Diferencies ente revisiones de «Henry Kissinger»

m
"rellación" en cuenta de "relación" (que nun ta nel DALLA)
m (apostrofación)
m ("rellación" en cuenta de "relación" (que nun ta nel DALLA))
'''Henry Alfred Kissinger''', (n'inglés [ˈkɪsɪndʒɚ]) {{nym}}, nacíu '''Heinz Alfred Kissinger''', ye un [[políticu]] [[Alemaña|xermanu]]-[[Estaos Xuníos|estauxunidense]] d'orixe [[Pueblu xudíu|xudíu]] que tuvo una gran inflúi sobre la [[política internacional]], non solo d'[[Estaos Xuníos]] con al respective de los demás países sinón que tamién direutamente sobre variedá d'otres naciones. Exerció como [[secretariu d'Estáu]] mientres los mandatos presidenciales de [[Richard Nixon]] y [[Gerald Ford]], xugando esti papel preponderante na [[política esterior]] d'[[Estaos Xuníos]] ente [[1969]] y [[1977]] y foi [[conseyeru de Seguridá Nacional]] mientres tol mandatu inicial presidencial del primeru.
 
Kissinger caracterizar por llevar les riendes d'un proceder internacional fuerte pero coles mesmes negociador, siendo l'artífiz de la denomada «[[Détente|política de distensión]]» cola [[Xunión Soviética]] y [[República Popular China|China]], país col cual llogró, mientres el mandatu de [[Richard Nixon]], consolidar escelentes relacionesrellaciones, según abrir económicamente, situación na cual casi llograr una paz ente los bloques oriental y occidental, pero que nun foi siguida polos sos socesores.
 
Tuvo que faese cargu de poner fin a la bien criticada [[Guerra de Vietnam]] y xestionar la crisis de la [[Guerra de Yom Kippur]], concibiendo una nueva visión de como llevar la [[política esterior]] d'[[Estaos Xuníos]], al asitiar como últimu recursu la [[intervención militar]], siendo esti nuevu proceder el que lo llevó a llograr el [[Premiu Nobel de la Paz]] en [[1973]], gracies al altu al fueu que llogró establecer en [[Vietnam]].
Igualmente nel [[2001]], Kissinger foi llamáu pol gabinete de [[George W. Bush]] pa liderar un comité de crisis internacional por causa de los ataques del [[11-S]] según por qu'al traviés de la so firma emprestara asesoría [[Diplomacia|diplomática]] y [[política]] al gobiernu, sicasí Kissinger retiróse pocu dempués d'esti proyeutu.
 
Henry Kissinger ye por enforma una de les figures [[polítiques]] y de la [[diplomacia]] más memorables y estraordinaries de la [[Historia de los Estaos Xuníos]], tantu como revesosa. Magar los sos méritos na política internacional son estraordinarios (apertura de relacionesrellaciones cola [[XRSS]], [[República Popular China|China]], ente otros), la so negativa a devolver el [[Premiu Nobel de la Paz]] que recibió gracies al altu al fueu qu'hubo na [[Guerra de Vietnam]] y que darréu se rompió, según les decenes d'acusaciones de collaborar ya inclusive promover réximes dictatoriales y aiciones terroristes en distintos partes del mundu, que perxudicaron sociedaes enteres y comentieron severes violaciones a los [[Derechos Humanos]], causaron que la so persona fuera duramente criticada dende numberoses entidaes tantu como por personalidaes de la política o intelectuales, siendo dalgunos de los más conocíos el xuez español [[Baltasar Garzón]], asesor del [[Corte Internacional de Justicia|Tribunal de la Faya]], quien intentó fallidamente procesalo por violaciones a los Derechos Humanos, y el periodista y escritor [[Christopher Hitchens]], autor del [[best-seller]] ''Xuiciu a Kissinger''.
 
