Diferencies ente revisiones de «Llingües de Venezuela»

m
Estilu habitual na nuesa wiki
m (enllaces seguros)
m (Estilu habitual na nuesa wiki)
 
== Llingües indíxenes ==
[[ArchivuFicheru:Idiomasindigenasvenezuela.jpg|thumb|350px|Idiomes indíxenes de Venezuela. Los idiomes con banderes coloraes tán en peligru d'estinción. Los idiomes con banderes verdes tienen un númberu de falantes relativamente alto.]]
Munches de les llingües indíxenes de Venezuela atópense amenaciaes y/o en peligru d'estinción. Los dos families llingüístiques col mayor númberu d'idiomes son l'[[llingües arawak|arahuaca]] y la [[llingües caribes|caribe]].
 
 
=== [[Llingües caribe|Familia caribe]] ===
[[ArchivuFicheru:Cariban languages.png|thumb|350px|Les llingües caribes actuales, c. 2000.]]
La mayoría d'estos idiomes falar nel Sureste de Venezuela. D'antiguo idiomes asemeyaos a estos falaben en gran parte de la mariña oriental venezolana y la Cuenta del Orinoco.
* [[Idioma akauayo|Akauayo]] (644-censu de [[1992]]):<ref name=Elschnig>{{cita llibru|apellíos=Elschnig|nome=Hanns Dieter|títulu=Venezuela, Tierra d'Indios: Hestoria de Los nuesos Indíxenes, El so Orixe, Les sos Migraciones, Los sos Heriedos Y Les sos Imáxenes|url=https://books.googlees/books?id=eLUjAQAAIAAJ|añu=2008|idioma=español|isbn=9789801231301|páxines=16-17}}</ref> ye un idioma faláu nos estaos [[Monagas]] y Bolívar nuna zona estremera cola de fala pemona. Ye marginalmente intelixible col idioma pemón.
* [[Kariña (idioma)|Kariña]] (4450): falar en dellos conceyos nel oriente de Venezuela.
* [[Idioma pemón|Pemón]] (~30000): los sos falantes tópense primero de too na zona suroriental del estáu Bolívar na Gran Sabana y alredor d'esta.
* [[ArchivuFicheru:UNESCO-ICH-blue.svg|25px]] [[Mapoyo|Wanai o mapoyo]] (2?): ye un idioma a puntu de sumir faláu, na Amazones y ye bien paecíu al yavarana. El 25 de payares de 2014 foi incluyíu na llista de Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá, na llista de salvaguardia urxente y ye la primer llingua indíxena venezolana declarada pola UNESCO.
* [[Idioma yabarana|Yavarana]] (119?): ye un idioma amenaciáu con sumir faláu nel nordeste del estáu [[Estáu Amazones (Venezuela)|Amazones]].
* [[Yekuana|Ye'kuana]] (5500): los sos falantes topar nel nordeste del estáu Amazones y nel Suroeste de Bolívar.
 
=== [[Llingües guahibanas|Familia Guajibo]] ===
[[ArchivuFicheru:Guahiban languages.png|200px|right|thumb|Llingües guajibo]]
* [[idioma sikuani|Jivi]] (8.428) Esti idioma fálase sobremanera nel estáu Forfugue y nel estáu Amazones.
* [[Cuiba|Kuiva]] (310).
 
=== [[Llingües yanomami|Familia yanomami]] ===
[[ArchivuFicheru:Yanomami Venezuela.png|250px|thumb|Llingües Yanomami de Venezuela.]]
Estos idiomes son falaos por grupos nel Sur de Venezuela y el Norte de Brasil:
 
 
=== Otres pequeñes families ===
[[ArchivuFicheru:''''''Timote-Cuica languages.png|200px|thumb|Llingües timote-cuica (†) al empiezu de la [[Conquista de Venezuela|Conquista]]]]
La '''[[llingües jirajaranas|familia jirajarana]]''' o jirajirana ye un grupu de llingües estinguíes que se falaben nel oeste de [[Venezuela]], nes rexones de [[Falcón]] y [[Lara (estáu)|Lara]]. Créese que toles llingües escastar a principios del sieglu XX.<ref name="Andean">{{cita llibru|apellíos=Adelaar|nome=Willem F. H.|nome2=Pieter C.|apellíu2=Muysken|títulu=The Languages of the Andes|añu=2004|editorial=[[Cambridge University Press]]|allugamientu=Cambridge|isbn=052136275X|páxines=129–30}}</ref> Les llingües jirajara considérase un grupu de [[Llingua aisllada#Llingües cuasi-aisllaes|llingües casi-aisllaes]]. Adelaar y Muysken señalen qu'esisten ciertes similaridades léxiques coles '''[[llingües timote-cuica]]''' y similaridades tipolóxiques coles [[llingües chibchas]], pero la escasez de datos ye demasiáu llindada pa dar por válidu cualesquier parentescu.<ref name="Andean" /> Jahn, ente otros, suxurió una rellación ente les llingües jirajarnas y les [[llingües betoi]], principalmente pola similaridad de los [[etnónimos]].<ref name="Jahn">{{cita llibru|apellíos=Jahn|nome=Alfredo popanga |títulu=Los Aboríxenes del Occidente de Venezuela|añu-orixinal=1927|añu=1973|editorial=Monte Avila Editores, C.A.|ubicación=Caracas|idioma=español}}</ref>
 
 
=== Llingües aisllaes, non clasificaes y de clasificación dudosa ===
[[ArchivuFicheru:Isolates of Amazonia.png|350px|thumb|Llingües aisllaes de Brasil, Bolivia, Colombia y Venezuela.]]
[[ArchivuFicheru:Inland Isolates of Venezuela.png|350px|thumb|Llingües aisllaes yá estinguíes del centru y suroeste de Venezuela. Solo yaruro (pumé) ye entá falada. Los postreros falantes de otomaco y guamo vivieron na primer metá]]
Delles llingües nun llograron ser clasificaes dientro de families más grandes, polo xeneral estes llingües llámense [[llingües ensin clasificar]], pa dalgunes esisten evidencies que suxuren un parentescu pero dicha evidencia nun ye concluyente (dudosa), y delles llingües extensivamente estudiaes y non clasificaes en families llámense [[llingües aisllaes]], esto ye, fueron "clasificaes" como l'únicu miembru de la so familia. La llista de les llingües ensin clasificar en families mayores ye:
 
|jru
|- align=center
| [[ArchivuFicheru:UNESCO-ICH-blue.svg|15px]] [[idioma mapoyo|Mapoyo]]
| [[llingües caribes|Caribe]]
|2
306 324

ediciones