos con avezamientu. Nun foi sinón hasta [[1851]] que l'astrónomu Heinrich Schwabe reparó que l'actividá solar variaba según un ciclu d'once #año, con máximos y mínimos. L'astrónomu solar Edward Maunder decatóse que dende [[1645]] a [[1715]] el Sol ataya'l ciclu d'once #año y apaez una dómina onde casicuasi nun apaecen llurdios, denomináu mínimu de Maunder. El Sol y les estrelles suelen pasar un terciu de la so vida nestes crisis y mientres elles la enerxía qu'emite ye menor y correspuéndese con periodos fríos nel clima terrestre.
 
Les aurores boreales o les australes causaes pola actividá solar sumen o son rares.
El nivel del mar aumentó más de 120 m dende'l máximu de la última glaciación alredor de 20000 años tras. La mayor parte d'ello asocedió fai 7000 años. La temperatura global baxó dempués del Holocenu Climáticu, causando un descensu del nivel del mar de 70 cm (±10 cm ente'l [[Sieglu XXI e.C.|2000]] y el [[Sieglu VI e.C.|500]] a. [[Sieglu VI e.C.|C.]]
 
Dende'l [[Sieglu XI e.C.|1000]] a. C. hasta'l principiu del sieglu XIX, el nivel del mar yera casicuasi constante, con solo pequeñes fluctuaciones. Sicasí, el periodu templáu medieval puede causar cierta medría del nivel del mar: atopáronse pruebes nel océanu Pacíficu d'un aumentu d'aprosimao 90 cm sobre'l nivel actual nel añu [[1300]] d. C. (700 antes del presente).
 
Nun artículu publicáu en 2007, el climatólogo James Hansen ([[Cambio climático#CITAREFHansenSatoKharechay otros2007|Hansen]] [[Cambio climático#CITAREFHansenSatoKharechay otros2007|''et'']] al., 2007) afirmaba que'l xelu de los polos nun se funde d'una manera gradual y llinial sinón que bazcuya de secute d'un estáu a otru según los rexistros xeolóxicos. Ye esmolecedor que los pronósticos de GEI colos qu'el IPCC trabaya davezu (BAU GHG o ''business as avezáu greenhouse gases'' nes sos sigles n'inglés) puedan causar unos aumentos del nivel del mar considerables.
 
=== L'aumentu de la temperatura ===
Dende 1961 hasta 2003 la temperatura global del océanu xubió 0,1 °C dende la superficie hasta una fondura de 700 m. Hai una variación ente añu y añu y sobre esguiles de tiempu más llargues con observaciones globales de conteníu de calor del océanu amosando altos índices de calentamientu ente 1991 y 2003, pero daqué d'enfriamientu dende 2003 hasta 2007. La temperatura del [[Océanu Glacial Antárticu|océanu Antárticu]] alzóse 0,17 °C ente los años cincuenta y [[Década de 1980|ochenta.]] CasiCuasi'l doble de la media pal restu de los océanos del mundu. Amás de tener efeutos pa los ecosistemes (por ej. fundiendo'l xelu del mar, afectando a la crecedera de les algues so la so superficie), el calentamientu amenorga la capacidá del océanu d'absorber el CO2.
 
=== Sumidorios de carbonu y acidificación ===