Diferencies ente revisiones de «Laos»

1 byte amestáu ,  hai 11 meses
m
"rellación" en cuenta de "relación" (que nun ta nel DALLA)
m (Preferencies llingüístiques)
m ("rellación" en cuenta de "relación" (que nun ta nel DALLA))
El reinu de Lan Xang (el reinu del millón d'elefantes) foi fundáu nel [[sieglu XVI]] pol príncipe Lao [[Fa Ngum]], que tomó'l control de Vientián con 10.000 soldaos khmer. Ngum yera'l descendiente d'una llarga dinastía de reis Lao, que'l so fundador fora Khoun Boulom. Ngum convirtió'l [[budismu]] na relixón del so reinu, y dirixó'l so espoxigue. Namái venti años dempués de la so fundación el reinu teníase espardío hacia l'oriente, hasta ocupar tierres de la [[cordelera Annamita]], nel actual Vietnam. Los sos ministros, fartos de la so crueldá, obligáronlu a esiliase a l'actual provincia tailandesa de Nan en [[1373]]<ref>http://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum Biografía de Fa Ngum na web history.com (guardada nel Internet Machine Wayback Machine). Consultáu'l 27 d'agostu de 2014.</ref>, na que morrió. El so mayorazu, [[Oun Heuan]], xubió al tronu col nome de Samsenthai, y reinó 43 años. Demientres el so reináu Lan Xang convirtióse nún prosperu centru comercial. Los bonos tiempos, sicasí, duraron poco, porque dempués de qu'elli morriera, en [[1421]], el reinu entamó un periodu de lluches pol poder que había durar un sieglu.
[[Imaxe:Fa_Ngum-Vtne1.JPG|right|thumb|250px|Estatua de Fa Ngum, fundador del reinu de Lan Xang.]]
En [[1520]] [[Photisarath]] xubió al tronu, y movió la capital, que daquella taba en Luang Prabang, pa Vientián ante'l peligru d'una invasión birmana. El so fíu [[Settathirat]] xubió al trono tres de la muerte de so pa, en [[1548]], y mandó construyir una estupa (monumentu funerariu budista), el [[Pha That Luang]], que había convertise col tiempu nel símbolu del país. Setthathirat desapaeció nes montañes de la que volvía d'una espedición militar a Camboya, y el reinu entamó una rápida decayencia. Nun había ser hasta [[1637]], cuando [[Sourigna Vongsa]] xubiera al tronu, qu'el reinu recuperara puxu. Tantu, qu'el so reináu ye recordáu como la edá dorada del país. Al morrer ensin heriede el reinu dividiose en trés principaos: Luang Prabang, Vientián y Champasak. Ente [[1763]] y [[1769]] l'exércitu birmanu atacó'l norte de Laos, anesionándose Luang Prabang. Champasak convirtióse nún protectoráu siamés (tailandés), y tamién Vientián, una y bones [[Chao Anouvong]] foi xubíu al tronu como un rei vasallu del de Siam. Pesie a ello, promocionó'l renacimientu del arte y la lliteratura laosiana, y ameyoró les relacionesrellaciones con Luang Prabang. Forciáu pola presión vietnamita rebelose escontra Siam; el fracasu de la so revuelta provocó que Vientián fora saqueada. Elli foi lleváu presu a [[Bangkok]], onde morrió.
 
===La dómina de la colonización francesa===