Diferencies ente revisiones de «Reinos xermánicos»

m
Estilu habitual na nuesa wiki
m (enllaces seguros)
m (Estilu habitual na nuesa wiki)
[[ArchivuFicheru:Battle between Clovis and the Visigoths.jpg|thumb|[[Batalla de Vouillé]] ([[507]]), ente francos y visigodos, representada nun manuscritu del sieglu XIV.]]
Los '''reinos xermánicos''', '''reinos romanu-xermánicos''' o '''monarquíes xermániques''' fueron los [[estáu|estaos]] qu'establecieron a partir del [[sieglu V]] nel antiguu territoriu del [[Imperiu romanu d'Occidente]] los [[pueblos xermánicos]] procedentes de la Europa del Norte y del Este. Atopar nun estáu de desenvolvimientu económicu, social y cultural inferior al del Imperiu romanu, que percibíen admirativamente. Les sos instituciones polítiques peculiares, en concretu l'asamblea de guerreros llibres (''[[thing]]'') y la figura del [[Monarca|rei]] (en [[protoxermánicu]] ''kuningaz'', que da en [[anglu-saxón]] ''cyning'', n'[[idioma inglés|inglés]] ''king'', n'[[idioma alemán|alemán]] ''König'' y nes [[llingües nórdiques]] ''kung'' o ''konge''), recibieron la influencia de les tradiciones institucionales del Imperiu y la [[civilización grecorromana]], y fuéronse afaciendo a les circunstancies del so asentamientu nos nuevos territorios, sobremanera a l'alternativa ente imponese como minoría dirixente sobre una mayoría de población llocal o fundise con ella.
 
Los nuevos reinos xermánicos conformaron la personalidá d'Europa Occidental mientres la [[Edá Media]], evolucionaron en [[monarquíes feudales]] y [[monarquíes autoritaries]], y col tiempu, dieron orixe a los [[estaos-nación]] que se fueron construyendo en redol a elles. Socialmente, en dalgunos d'estos reinos ([[España]] o [[Francia]]), l'orixe xermánicu ([[godu]] o [[pueblu francu|francu]]) pasó a ser una traza de [[honor]] o arguyu de [[casta]] ostentáu pola [[nobleza]] como distinción sobre'l conxuntu de la población.
 
[[FileFicheru:Germanic kingdoms 526CE.png|thumb|Situación de los reinos xermánicos escontra l'añu [[526]]. El [[reinu suevu de Braga]] nel noroeste de Hispania, el [[reinu de los francos]] que movió a los visigodos al sur, convertíu en [[Reinu visigodu de Toledo]], pero entá nun absorbió a los [[burgundios]]; ente que el [[Reinu Ostrogodu d'Italia|reino de los ostrogodos]] y el [[Vándalos|reinu de los vándalos]] entá nun sumieron pola espansión del Imperiu bizantín de [[Justiniano I]]. En Gran Bretaña los [[anglos]] y [[saxonos]] movieron a los [[britanos]] al oeste, y entá nun se produció la llegada de los [[daneses]].]]
 
== Los distintos reinos ==
=== Los godos ===
{{AP|Pueblu godu}}
[[ArchivuFicheru:Mausoleum of Theoderic.JPG|thumb|220px|El [[Mausoléu de Teodorico]] en [[Rávena]], el más significativu de los pocos exemplos d'arquiteutura de los godos.]]
Los godos teníen una fuerte organización dinástica que-yos dexó adquirir una capacidá de choque y una penetración mayor que les demás tribus xermániques de la dómina, invadieron [[Dacia]] y asitiáronse nella a pesar de ser ganaos nel [[214]] pol Emperador [[Caracalla]].
 
Les llargues y complexes lluches de Ataúlfo p'apoderar el sur de les Galias ocupáron-y dellos años ([[411]] a [[414]]). Nel [[414]] el rei Ataúlfo, que tres una alianza con [[Flavio Honorio|Honorio]] y col ''Magister Militum'' [[Constancio III|Constancio]], volviera actuar pola so cuenta, casóse con Gala Placidia, hermana de Honorio. Constancio foi unviáu a la zona y los visigodos fueron ganaos en [[Narbona]]. Constancio llogró esviar a Ataúlfo escontra Hispania (lo que-y dexaba caltener el sur de la Galia), y los visigodos entraron na [[Tarraconense]] el [[415]]. Nel [[416]] Ataúlfo propunxo una alianza col [[Imperiu romanu]], en nome del cual encargaríase de combatir a los [[suevos]], [[alanos]], [[vándalos]] asdingos y silingos qu'ocupaben les provincies de Hispania. Con tal motivu Ataúlfo treslladar a [[Hestoria de Barcelona#Barcelona_romana|Barcino]] (415 o 416), pero ellí foi asesináu pol esclavu [[Dubius]], a quien se supón socatráu pol so socesor [[Sigerico]] o bien pol noble [[Barnolfo]], supuestu amigu de Gala Placidia.
 
