Diferencies ente revisiones de «Gluten»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 7 meses
m
iguo parámetros de plantía
m (iguo parámetros de plantía)
m (iguo parámetros de plantía)
|pmc= 5583538
|tipo= Revisión}}</ref><ref name=Hourigan2006 /><ref name=Polanco2002>{{Cita publicación
|apellidoapellíu= Ruiz
|nome= A |apellíu2=
Polanco
|tipo= Revisión
|cita= Similar proteins to the gliadin found in wheat exist as secalin in rye, hordein in barley, and avenins in oats and are collectively referred to as “gluten.” Derivatives of these grains such as triticale and malt and other ancient wheat varieties such as spelt and kamut also contain gluten. The gluten found in all of these grains has been identified as the component capable of triggering the immune-mediated disorder, coeliac disease. ''(Esisten proteínes similares a la gliadina que s'atopa nel trigu, como les secalinas nel centenu, les hordeínas na cebada y les aveninas na avena, y denominar colectivamente “gluten.” Derivaos d'estos granos, tales como'l triticale y la malta, y otres variedaes de trigu antigües, tales como la espelta y el kamut, tamién contienen gluten. El gluten atopáu en toos estos granos foi identificáu como'l componente capaz de desencadenar el trestornu mediáu pol sistema inmunitario, la enfermedá celíaca)''}}</ref><ref name=SanMauroGaricano2014>{{cita publicación
|apellidoapellíu= San Mauro
|nome= Ismael
|apellíu2= Garicano
 
El gluten nun ye indispensable pal ser humanu. Tratar d'un amiestu de proteínes de baxu valor nutricional y biolóxicu, con baxa calidá por cuenta de defectos n'[[aminoácidu esencial|aminoácidos esenciales]],<ref name=FAO2013 /> polo que dende'l puntu de vista de la nutrición la so esclusión de l'alimentación nun representa nengún problema<ref name=LamacchiaCamarca>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Lamacchia
|nome= C
|apellíu2= Camarca
|PMID= 24481131
|PMC= 3942718}}</ref> y puede ser fácilmente sustituyíu por otres proteínes animales o vexetales cuando ye precisu realizar una [[dieta ensin gluten|dieta llibre de gluten]]. La fonte principal de proteínes llograr de los alimentos d'orixe animal como carne, lleche y productos lácteos, güevos y pexe. Los alimentos vexetales que son fontes útiles de proteínes son les llegumes, los frutos secos, les granes y les ceberes. Como alternativa a estos postreros, les persones con [[celiaquia|enfermedá celíaca]] o [[sensibilidá al gluten non celíaca]] tienen d'escoyer ceberes llibres de gluten. Nos últimos años, el conteníu de proteína de les ceberes menores y de los [[pseudocereal]]es investigóse y demostróse que ye más altu y de mayor calidá nutricional en comparanza col trigu, tantu pola composición n'aminoácidos esenciales como pola [[biodisponibilidad]] o digestibilidad.<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Gorinstein
|nome= S
|apellíu2= Pawelzik
|páxina=886-91
|doi= 10.1002/jsfa.1120}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Abdel-Aal
|nome= ESM
|apellíu2= Hucl
|páxina=737-47
|doi= 10.1006/jfca.2002.1094}}</ref><ref name=SaturniFerretti2010>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Saturni
|nome= L
|apellíu2= Ferretti
 