Henry Kissinger tamién recibió crítiques por ser unu de los miembros fundadores ya inda activu, del polémicu [[Grupu Bilderberg]], entidá non gubernamental, na que s'axunten delles de les persones más poderoses ya influyentes de too el mundu, incluyendo [[monarquía|monarques]], [[aristócrates]], [[políticos]], [[empresarios]] y magnates.<ref>[http://www.elmundo.es/elmundo/2011/06/15/internacional/1308118564.html El criminal de guerra con suerte] Non yá nun pagó polos sos crímenes, sinón que sigue recoyendo los beneficios del so "experimees/search?source=ig&hl=ye&rlz=&q=flag&aq=f&aqi=g10&aql=&oq=#pq=pole rag&hl=ye&cp=5&gs_id=m&xhr=t&q=pouring&pf=p&sclient=psy&source=hp&pbx=1&oq=pouri&aq=0&aqi=g5&aql=&gs_sm=&gs_upl=&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.&fp=1b2895f0d8eee3aa&biw=1680&bih=876ntada carrera diplomática". La so consultoría, Kissinger Associates, xenera millones de dólares de beneficios aconseyando a grandes multinacionales y gobiernos sobre cómo operar nel estranxeru. David Jiménez en ''[[El Mundo (España)]]'', 16/06/2011</ref>
Nesi periodu, estendió la política de distensión. Esta política llevó a una relaxación significativa nes tensiones cola [[Xunión Soviética]] y desempeñó un papel crucial en [[1971]] les conversaciones col primer ministru chinu [[Zhou Enlai]]. Les conversaciones concluyeron con un acercamientu ente [[Estaos Xuníos]] y la [[República Popular de China]] y la formación d'una nueva alliniadura estratéxica de ''América-Chinu-Antisoviética''. Foi condecoráu col Premiu a Nobel de la Paz de 1973 p'ayudar a establecer una cesación del fueu y el retiru de los Estaos Xuníos de Vietnam. L'altu'l fueu, sicasí, nun foi duraderu. Ente que l'otru premiáu, el vietnamita -y Duc Tho, devolvió'l so premiu por considerar que nun lo merecía por retornar la guerra, Kissinger nun lo devolvió.<ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1973/tho.html Nobel Prize: -y Duc Tho Biographical]</ref>
 
Kissinger favoreció'l caltenimientu de relacionesrellaciones diplomátiques amistoses coles dictadures militares de dereches nel [[Conu Sur]] y otres partes d'[[América Llatina]] y entá más, ta acusáu de planiar l'asesinatu una gran cantidá de militantes d'esquierda en [[Chile]], y darréu, na [http://Arxentina Arxentina] y el [[Uruguái]], lo mesmo que de promover y sofitar a les mesmes dictadures y desenvolver la ''Academia de les Amériques'', y la [[Operación Cóndor]].
 
=== Distensión y l'apertura a China ===
 
[[Archivu:Kissinger Mao.jpg|thumb|left|300px|Henry Kissinger (izda.) xunto a [[Mao Zedong]] (dcha.) y [[Zhou Enlai]] (centru) en [[Beixín]] en xunetu de [[1971]].]]
Kissinger, asina punxo manes a la obra, intentando asitiar presión diplomática na Xunión Soviética. Fixo dos viaxes a la República Popular de China en xunetu y ochobre, 1971 (el primeru de los cualos fíxose de callao) pa conferir col Ministru [[Zhou Enlai]], entós al cargu de la política esterior [[República Popular China|China]]. Esto allanó el camín pal innovador Cume de [[1972]] ente Nixon, Zhou y el Presidente del Partíu Comunista de China, Mao Zedong, según pa la formalización de les relacionesrellaciones ente los dos países, tres 23 años d'aislamientu diplomáticu y hostilidá mutua.
 
La resultancia foi la formación d'una alianza tácita, antisoviética, ente [[República Popular China|China]] y los [[Estaos Xuníos]], que'l so fin yera llograr crear entá más presión sobre la XRSS y empezar a gana-y terrenal, quitar el protagonismu internacional. Ente que la diplomacia de Kissinger llevó a cabo intercambio económicos y culturales ente los dos partes y l'establecimientu d'oficines d'enllaz nes capitales chino y estauxunidense, tou ello con delles dificultaes nel procesu, pos la plena normalización de les relacionesrellaciones cola República Popular de China nun se produciría hasta [[1979]], en primer instancia debíu al escándalu [[Escándalu Watergate|Watergate]], que ecplisó el gobiernu de [[Richard Nixon]] y condució al so arrenunciu y en segunda porque los [[Estaos Xuníos]] y la [[ONX]] siguieron reconociendo al Gobiernu de [[Taiwán]], como «el verdaderu gobiernu chinu», siendo esti país el que caltuvo la siella de [[República Popular China|China]] nel [[Conseyu de Seguridá]] hasta l'añu de [[1979]].
 
=== Guerra de Vietnam ===
 
[[Archivu:Oil Prices 1861 2006.jpg|left|thumb|350px|Gráficu de la evolución de los precios del petroleu al llargu plazu (1861-2006). La llinia naranxa amuesa'l nivel de precios constantes, afechu según la inflación. La llinia negra amuesa los precios corrientes.]]
Entrín y non, agora con sofitu militar y loxísticu estauxunidense, [[Israel]] avanzaba con una serie d'escepcionales victories militares que lo llevaben a recuperar los territoriu perdíos al entamu de la guerra y ganó nuevos territorios en [[Siria]] y [[Exiptu]], incluyíes les tierres al este, de los primeramente prindaos, del [[Golány]] anque perdieron parte del territoriu nel llau oriental del [[Canal de Suez]] que tuviera en manos israelines dende'l fin de la Guerra de seis díes. Kissinger primió a los israelinos, por que dexaren parte de los territorios recién prindaos de nuevu a los sos vecinos árabes, contribuyendo a les primeres fases de non-agresión ente [[Israel]] y [[Exiptu]]. Esto condució a una continuación de les relacionesrellaciones ente [[Estaos Xuníos]] y [[Exiptu]], amargoses dende la década de [[1950]], dando como resultáu que'l país pasara de la so anterior postura independiente a caltener una estrecha asociación colos [[Estaos Xuníos]].
 