[[ArchivuFicheru:Reino de los visigodos.svg|thumb|Territoriu del reinu visigodu sol mandu de Alarico II.]]
 
El cumal del poder visigodu foi algamada mientres el reináu d'[[Euricu]] ([[466]]–84), quien completó la conquista de Hispania. En [[507]], [[Alarico II]] foi ganáu en [[Batalla de Vouillé|Vouillé]] polos [[Pueblu francu|francos]] baxu [[Clodoveo I]], quien perdió toles sos posesiones (sacante la Septimania) al norte de los Pirineos. [[Toledo]] foi declarada la nueva capital visigótica, y l'hestoria de los visigodos convirtióse esencialmente na hestoria de Hispania. Pa mayores referencies, puede consultase la páxina de la [[Hispania visigoda]].
==== El reinu ostrogodu ====
{{AP|Pueblu ostrogodu}}
[[ArchivuFicheru:Ostrogothic Kingdom.png|thumb|Reino ostrogodu n'Italia.]]
El reinu ostrogodu foi fundáu por [[Teodorico el Grande|Teodorico]] na actual [[Italia]] dempués de la so victoria contra [[Odoacro]]. Teodorico entamó'l Reinu ostrogodu pola so fuercia militar, la so habilidá política y pola so sabia prudencia con qu'interpretó la situación de los demás reinos.
 
Dempués d'una [[Guerres Romanu-Sasánidas#Cosroes I Anushirvan – L'Imperiu romanu d'Oriente a la defensiva|invasión persa]] al Imperiu bizantín, Belisario pudo tornar a Italia y atopóse con una situación considerablemente camudada: [[Erarico]] fuera asesináu y la facción pro-romana de la élite goda, baltada.
 
[[ArchivuFicheru:Totila fa dstruggere la città di Firenze.jpg|thumb|[[Totila]] destruyendo les muralles de [[Florencia]].]]
 
En 541, los ostrogodos escoyeron como nuevu xefe a [[Totila]]; esti godu nacionalista», brillante xeneral, recuperara tola Italia del Norte y espulsáu a los bizantinos fora de Roma.
 
== Los tresformamientos nel mundu romanu ==
[[ArchivuFicheru:Galla Placidia (rechts) und ihre Kinder.jpg|thumb|[[Gala Placidia]] y los sos fíos, [[Valentiniano III]] y [[Xusta Prestosa Honoria]].]]
 
L'Imperiu romanu pasara por invasiones esternes y [[Guerres Civiles de la República de Roma|guerres civiles tarrecibles nel pasáu]], pero a finales del [[sieglu IV]], aparentemente, la situación taba baxu control. Diba escasu tiempu que [[Teodosio I el Grande|Teodosio]] llograra nuevamente unificar so un solu centru dambes metaes del Imperiu ([[392]]) y establecíu una nueva relixón d'Estáu, el [[Concilio de Nicea I|Cristianismu niceno]] ([[Edictu de Tesalónica]], [[380]]), cola consiguiente persecución de los tradicionales cultos paganos y les [[heterodoxa|heterodoxes]] cristianes. El [[cleru]] cristianu, convertíu nuna xerarquía de poder, xustificaba ideológicamente a un ''Imperium Romanum Christianum'' y a la [[dinastía Teodosiana]] como empezara a faer yá cola [[Dinastía Constantiniana|Constantiniana]] dende'l [[Edictu de Milán]] ([[313]]).
 