El númberu de persones afeutaes polos diversos [[#Trestornos rellacionaos col gluten|trestornos rellacionaos col gluten]] ta aumentando de manera constante.<ref name=BressanKramer2016 /> Sicasí, debíu a la escasa conocencia sobre estos trestornos ente los profesionales de la salú, que tiende a perpetuase,<ref name=SeeKaukinen>{{cita publicación
|apellidoapellíu= See
|nome= JA
|apellíu2= Kaukinen
|pmid= 29057833
|pmc= 5691745 }}</ref> Estudios actuales demuestren qu'aprosimao'l 80% de los celíacos sigui teniendo mancadura intestinal, a pesar del tratamientu calteníu cola dieta ensin gluten.<ref name=SeeKaukinenCita1>{{Cita publicación
|apellidoapellíu= See
|nome= JA
|apellíu2= Kaukinen
[[File:Que es el gluten y en que cereales se encuentra.jpg|right|Que ye'l gluten y en que ceberes s'atopa.]]
El gluten de trigu ta formáu poles proteínes llamaes [[glutenina|glutenines]] y [[gliadina|gliadines]] (90%), lípidos (8%) y carbohidratos (2%). La gliadina ye la fracción soluble n'alcohol del gluten y contién la mayor parte de los productos que resulten tóxicos pa les persones con predisposición xenética;<ref name=EC2008 /><ref name=CominoReal /><ref name=GimenezBarro /><ref name=PenaRodrigo /> coles mesmes, provoca aumentu de la [[permeabilidá intestinal]] (arreyada nel desenvolvimientu d'[[enfermedá autoinmune|enfermedaes autoinmunes]], [[cáncer]], [[infeición|infeiciones]] y [[alerxa]]s)<ref name=Fasano2011>{{cita publicación
|apellidoapellíu = Fasano
|nome = A |títulu =
Zonulin and its regulation of intestinal barrier function: the biological door to inflammation, autoimmunity, and cancer
|fechaarchivu = 26 d'agostu de 2015
}}</ref> independientemente de la predisposición xenética, esto ye, tantu en [[celiaquía|celíacos]] como en non celíacos.<ref name=Fasno2012>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Fasano
|nome= A títulu Intestinal permeability and its regulation by zonulin: diagnostic and therapeutic implications
|añu= 2012 Oct
|url= http://www.researchgate.net/publication/7144746_Gliadin_zonulin_and_gut_permeability_Effects_on_celiac_and_non-_celiac_intestinal_mucosa_and_intestinal_cell_lines
|PMID= 16635908}}</ref> Otres ceberes, pola so proximidá [[taxonomía|taxonómica]], contienen [[péptido]]s tóxicos homólogos: [[cebada]] (hordeínas), [[centenu]] (secalinas), [[avena]] (aveninas) y les sos variedaes y [[Híbridu (bioloxía)|híbridos]], como [[kamut]] y [[triticale]].<ref name=Biesiekierski2017cita /><ref name=EC2008>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Rodrigo |nome=
L
|apellíu2= Garrote |nome2=
|url= http://zl.elsevier.es/es/revista/medicina-clinica-2/enfermedá-celiaca-13125306-diagnosis-and-treatment-2008
|PMID= 18775218}}</ref><ref name=CominoReal>{{cita publicación
|apellidoapellíu=Comín
|nome= I |apellíu2=
Real
|doi=10.3926/oms.24
|url= http://www.omniascience.com/monographs/index.php/monograficos/article/view/24/45}}</ref><ref name=GimenezBarro>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Giménez
|nome= MJ
|apellíu2=Barro |nome2=
|doi=10.3926/oms.140
|url= http://www.omniascience.com/monographs/index.php/monograficos/article/view/140/47}}</ref><ref name=PenaRodrigo>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Peña |nome=
AS
|apellíu2= Rodrigo |nome2=
 
A lo llargo de los sieglos XIX y XX, la [[Selección artificial|selección xenética activa]] y la [[Inxeniería xenética|manipulación xenética direuta]] modificaron descomanadamente les variedaes de trigu orixinales (''Triticacee''), pasando d'unos pocos granos con escasu conteníu en gluten a grandes colleches de trigu bien arriquecíes con gluten,<ref name=Greco>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Greco
|nome= L
|títulu= From the neolithic revolution to gluten intolerance: benefits and problems associated with the cultivation of wheat
 
