Diferencies ente revisiones de «Oríxenes d'Uviéu»

m
iguo parámetros de plantía
m ("rellación" en cuenta de "relación" (que nun ta nel DALLA))
m (iguo parámetros de plantía)
<!--{{wikificar|hestoria|t=20060921092415}}-->
Los '''oríxenes d'Uviéu''' remóntense a tiempos del [[Reinu d'Asturies]], cuando surde sobre una llomba un asentamientu llamáu Ovetao. El so fundador foi'l rei asturianu [[Fruela I d'Asturies|Fruela I]], fíu de d'[[Alfonso I d'Asturies]] (ésti foi'l xenru y socesor del rei [[Don Pelayo|Pelayo]]). Fruela I reinó dende l'añu [[757]] al [[768]].
 
Nel añu 761, a non muncha distancia de la vieya ''civitas'' romana de [[Lucus Asturum]], el monxu presbíteru [[Máximu (Uviéu)|Máximu]] y el so sobrín [[Fromestano]] decidieron fundar un monasteriu a veres de la [[calzada romana]] que xunía [[Llión (España)|Llión]] con [[Lugo de Llanera]] pasando pol [[puertu de Payares]]. Darréu alzaron una ermita n'honor del [[Vicente de Zaragoza|mártir San Vicente]], al que poco tiempu dempués xuniéronse dos docenes de monxos, lo que supunxo'l tresformamientu del llugar en [[Monasteriu de San Vicente|monasteriu]], tal que consta na acta fundacional roblada'l 25 de payares del añu 781, siendo'l so primer abá Fromestano. Llogró darréu la proteición del rei Fruela I, qu'escoyó'l llugar como residencia de Munia, la so muyer, y nél nació'l so fíu Alfonso II, que darréu se conocería como «el Castu».
 
Más tarde, el fíu de Fruela, [[Alfonso II d'Asturies|Alfonso II'l Castu]] treslladó la capital del [[reinu d'Asturies]] dende [[Pravia]] a esti llugar y convirtió a Uviéu en sede episcopal. Amás fortificar y dotó de palacios, ilesies y otres estructures. La [[muralla medieval d'Uviéu|muralla]] que protexía la ciudá, de la que güei apenes queden partes visibles en dellos allugamientos, delimitaba una figura circular afecha a la llomba, ocupando una área de 11&nbsp;[[ha]] qu'acovecía a unes 6.000 persones distribuyíes en tres barrio relativamente estremaos: La Villa, qu'arrexuntaba los edificios más antiguos relixosos y civiles; Cimadevilla, mercantil y venceyada a les pelegrinaciones; y Socastiello.<ref name="geoast">{{cita llibru|nombre=Guillermo|apellíos=Morales Matos|editor=Lisardo Lombardía|títulotítulu=Geografía d'Asturies|fecha = xineru de 1992|editorial=Editorial Prensa Ibérica S.A.|ubicación=Uviéu|idioma=español|isbn=84-87657-25-7}}</ref>
 
== Antecedentes ==
Nesti contestu urbanizáu” ensertaríense, entemecíos, una serie d'edificios monumentales, tanto relixosos como civiles, qu'apaecen citaos nel ciclu cronístico asturianu: la Catedral de [[Catedral de San Salvador d'Uviéu|San Salvador]], la basílica de [[Catedral de San Salvador d'Uviéu|Santa María]], concebida como panteón real, y la basílica de [[Ilesia de Santiso (Uviéu)|Santiso]]; el [[Alfonso II d'Asturies|palaciu real]] inmediatu a San Salvador; edificios utilitarios, como: baños, pretorios, y almacenes; cases y viviendes; tou ello arrodiáu por un muriu y dotáu de suministru d'agua por un acueductu. Fora de la ciudá, a manera de “puestos de vigía”, asítiense fundaciones que sirven p'atestiguar l'autoridá regia: [[Santuyano de los Praos]], [[Ilesia de Santa María (Bendones)|Santa María de Bendones]], [[Ilesia de San Pedro (Nora)|San Pedro de Nora]]…
 
Tanto la l'[[arqueoloxía]], con prospecciones más sistemátiques, como l'analís de les fontes escrites –sobremanera los documentos xurídicos privaos-, tuvieron de resultes que, adulces, vaigan revisándose los anteriores postulaos.
 
[[Archivu:Fuente_de_Foncalada_en_Oviedo.JPG|thumb|right|Fonte de Foncalada, Uviéu.]]