Diferencies ente revisiones de «El Piréu»

2 bytes amestaos ,  hai 11 meses
m
Preferencies llingüístiques: casi => cuasi
m (Preferencies llingüístiques: eléctricu => llétricu)
m (Preferencies llingüístiques: casi => cuasi)
'''El Piréu''' (en [[griegu antiguu]]: Πειραιεύς, ''Peiraiéus''; en [[idioma griegu|griegu modernu]] Πειραιάς, ''Pireás'') ye una ciudá del sudoeste de [[Grecia]] asitiada na [[Periferies de Grecia|periferia]] del [[periferia d'Ática|Ática]] a veres del [[golfu de Egina]]. Alministrativamente, conforma la [[unidaes perifériques de Grecia|unidá periférica]] d'[[El Pireo (unidá periférica)|El Pireo]] y ye la capital de l'Alministración descentralizada del [[mar Exéu|Exéu]] (Periferies d'[[Exéu Meridional]] y [[Exéu Septentrional]]).<ref>{{Cita web |url=http://www.kedke.gr/uploads2010/FEKB129211082010_kallikratis.pdf |títulu=Testu completu del plan Calícrates |obra=Boletín Oficial de Grecia |fecha=11 d'agostu de 2010 |idioma=griegu}}</ref> Yera'l puertu de l'[[antigua Atenes|antigua ciudá d'Atenes]] y foi escoyida pa funcionar como [[puertu del Pireo|puertu]] modernu cuando esta ciudá foi refundada en [[1834]]. Ye unu de los más activos ya importantes de [[Grecia]], según el puertu de referencia pal saléu poles islla del [[mar Exéu]] y tamién una importante escala pa les principales compañíes navieres del [[Oriente Próximu]]. La so población ye de 175.607 habitantes ([[2001]]).
 
El Pireo ye un [[puexu]] predresu, con tres puertos naturales, el más grande allugáu nel noroeste, que sirve como importante puertu comercial escontra l'este del [[mar Mediterraneu]], y los dos más pequeños son utilizaos pa propósitos navales. El [[puertu del Pireo|puertu]] tien servicios de tresbordadores a casicuasi toles islles del este de Grecia y munches del norte y esti del [[mar Exéu]]. Partir oeste del puertu ye usada pa servicios de carga y cubre un gran área.
 
El Pireo caltiense como'l mayor centru industrial y portuariu, y ye la terminal pal serviciu de trenes llétricos. Cuenta con estelleros, fábriques productores de maquinaria agrícola, vidriu, testil y productos químicos. Amás esporta aceitunes, aceite d'oliva y xabón. Tamién tien una escuela industrial fundada en [[1938]].
Los empiezos del periodu clásicu constitúin la edá d'oru del Pireo qu'adquier una hexemonía sobre'l comerciu griegu, y ello en desterciu d'otros puertos como [[Calcis]], [[Eretria]], [[Egina]] o inclusive [[Corinto]] que ye sicasí l'únicu puertu en llograr caltenese. A partir de [[451 e.C.|451 e.C. ]], la ciudá d'El Pireo ye reconstruyida totalmente sobre un vastu planu arquiteutural por Hipódamo, los almacenes y arsenales son engrandaos y la ciudá dotar de templos y de dársenes. El Pireo apaez entós como una clave de la puxanza ateniense pos-y confier seguridá, prosperidá económica y comercial, según poder naval ensin igual. Los ingresos d'El Pireo xuníos a los de les mines de [[Laurión]] constitúin entós más del 65% del presupuestu del estáu ateniense, el desenvolvimientu del saléu que compensa la probeza de la tierra del Ática. El Pireo avérase igualmente a Atenes na midida na que los sos habitantes tomen cada vez más parte na democracia ateniense, pos la tradición democrática ta bien fondiada n'El Pireo. Finalmente, los [[Murios Llargos]], construyíos ente [[461 e.C.|461]] y [[456 e.C.|456 e.C. ]] y que xunieron El Pireo con Atenes por aciu una doble muralla d'unos 6 kilómetros acabaron de protexer la ciudá y confiriéron-y non solo virtúes defensives sinón tamién potencial agresivu. La importancia d'estos Murios Llargos murios esprésase bien nel llibru I de la ''[[Historia de la Guerra del Peloponeso]]'', pos [[Tucídides]] enséñanos que Temístocles pensaba qu'El Pireo tenía más utilidá que la ciudá alta y repitía de cutiu a los atenienses, que si nunca dexaben a algamar el puertu un asaltante per tierra, cola so flota podríen fae-y frente.
 
