Diferencies ente revisiones de «Xunión Soviética»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 7 meses
m
iguo parámetros de plantía
m (iguo nome de plantía)
m (iguo parámetros de plantía)
Tres el decesu del primer líder soviéticu, [[Vladímir Lenin]], en 1924, [[Iósif Stalin]] acabó ganando la llucha pol poder<ref name="StalinRobertService">Robert Service. ''Stalin: A Biography.'' 2004. ISBN 978-0-330-41913-0</ref> y dirixió’l país a traviés d'una [[industrialización]] a gran escala con una [[economía centralizada]] y, al mesmu tiempu, con [[represión política]].<ref name="StalinRobertService" /><ref>{{cita llibru |nome=George |apellidos=Crile |títulu=Charlie Wilson's War: The Extraordinary Story of the Largest Covert Operation in History |editorial=Atlantic Monthly Press |año=2003 |isbn=0871138549}}</ref> En xuno de 1941, mientres la [[Segunda Guerra Mundial]], [[Alemaña nazi|Alemaña]] xunto a los sos aliaos [[Operación Barbarroxa|invadió]] la Xunión Soviética, un país col que firmó un [[Pactu Ribbentrop-Mólotov|pactu de non-agresión]]. Cuatro años dempués d'una guerra brutal, la Xunión Soviética emerxió victoriosa como una de les dos [[Superpotencia internacional|superpotencies]] del mundu, xunto a los [[Estaos Xuníos]].
 
La Xunión Soviética y los sos Estaos satélites d'[[Europa oriental]] tuvieron involucraos na [[Guerra Fría]], que foi una llarga llucha ideolóxica y política mundial escontra los Estaos Xuníos y los sos aliaos del bloque occidental; finalmente la XRSS cedió énte los problemes económicos y los disturbios políticos internos y esternos.<ref>{{cita llibru |títulu=Stalin and the Bomb |apellidos=Mr. David Holloway |año=1996 |editorial=Yale University Press |isbn=978-0300066647 |páginapáxina=18 |url=http://yalepress.yale.edu/book.asp?isbn=9780300066647 }}</ref><ref name="turner23">{{Harvnb|Turner|1987|p=23}}</ref> Mientres esta dómina, la Xunión Soviética consiguió ser el modelu de referencia pa futuros Estaos socialistes. Dende 1945 hasta 1991, la Xunión Soviética y los [[Estaos Xuníos d'América|Estaos Xuníos]] dominaron l'axenda mundial de la [[política económica]], [[Rellaciones Internacionales|asuntos esteriores]], [[operación militar|operaciones militares]], intercambiu cultural, progresos científicos, incluyendo l'entamu de la [[exploración espacial|esploración espacial]], y [[deporte]]s (incluyíos los [[Xuegos Olímpicos]]). A finales de la década de 1980, l'últimu líder soviéticu [[Miḥaíl Gorbachov]] trató de reformar l'Estáu coles sos polítiques de la ''[[perestroika]]'' y ''[[glasnost]]'', pero la Xunión Soviética [[Hestoria de la Xunión Soviética (1985-1991)| derrumbóse]] y foi disuelta formalmente n’avientu de 1991 tres el fallíu [[Intentu de golpe d'Estáu na Xunión Soviética|intentu de golpe d'Estáu d'agostu]].<ref name = "Byrd">{{Cita enciclopedia|autor=Byrd, Peter|editor=McLean, Iain; McMillan, Alistair|encyclopedia=The concise Oxford dictionary of politics|title=Cold War (entire chapter)|url=http://books.google.com/?id=xLbEHQAACAAJ|fechaaccesu=2008-06-16|año=2003|editorial=Oxford University Press|isbn=0192802763}}</ref> Dempués d'esto, la [[Federación de Rusia]] asumió los sos derechos y obligaciones.<ref name="Rusia">''«Rusia ye agora la parte de tou tratáu nos que l'antigua Xunión Soviética foi una de les partes, y tien los mesmos derechos y obligaciones que l'antigua Xunión Soviética, escepto na medida que los axustes se requieran necesariamente, por exemplu, pa tener en cuenta’l cambio na estensión territorial. [...] La Federación Rusa continúa la personalidá xurídica de la ex Xunión Soviética y poro nun ye un Estáu socesor nel sentíu recién mencionáu. Les otres ex repúbliques soviétiques son los Estaos socesores.»'', United Kingdom Materials on International Law 1993, BYIL 1993, pp. 579 (636).</ref>
 
Los llindares xeográficos de la Xunión Soviética variaron conl tiempu, pero tres les sos postreres anexones territoriales principales y la ocupación de los [[Repúbliques báltiques|países Bálticos]] ([[Lituania]], [[Letonia]], y [[Estonia]]), del este de [[Polonia]], [[Besarabia]], y dellos otros territorios mientres la [[Segunda Guerra Mundial]], dende 1945 hasta la disolución, los llindares correspondieron aprosimádamente a aquellos de la estinta [[Imperiu rusu|Rusia Imperial]], coles esclusiones notables de Polonia, la mayor parte de [[Finlandia]], y [[Alaska]].