Nos consensos de Londres (febreru de 2011)<ref name=Londres>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Sapone
|nome= A |apellíu2=
Bai
|pmc=329244
|tipo= Revisión}}</ref> y Oslo (xunu de 2011)<ref name=Oslo>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Ludvigsson
|nome= JF
|apellíu2= Leffler
=== L'alerxa al trigu (AT) ===
Ye la menos frecuente. Tratar d'una reacción [[Sistema inmunolóxicu|inmunitaria]] adversa a les proteínes del trigu, mediada por anticuerpos de tipu [[inmunoglobulina Y|IgE]] frente a diversos componentes proteicos del granu de trigu. Les sos manifestaciones inclúin l'[[Alerxa a alimento|alergia alimentaria]] clásica, síntomes gastrointestinales, cutaneos y respiratorios; l'[[anafilaxia]] inducida pol exerciciu dependiente del trigu (AIEDT); l'asma ocupacional (asma del panaderu) y la [[urticaria]] de contautu. El diagnósticu realízase al traviés de pruebes de punción cutanea o por determinación sanguínea d'[[anticuerpu|anticuerpos]] frente a les proteínes del trigu de clase IgE. De cutiu ye necesariu efectuar pruebes de prevocación.<ref name=Montoro>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Montoro
|nome= M
|apellíu2= Domínguez Cajal
|tipo=Revisión
|cita=The abnormal immunological response elicited by gluten-derived proteins can lead to the production of several different autoantibodies, which affect different systems.}}</ref> Ye inducida pola ingesta de gluten, en persones con predisposición xenética. Magar se produz una "intolerancia permanente" al gluten, nun se trata d'una simple intolerancia alimentaria, nin tanto d'una alerxa.<ref name="niddk">{{cita web|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/celiac-disease/Pages/definition-facts.aspx|títulu=Definition and Facts for Celiac Disease|autor=The National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, National Institutes of Health, US Department of Health and Human Services, Bethesda, MD|fecha=2016|fechaaccesu=3 de marzu de 2017}}</ref><ref name=AgesCD>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Tommasini
|nome= A |apellíu2=
Not
|tipo= Revisión}}</ref>
<ref name=GreenJabri>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Green
|nome= PH
|apellíu2= Jabri
 
La enfermedá celíaca puede provocar [[Celiaquía#Tabla de síntomes y signos|síntomes bien variaos]] y/o [[Celiaquía#Grupos de riesgu y enfermedaes acomuñaes|enfermedaes acomuñaes]].<ref name="Associated disorders">{{cita publicación
|apellidoapellíu= Collin
|nome= P
|apellíu2= Mäki
|número=
|páxina= 769-75}}</ref><ref name="Afectacion hepatica">{{cita publicación
|apellidoapellíu= Riestra
|nome= S
|apellíu2= Fernández
|número=
|páxina= 846-52}}</ref><ref name="Gluten ataxia">{{cita publicación
|apellidoapellíu= Hadjivassiliou
|nome= M
|apellíu2= Grunewald
|número=
|páxina= 1582-5}}</ref><ref name="Osteopenia">{{cita publicación
|apellidoapellíu= Mustalahti
|nome= H
|apellíu2= Collin
 
Tratar d'una de les enfermedaes con base [[xenética]] más frecuentes, con una prevalencia media del 2% na población xeneral, y puede debutar a cualquier edá de la vida. Les meyores realizaes nos últimos años na identificación de les [[Celiaquía#Cuadru clínicu|múltiples manifestaciones]] de la enfermedá celíaca y la reforma de los protocolos diagnósticos<ref name="Protocolu.pdf" /> entá nun llegaron a la mayoría de profesionales a los qu'allega a consultar el paciente poles molesties variaes y diverses que presenta.<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Dickey
|nome= W
|apellíu2= McConnell
|doi=
|url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8835894 }}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Corazza
|nome= GR
|apellíu2= Sópitu |nome2=
|doi=
|url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8771434}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Schramm
|nome= AM
|apellíu2= Lankisch
|doi=
|url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9412938}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Sweis
|nome= R
|apellíu2= Pee
|url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19728508
}}</ref><ref name=Barratt>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Barratt
|nome= SM
|apellíu2= Leeds
2008
|editor= MINISTERIU DE SANIDÁ Y CONSUMU}}</ref> Presentar n'alredor del 25% de los pacientes con enfermedá celíaca, pudiendo apaecer a cualquier edá de la vida. Ye tan carauterística, que se considera “la enfermedá celíaca de la piel”, según la tarxeta de visita” del paciente celíacu,<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Rodrigo |nome=
L
|títulu= La enfermedá celíaca nel adultu |añu=
|publicación= Llibro blancu de la ENFERMEDÁ CELÍACA |páxina=
28-39
|url= }}</ref> yá que el so afayu apaez namái n'individuos celíacos.<ref>{{cita publicación |apellidoapellíu= Fry
|nome=L
|apellíu2= Keir
 
La esposición a los [[Radiación ultravioleta|rayos ultravioletes]] de la lluz solar y los [[traumatismu|microtraumas]] cutaneos repitíos son factores esternos que favorecen l'apaición y caltenimientu de les mancadures cutanees típiques de la DH.<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Alonso-Llamazares
|nome= J.
|apellíu2= Gibson
 
