Diferencies ente revisiones de «Marcu Vitruviu»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 4 meses
m
Preferencies llingüístiques: técnica => téunica
m (Bot: Troquéu automáticu de testu (- -yos\b + les))
m (Preferencies llingüístiques: técnica => téunica)
== Biografía y obra ==
 
Foi arquitectu de [[Xuliu César]] mientres la so mocedá, y al retirase del serviciu entró na arquiteutura civil, siendo d'esti periodu la so única obra conocida, la [[basílica de Fanum]] (n'Italia). Ye l'autor del tratáu sobre [[arquiteutura]] más antiguu que se caltién y l'únicu de l'Antigüedá clásica, ''[[De Architectura]]'', en 10 llibros (probablemente escritu ente los años [[27 e.C.|27]] y [[23 e.C.]]). Inspirada en teóricos [[Periodu helenísticu|helenísticos]] -refierse espresamente a inventos del gran [[Ctesibio]]-, la obra trata sobre órdenes, [[material]]es, técniquestéuniques decoratives, [[construcción]], tipos d'[[edificiu|edificios]], [[hidráulica]], [[color]]es, [[mecánica]] y [[gnomónica]] (Llibru IX).
 
L'últimu llibru ta dedicáu a les máquines: de tracción, elevadoras d'agua y tou tipu d'artefactos bélicos ([[catapulta|catapultes]], [[ballesta|ballestes]], [[tortúa (formación)|tortúes]], etc.). Vitruvio describió perbién la [[turbina hidráulica|rueda hidráulica]] nel cap. X.5. La rueda de Vitruvio yera vertical y l'agua emburriábalo pembaxo; unos [[engranaje]]s teníen la finalidá de camudar la direición del xiru y aumentar la velocidá de les [[muela|mueles]]; calcúlase que cola [[enerxía]] producida por una d'estes ruedes podíen molese 150 [[kg]] de [[trigu]] por [[hora]], ente que dos [[esclavu|esclavos]] solo molíen 7 kg.<ref>Plafón informativu del [[Muséu de la Ciencia y de la TécnicaTéunica de Cataluña]] ([[Terrassa]])</ref>
[[Archivu:Da Vinci Vitruve Luc Viatour.jpg|thumb|''[[Home de Vitruvio]]'', de [[Leonardo da Vinci]].]]
''De Architectura'', conocíu y emplegáu na [[Edá Media]], imprimir por primer vegada en [[Roma]] en [[1486]], edición del humanista y gramáticu Frai [[Giovanni Sulpicio de Veroli]], ufiertando al artista del [[Renacimientu]], imbuyíu de l'almiración poles virtúes de la cultura clásica tan propiu de la dómina, una canal privilexada por aciu el que reproducir les formes arquiteutóniques de l'antigüedá greco-llatina. Darréu, publicar na mayor parte de los países ya inda güei constitúi una fonte documental insustituible, tamién poles informaciones qu'apurre sobre la [[pintura]] y la [[escultura]] [[Grecia Antigua|grieges]] y [[Antigua Roma|romanes]].<ref>{{cita web|autor=Biografíes y Vides|título=Marco Vitruvio|url=http://www.biografiasyvidas.com/biografia/v/vitruvio.htm|fechaacceso=14 d'ochobre de 2004}}</ref> El famosu dibuxu de [[Leonardo da Vinci]], el ''[[Home de Vitruvio]]'', sobre les proporciones del home ta basáu nes indicaciones daes nesta obra. El dibuxu caltiense agora na Galleria dell'Accademia, en [[Venecia]]. El gran redescubridor de Vitruvio foi [[Petrarca]], y tres l'espardimientu pol florentín de la obra d'esti autor clásicu, puede afirmase que Vitruvio sentó les bases de l'arquiteutura Renacentista.<ref>[http://www.march.es/conferencies/anteriores/voz.asp?id=2704 | Ricu, Francisco: Petrarca: la so vida, la so obra, el so tiempu min. 34]</ref>