Finalmente, el [[11 de febreru]] de [[1973]], Kissinger presenta'l so ''Plan pal Desenvolvimientu d'Enerxíes Alternatives'', últimu pasu col cual solména-y un golpe fatal al bloquéu petrolíferu. Agora col panorama internacional a favor, el Secretariu d'Estáu estauxunidense, anótase'l so gran ésitu, cuando los Ministros d'Enerxía árabes, sacante [[Libia]], anuncien el fin del embargu contra [[Estaos Xuníos]].
''Consulte tamién:[[Operación Cóndor]]''
 
So ''el mandu diplomáticu'' de Kissinger [[Estaos Xuníos]] siguió reconociendo y calteniendo relacionesrellaciones con gobiernos de Derecha, yá fueren dictatoriales o democráticos, sofitando y estableciendo trataos y aliances estratéxiques con cada unu d'ellos, col fin últimu d'asegurar el predominiu de los enclinos [[capitalistes]] y [[neolliberalismu|neoliberalistas]], por sobre les izquierdistes, comunistes y socialistes na rexón. Pero Kissinger llegaría más llueñe que cualesquier de los sos predecesores nesta rexón.
 
Kissinger, sofitó y foi clave pal ascensu de trés importantes dictadura nel [[Conu Sur]], el [[Réxime Militar (Chile)|Réxime militar]] d'[[Augusto Pinochet]] en [[Chile]] y el [[Procesu de Reorganización Nacional]] n'[[Arxentina]] y la [[Dictadura cívicu-militar n'Uruguái (1973-1985)]]. Amás desenvolvió y aplicó la [[Operación Cóndor]], un plan ofensivu en contra de les faiciones comunistes en [[Llatinoamérica]].
Tres la Revolución Cubana, liderada por Fidel Castro, que se consolidara nel poder dende 1960, Estaos Xuníos había veníu teniendo tou tipu de confrontaciones diplomátiques con Cuba. El país, agora empobináu escontra'l comunismu y el socialismu, convertir nun problema pa EE.XX., qu'aspiraba caltener a la rexón latinoaméricana, llimpia de cualquier enclín d'esquierda.
 
So tales aspiraciones, la relacionesrellaciones ente Cuba y Estaos Xuníos, fueron atayaes y el primeru trató de consolidar tou tipu de problemes pa la Isla Rebalba, llogrando aisllala internacionalmente, amás d'aplicar embargos económicos, ya inclusive mientres el gobiernu de Kennedy, llevar a cabu la [[Invasión de la Badea de Cochinos]], un ataque al territoriu cubanu.
 
Sicasí, Kissinger primeramente consideraba que yera momentu d'ameyorar les relacionesrellaciones ente [[Cuba]] y [[Estaos Xuníos]], rotes dende [[1961]] (tol comerciu d'[[Exxon Mobil]] cubanu fuera bloquiáu en febreru de [[1962]], unes selmanes dempués de la esclusión de [[Cuba]] de la [[Organización de los Estaos Americanos]], por cuenta de la presión estauxunidense). Sicasí, rápido camudó d'opinión y siguió la política de [[John F. Kennedy]]. Dempués de la participación de les fuercies armaes revolucionaries de Cuba nes lluches de lliberación n'[[Angola]] y [[Mozambique]], Kissinger determinó que nun siendo que [[Cuba]] retirara les sos fuercies nun podríen normalizase les relacionesrellaciones ente dambos países, a lo cual [[Cuba]] negóse.
 
==== ''Panamá'' ====
{{cita|La verdá ye que'l papel de Henry Kissinger ye crucial, pos ye l'home más importante d'Estaos Xuníos, que sofita la decisión de dar el golpe.<ref>Entrevista dada en 2008, pal documental ''Alerta Santiago''.</ref>}}
 
Les relacionesrellaciones ente los gobiernos d'[[Estaos Xuníos]] y [[Chile]] permanecieron xelaes mientres el mandatu de Salvador Allende, siendo'l finxu que marcó l'entamu d'esti distanciamientos la completa nacionalización de la industria minero de cobre chilena, hasta entós, práuticamente propiedá d'[[Estaos Xuníos]], por aciu la filial chilena de la estauxunidense [[ITT Corporation]], según otres empreses chilenes. Estaos Xuníos afirmó que'l gobiernu chilenu devaluara descomanadamente una compensación equitativa pa la nacionalización restando lo que consideró «beneficios estraordinarios». Poro, los [[Estaos Xuníos]] consideró implementar sanciones d'orde económicu, pero nunca aportaron a aplicaes. La [[CIA]] tamién apurrió financiamiento pa les fuelgues masives antigubernamentales en [[1972]] y [[1973]].
 