La dermatitis herpetiforme sume por completu cola [[dieta ensin gluten]] (DSG), que constitúi'l so meyor y únicu tratamientu. Puede remanecer en pacientes que tienen n'apariencia un bon siguimientu de la DSG, por transgresiones de la dieta tantu voluntaries como inalvertíes.<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Gawkrodger
|nome= DJ
|apellíu2= Blackwell
|número=
|páxina= 151-7}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Garioch
|nome= JJ
|apellíu2= Lewis
[[File:Ataxia por gluten.ogv|thumb|250px|Paciente con ataxia por gluten: situación previa y evolución tres unos trés meses de [[dieta ensin gluten]].]]
L'[[ataxia]] por gluten ye una [[enfermedá autoinmunitaria]] que se caracteriza pola apaición d'un dañu irreversible nel [[cerebelu]], por cuenta de qu'el mesmu sistema inmunitario ataca y destrúi por error unes neurones denominaes [[Célula de Purkinje|célules de Purkinje]]. Manifiéstase como un cuadru de ataxia cerebelosa progresiva (alteración del equilibriu, torpeza, perda de coordinación), o más raramente en combinación con [[mioclono|mioclonias]] y temblón palatal,<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Cooke
|nome= WT
|apellíu2= Smith
|número=
|páxina= 683-722}}</ref><ref name= Hadjivassiliou1>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Hadjivassiliou
|nome= M
|apellíu2= Maki
|número=
|páxina= 373-7}}</ref> tou ello independientemente de la presencia o ausencia de afectación intestinal.<ref name=Londres /><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Hadjivassiliou
|nome= M
|apellíu2= Grunewald
|número=
|páxina= 1582-5}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Hadjivassiliou
|nome= M
|apellíu2= Gibson
|número=
|páxina= 369-371}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Pellecchia
|nome= MT
|apellíu2= Scala
|número=
|páxina= 32-35}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Luostarinen
|nome= LK
|apellíu2= Collin
|número=
|páxina= 445-9}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Bürk
|nome= K
|apellíu2= Bösch
 
Como asocede cola [[dermatitis herpetiforme]], menos del 10% de los pacientes esperimenten síntomes dixestivos, pero aprosimao una tercera parte amuesa distintes graos de afectación intestinal.<ref name= Hadjivassiliou1 /> Puede apaecer en pacientes de toles edaes, incluyendo neños.<ref name=Gordon>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Gordon
|nome= N
|títulu= Cerebellar ataxia and gluten sensitivity: a rare but possible cause of ataxia, even in
|pmid= 25753138
|doi= 10.1111/apt.13155|tipo= Revisión}}</ref> Ye nomada por dalgunos como sensibilidá al gluten (SG),<ref name=Londres /> o meyor como sensibilidá al gluten non celíaca (SGNC),<ref name=Oslo /><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Maki
|nome= M
|títulu= Lack of consensus regarding definitions of coeliac disease
|número=
|páxina= 305-6}}</ref> términu aceptáu pola mayoría de les autoridaes nesta materia.<ref name= Biesiekiersky /><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Verdu
|nome= EF
|títulu= Editorial: Can gluten contribute to irritable bowel syndrome?
 
Un númberu cada vez mayor de persones carez un conxuntu de síntomes gastrointestinales (dellos achacaos a un [[síndrome del intestín irritable]] o SII)<ref name= Biesiekiersky >{{cita publicación
|apellidoapellíu= Biesiekiersky
|nome= JR
|apellíu2= Newnham
|número=
|páxina= 508-14}}</ref> o d'otru tipu (que pueden afectar práuticamente a cualquier órganu), qu'ameyoren o sumen dafechu n'esaniciando'l gluten de la dieta y remanecen al volver inxerilo. El [[Sensibilidá al gluten#Criterios diagnósticos|proceso diagnósticu]] davezu básase na esclusión d'una [[Celiaquía|enfermedá celíaca]] y de una alerxa al trigu, como procesos más allegaos, y na respuesta a la [[dieta ensin gluten]].<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Sapone
|nome= A |apellíu2=
Lammers
|número=
|páxina= 75-80}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Sapone
|nome= A |apellíu2=
Lammers
 