A pesar d'esti cuadru idílicu, esta edá d'oru tocó al so fin a mediaos del sieglu V e.C. Les fortificaciones del Pireo atraxeren la rocea de los [[Laconia|lacedemoniu]]s y los otros puertos griegos ([[Megara]] y Corinto especialmente), sufrieren enforma de la hexemonía del Pireo. Por eso les razones de la [[guerra del Peloponeso]] son esencialmente económiques, a Esparta nun-y cuesta nengún trabayu convencer a les ciudaes que sufrieren la espansión ateniense xunise a ella pa faer la guerra a Atenes. L'esfuerzu de guerra provoca nel Pireo la ruina de dellos comerciantes, siendo requisados locales y naves y el comerciu que menguando en provechu de los gastos militares. Les incursiones lacedemonies nel territoriu áticu conducen a Pericles a axuntar la población nes muralles atenienses, que s'estienden por una pequeña decena de kilómetros, siguiendo asina'l conseyu de Temístocles. Sicasí, les muralles del Pireo, lo mesmo que la ciudá nun fueron estudiaes p'acoyer tan gran númberu de persones, asina la población atropóse, y atopó abelugu nos templos, so los pórticos. Esta situación foi aparente pal espardimientu d'una enfermedá, la [[fiebre tifoideo|peste]], que fixo estragos un añu más tarde na población, favorecida pola casicuasi ausencia d'alcantarielles nel Pireo, según pola amenorgada aducción d'agua y l'ausencia de fontes. Tucídides, nel Llibru II, 48, esplica qu'Atenes se vio cutida sópito, y foi el Pireo el primer llugar onde la xente foi arimada; y dixeron que los peloponesios envelenaren los pozos (pos nun había fontes entá nesti llugar). Depués algamó la ciudá alta y el númberu de muertes foi dende entós enforma mayor. La peste, que pudo con Pericles y los sos dos fíos, yera un golpe fatal pal Pireo que travesaba entós una crisis económico y comercial ensin precedentes. El [[espedición a Sicilia|desastre de Sicilia]] de [[415 e.C.|415 e.C. ]] remató esta crisis quitando a los atenienses de munches naves.
 
El Pireo tenía una tradición democrática bien guañada. Asina cuando'l réxime de [[los Cuatrocientos]], nel añu [[411 e.C.|411 e.C. ]], fueron los soldaos del puertu quien se xunieron y apoderáronse del Pireo siguiente una guerra civil declarada nes cais. Pero eso nun torgar a los [[exércitu espartanu|lacedemonios]] solmenar un golpe fatal al Pireo, cuando dempués del [[asediu na Antigua Grecia|asediu]] victoriosu d'Atenes, esixeron que los Murios Llargos y les fortificaciones d'Atenes y del Pireo fueren baltaos. El golpe foi más fuerte pa los habitantes de Pireo, que los sos comercios fueron destruyíos por [[Lisandro]], qu'ordenó que la destrucción facer al son de les flautes, como nuna fiesta. Atenes, foi de nuevu víctima d'una revolución oligárquica y de la instauración del réxime de los [[Trenta Tiranos]], que se ensañó particularmente col Pireo, focu de la revolución contra'l réxime de los Cuatrocientos. Esti encarnizamiento contribuyó a una nueva rebelión democrática nel iviernu del [[404 e.C.|404 e.C. ]], que partió del Pireo y empobinada por [[Trasíbulo]], llogró tomalo y aguantar los asaltos de los soldaos de los Trenta Tiranos. Anque los [[hoplita|hoplites]] espartanos consiguieron vence-yos de siguío nuna auténtica demostración militar, la democracia foi restablecida un añu más tarde, en [[403 e.C.|403 e.C. ]]