Diferencies ente revisiones de «Lviv»

Ensin cambiu de tamañu ,  hai 2 meses
m
Estilu habitual na nuesa wiki
m (iguo testu: los dos naciones => les dos naciones)
m (Estilu habitual na nuesa wiki)
 
=== Periodu austrohúngaru ===
[[ArchivuFicheru:Lviv Railway station.JPG|thumb|left|150px|Estación central.]]
[[ArchivuFicheru:Polytechnic Lwow 20091.JPG|thumb|left|150px|Politéunicu.]]
Permaneció so autoridá polaca casi ensin interrupción hasta [[1772]],<ref name=esp29>{{cita llibru |títulu=Enciclopedia Espasa |añu=1916 |editorial=Espasa Calpe|isbn=84-239-4500-6 |páxines=tomo XXIX, páxines 1551 a 1554 }}</ref><ref name=eb7/> añu en que pasó a manes [[Austria|austriaques]] y convirtióse na capital de la provincia de [[Galicia (Europa Central)|Galitzia]]. Anque nes revueltes de [[1848]] sufrió daños al ser bombardeada,<ref name=esp29/> el so desenvolvimientu foi bien importante mientres el SIEGLU|XIX|d|s|1}}. Convertir nun importante centru cultural. Amás de la [[Universidá de Lviv|Universidá]], fundada en [[1784]],<ref name=esp29/> zarrada en [[1805]] y reabierta en [[1817]], construyóse una escuela téunica ([[1877]]). Escontra 1910, cuntaba la ciudá colos cuatro facultaes de la Universidá, la Escuela Téunica Cimera, seis escueles cimeres d'educación (cuatro en [[idioma polacu|polacu]], una n'[[idioma ucraín|ucraín]] y otra n'[[idioma alemán|alemán]]), dos escueles cimeros de ciencies, una escuela normal pa maestros y maestres, una escuela cimera de señorites, escuela d'arte industrial, academia de comerciu, escuela forestal, escuela veterinaria, conservatoriu de música, academia militar y otros centros d'enseñanza. Tamién se realizaron importantes obres, como la Casa Consistorial (construyida ente [[1828]] y [[1837]]) o la llegada del ferrocarril, cola llinia proveniente de [[Cracovia]], en 1861.<ref name=esp29/><ref>{{cita llibru |títulu=Enciclopedia Espasa |añu=1922 |editorial=Espasa-Calpe, S.A-|isbn=84-239-4500-6 |páxines=tomo XLVI páx. 81 }}</ref>
 
=== II Guerra Mundial ===
{{VT|Batalla de Lviv (1939)}}
[[ArchivuFicheru:Lviv 1939 Sov Cavalry.jpg|150px|thumb|left|Caballería soviética peles cais de Lviv, 1939.]]
 
Na primer fase del conflictu, antes de la intervención soviética, el xeneral [[Stanisław Maczek|Maczek]] dirixó a la 10ª Brigada de Caballería Motorizada polaca que defendía la ciudá contra la [[2ª División Panzer|2ª División Acorazada alemana]].<ref>Antony Beevor. D-Day. 2009. Páxina 472. Dambes unidaes volveríen enfrentase n'agostu de 1944 en Normandía.</ref>
Les tropes soviétiques s'[[Invasión soviética de Polonia de 1939|apoderaron de la ciudá]] el [[22 de setiembre]]<ref name=kyivpost>https://web.archive.org/web/20120709071239/http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-vanquished-jews-from-world-war-ii.html#.T_8Ag3BsEXw</ref> de [[1939]]<ref name=eb7/> al empiezu de la [[II Guerra Mundial]], y más tarde ocupar l'exércitu alemán dende'l [[29 de xunu]] de [[1941]]<ref>http://www.history.com/this-day-in-history/germans-prinde-lvov-and-slaughter-ensues</ref> al [[27 de xunetu]] de [[1944]], cuando foi retomada pol exércitu soviéticu.<ref>{{cita llibru |apellíos=Cartier |nome=Raymond |títulu=La Segunda Guerra Mundial |añu=1966 |editorial=Planeta Paris-Match|páxines=tomo segundu, páx. 211 }}</ref>
 
[[ArchivuFicheru:Lwow Ghetto (spring 1942).jpg|thumb|left|150px|Guetu leopolitano, primavera de 1942.]]
Establecióse'l [[guetu de Lviv]]. A los 110 000 xudíos qu'había a empiezos de la guerra sumárense-yos unos 100 000 refuxaos. En xunu de 1941 empezó una serie de matances empobinaes pol ''Einsatzgruppe C'' y cola collaboración de los nacionalistes ucraínos, que nes selmanes siguientes acabaron con 6000 xudíos. Al tiempu, les autoridaes nazis crearon un campu de trabayos forzaos, [[Janowska]], d'onde fueron siendo sacaos los más débiles pal so esterminiu. 200 000 fueron direutamente executaos nes proximidaes del campu y decenes de miles fueron unviaos al [[campu d'esterminiu de Belzec]]. Mientres la lliquidación del campu, en 1943, fueron asesinaos tamién munchos xudíos, sobreviviendo unos pocos nel alcantarelláu.<ref>Cf. ''Crónica del Holocaustu'', LIBSA, Madrid, 2002, páx. 244.</ref><ref>http://www.adl.org/children_holocaust/story_krystyna.asp</ref> Cuando los rusos entraron na ciudá'l 26 de xunetu de 1944, ente 200 y 900 xudíos quedaben na ciudá (823 acordies con el Jewish Provisional Committee). Unu de los sos más famosos residentes foi [[Simon Wiesenthal]], deportáu primero a Janowska y depués a [[Buchenwald]] y [[Mauthausen]]. La ocupación alemana y l'[[Holocaustu xudíu|Holocaustu]] supunxeron el fin de la comunidá xudía leopolitana tal como esistiera dende'l SIEGLU|XIV|d|s|0}}. La [[sinagoga]] de la Rosa Dorada, construyida en [[1582]], foi volada polos alemanes en [[1942]]. La prensa xudía sumió (el diariu xudíu en polacu ''Chwila'', principal mediu de la comunidá, sumió'l [[10 de setiembre]] de [[1939]]).<ref name=kyivpost/>
 
 
== Economía ==
[[ArchivuFicheru:TramLvivMarketSquare.JPG|thumb|Tranvía Electron fabricáu en Lviv]]
{{desactualizáu}}
La ciudá ye nuedu de comunicaciones y nucleu industrial. Nella fabrica material electrónicu, automóviles, productos químicos, testiles y alimentos preparaos. Lviv tien la conexón ente toa Ucraína y toa Polonia, asina se plantegó desque foi parte del Imperiu Austrohúngaru y de Polonia. Otra cuestión dientro de la economía de Lviv ye'l turismu, yá que ye una de les ciudaes más visitaes d'Ucraína por el so estilu y la so arquiteutura. Nel 2008 Ucraína foi l'octavu país más visitáu del mundu.
|-
|[[FC Lviv]]
|[[ArchivuFicheru:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]]
|
|SKA
|-
|[[FC Karpaty Lviv]]
|[[ArchivuFicheru:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]]
|[[Lliga Premier d'Ucraína]]
|[[Estadiu Ukraina]]
|-
|LKS [[Pogoń Lwów]]
|[[ArchivuFicheru:Football pictogram.svg|20px]] [[Fútbol]]
|Premier Lliga de Oblast (IV)
|
306 324

ediciones