Como asocede cola enfermedá celíaca, na sensibilidá al gluten non celíaca pueden desenvolvese síntomes tantu dixestivos como non dixestivos.<ref name=Londres /><ref name=Montoro /><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Lundin
|nome= KEA
|apellíu2= Alaedini
|volume= 22
|páxina= 723-34}}</ref><ref name= Hadjivassiliou >{{cita publicación
|apellidoapellíu= Hadjivassiliou
|nome= M
|apellíu2= Sanders
|doi=10.1016/S1474-4422(09)70290-X
|url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20170845}}</ref><ref name=AlonsoCanal>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Alonso Canal
|nome= L
|apellíu2= Isasi Zaragoza |nome2=
|doi=10.1016/j.anpedi.2014.02.021
|url= http://www.analesdepediatria.org/es/traces-clinicos-suxestivos-trestornu-de la meyora/S169540331400099X/}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Barcia
|nome= G
|apellíu2= Posar
|volume= 38
|páxina= 407–8}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Valicenti-McDermott
|nome= MD
|apellíu2= McVicar
|volume= 39
|páxina= 392–8}}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Kalaydjian
|nome= AE
|apellíu2= Eaton
|pmc= 4488826
|tipu= Consensu Médicu}}</ref><ref name=LundinAlaedini2012>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Lundin
|nome= KEA
|apellíu2= Alaedini
|doi= 10.1136/bmj.h4347
|tipo= Revisión }}</ref><ref name=KalaydjianEaton>{{cita publicación
|apellidoapellíu = Kalaydjian
|nome = AE
|apellíu2 = Eaton
|fechaarchivu = 3 de mayu de 2015
}}</ref><ref name=CatassiBai>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Catassi
|nome= C
|apellíu2= Bai
{{AP|Permeabilidá intestinal}}
El gluten y ciertes [[bacteria|bacteries]] intestinales son los dos factores más potentes que provoquen un aumentu de la [[permeabilidá intestinal]],<ref name=Fasano2011 /> independientemente de la predisposición xenética, esto ye, tantu en [[celiaquía|celíacos]] como en non celíacos.<ref name=HollonPuppa>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Hollon
|nome= J
|apellíu2= Puppa
|url= http://www.mdpi.com/2072-6643/7/3/1565/htm
|pmid= 25734566}}</ref><ref name=Fasano2012>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Fasano
|nome= A títulu Intestinal permeability and its regulation by zonulin: diagnostic and therapeutic implications
|añu= 2012 Oct
|PMID= 22902773
|PMC= 3458511}}</ref><ref name=KarakulaJuchnowiczSzachta>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Karakuła-Juchnowicz
|nome= H
|apellíu2= Szachta
|PMID= 18425213
|PMC= 2323203}}</ref><ref name=ChirdoRumbo>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Chirdo
|nome= FG
|apellíu2= Aldu |nome2=
|-
| [[Triticum spelta|Espelta]] || [[Maíz duce]]{{refn|group=nota|name=nota_maiz|El maíz produz intolerancia nuna minoría de celíacos.<ref name=Maize>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Cabrera-Chávez
|nome= F
|apellíu2= Iamet
 
Dende la primer década del sieglu XXI potencióse'l cultivu d'especies riques en gluten, al traviés de la [[Híbridu (bioloxía)|hibridación]], y coles mesmes tánse investigando cultivos trexénicos pa producir trigu ensin gluten.<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Gil-Humanes
|nome= J
|apellíu2= Pistón
|númberu= 3
|páxina= }}</ref><ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Comín
|nome= I |apellíu2=
Moricu |nome2=
=== Seguridá de l'avena na dieta llibre de gluten ===
La introducción de l'[[avena]] na dieta ensin gluten foi una tema d'alderique nos últimos años.<ref name=Apolazáu>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Pulíu |nome=
OM
|apellíu2= Gillespie
 
La retirada del maíz de la dieta en dalgunos [[Celiaquía#Formes refractaries|casos que nun respuenden a la dieta ensin gluten]] dexa'l control de la enfermedá, con desapaición de los síntomes y recuperación del dañu na mucosa intestinal.<ref>{{cita publicación
|apellidoapellíu= Accomando
|nome= S
|apellíu2= Albín