La [[CIA]], actuando en virtú de l'aprobación del ''Comité 40'' (del que Kissinger yera presidente), participó en delles aiciones tapaes en [[Chile]] mientres esti periodu, escurriendo lo que n'efeutu foi un [[golpe d'estáu constitucional]] y, cuando esto fracasó, permaneció en contautu con elementos antigubernamentales. La [[CIA]] enterar d'una gran cantidá d'asociaciones, planes y organizaciones clandestines que buscaben establecer una dictadura militar. Anque intencionalmente negar a ayudar materialmente a cualesquier d'ellos. Tamién afala a delles d'estos grupos y nun fixo nada pa evitalos. Aseguró a los conspiradores que tal eventu sería bienveníu en [[Washington DC|Washington]] y [[Estaos Xuníos]], encargar d'omitir cualesquier mención alrodiu de posibles violaciones de los [[derechos humanos]].
=== Indonesia y Timor Oriental ===
[[Archivu:East Timor Demo.jpg|thumb|Manifestación pidiendo la independencia de Timor Oriental.]]
El procesu de descolonización portuguesa atraxo l'atención d'[[Estaos Xuníos]] a l'antigua colonia portuguesa de [[Timor Oriental]], que s'atopa nel archipiélagu indonesiu y declaró la so independencia en [[1975]]. El presidente indonesiu [[Suharto]] foi un fuerte aliáu d'O.S. nel sudeste asiáticu y empezó a movilizar l'exércitu indonesiu, preparar pal estáu naciente, que se volviera cada vegada más apoderáu pol partíu popular de FRETILIN izquierdista. N'avientu de [[1975]], [[Suharto]] aldericó los planes d'invasión mientres una xunta con Kissinger y el Presidente Ford na capital [[Indonesia]] de [[Xakarta]]. Ford y Kissinger dexaron en claro que les relacionesrellaciones con [[Indonesia]] siguiríen siendo fuertes y que nun s'oponíen a la propuesta d'anexón. La vienta d'armes d'[[Estaos Xuníos]] a [[Indonesia]] siguió, y [[Suharto]] siguió alantre col plan d'anexón.
 
== Crítiques y Discutinios ==
Con too y con eso, Kissinger empecipió l'aplicación d'un nuevu enfoque con al respective de la [[Guerra Fría]], que, lastimosamente, nun sería siguíu polos sos socesores, que diera como resultáu nel futuru una relación granible nun esforcia ente la [[XRSS]] y [[EE. XX.]] Munchos consideren esta política de distensión cola [[XRSS]] la más fayadiza, entendiendo'l expansionismo ya imperialismu como l'enfoque correctu, que ye retomáu pola alministración Reagan, col so proyeutu ''Guerra de les Galaxes'' y les sos ofensives internacionales.
 
Ente los llogros de Kissinger destaca l'apertura de relacionesrellaciones ente [[República Popular China|China]] y [[Estaos Xuníos]], l'aplicación d'una vasta serie de midíes pa la producción enerxética alternativa, mientres y darréu a la [[Crisis del Petroleu de 1973]], la firma de los'' Trataos [[SALT I]]'' y la preparación del terrén pa la posterior firma del so socesor, los ''Trataos [[SALT II]]'', l'entamu del procesu de collaboración y negociación nel [[Mediu Oriente]], específicamente nel conflictu del mundu árabe, sentando les bases pa la realización de los [[Alcuerdos de Camp David]], y poner fin a un bien criticáu y refugáu conflictu, la [[Guerra de Vietnam]], sobrollevar con ésitu tantu la [[Guerra del Yom Kipur]] como la [[Guerra indo-pakistaní de 1971]] y en llinies xenerales, consiguir cola so política consolidar el poderíu internacional estauxunidense, según estender y asegurar les sos zones d'influencia a lo llargo del mundu.
 
Ye por esta inmensa gama d'actividaes que Henry Kissinger ye recordáu como'l más emblemáticu [[Secretariu d'Estáu d'Estaos Xuníos]], al puntu de qu'esti puestu ye direutamente identificáu cola so persona. Pocos [[Secretarios d'Estáu]], por non dicir nengunu, tuvieron un nivel de participación y protagonismu tan grande como'l suyu nos sucesos acaecíos a lo llargo del mundu, convirtiéndolo nun auténticu [[iconu]] pa munches corrientes capitalistes y de dereches, tantu d'[[Estaos Xuníos]] como del mundu.