El gobiernu de Teodosio había enriáu los enfotos de protagonismu políticu de los más ricos ya influyentes senadores romanos y de les provincies occidentales. Amás, la dinastía había sabíu encauzar alcuerdos cola poderosa aristocracia militar, na que se enrolaban nobles xermanos qu'allegaben al serviciu del Imperiu al mandu de soldaos xuníos por llazos de fidelidá escontra ellos. Al morrer en [[395]], Teodosio confió'l gobiernu d'Occidente y la proteición del so mozu herederu [[Flavio Honorio|Honorio]] al xeneral [[Estilicón]], primoxénitu d'un noble oficial vándalu que contraxera matrimoniu con [[Flavia Sele]], sobrina del propiu Teodosio. Sicasí, cuando nel [[455]] morrió asesináu [[Valentiniano III]], nietu de Teodosio, una bona parte de los descendientes d'aquellos nobles occidentales (''nobilissimus, clarissimus'') que tanto confiaren nos destinos del Imperiu paecieron yá resabiar del mesmu, sobremanera cuando nel cursu de dos decenios pudiérense dar cuenta de que'l gobiernu imperial recluyíu en [[Rávena]] yera cada vez más presa de los esclusivos intereses ya intrigues d'un pequeñu grupu d'altos oficiales del exércitu itálicu. Munchos d'éstos yeren d'orixe [[pueblos xermánicos|xermánicu]] y cada vez confiaben más nes fuercies de los sos séquitos armaos de soldaos convencionales y nos pactos y aliances familiares que pudieren tener con otru xefes xermánicos instalaos en suelu imperial xuntu colos sos propios pueblos, que desenvolvíen cada vez más una política autónoma. La necesidá d'afaese a la nueva situación quedó evidenciada col destín de [[Gala Placidia]], princesa imperial rehén de los mesmos saquiadores de Roma (el visigodu [[Alarico I]] y el so primu [[Ataúlfo]], con quien finalmente se casó); o col de [[Honoria]], fía de l'anterior (en segundes nupcias col emperador [[Constancio III]]) qu'optó por ufiertar se como esposa al propiu [[Atila]] enfrentándose al so propiu hermanu Valentiniano.
[[ArchivuFicheru:Anneau sigillaire Alaric II.jpg|thumb|left|155px|''Alaricus rex gothorum'', [[sellu]] d'[[Alarico II]].]]
Precisaos de caltener una posición de predominiu social y económicu nes sos rexones d'orixe, amenorgaos los sos patrimonios fundiarios a dimensiones provinciales, y naguando un protagonismu políticu propiu del so llinaxe y de la so cultura, los ''[[honestior]]es'' (honestos), representantes de les [[aristocracia|aristocracies]] tardorromanas occidentales acabaríen por aceptar les ventayes d'almitir la llexitimidá del gobiernu de dichos reis xermánicos, yá bien romanizados, asitiaos nes sos provincies. A lo último, éstos, al mandu de los sos soldaos, podíen ufierta-yos abondo mayor seguridá que l'exércitu de los emperadores de Rávena. Amás, el avituallamiento de diches tropes resultaba abondo menos gravoso qu'el de les imperiales, por basase en bona midida en séquitos armaos dependientes de la nobleza xermánico y alimentar con cargu al patrimoniu fundiario provincial de la qu'ésta yá diba tiempu habíase apropiáu. Menos gravoso tantu pa los aristócrates provinciales como tamién pa los grupos de ''[[humilior]]es'' (humildes) que s'arrexuntaben jerárquicamente en redol a dichos aristócrates, y que, a última hora, yeren los qu'habíen veníu soportando'l máximu pesu de la dura fiscalidá tardorromana. Les nueves [[monarquía|monarquíes]], más débiles y descentralizaes que'l vieyu poder imperial, taben tamién más dispuestes a compartir el poder coles aristocracies provinciales, máxime cuando'l poder d'estos monarques taba bien llindáu nel senu mesmu de les sos xentes por una nobleza basada nos sos séquitos armaos, dende'l so non bien alloñáu orixe nes asamblees de guerreros llibres, de los que nun dexaben de ser ''[[primus inter pares]]''.
 
 
== Les instituciones ==
[[ArchivuFicheru:Bréviaire d'Alaric (Clermont).jpg|thumb|[[Breviariu de Alarico]], nun manuscritu del sieglu X.]]
La monarquía xermánica yera n'orixe una institución puramente temporal, venceyada estrechamente al prestíu personal del rei, que nun pasaba de ser un ''[[primus inter pares]]'' (primero ente iguales), que l'asamblea de guerreros llibres elexía ([[monarquía electiva]]), de normal pa una [[espedición militar]] concreta o pa una misión específica. Les migraciones a que se vieron sometíos los pueblos xermánicos dende'l [[sieglu III]] hasta'l [[sieglu V]] (encajonados ente la presión de los [[hunos]] al este y la resistencia del ''llimes'' romanu al sur y oeste) foi fortaleciendo la figura del rei, de la que s'entraba en contautu cada vez mayor coles instituciones polítiques romanes, qu'acostumaben a la idea d'un poder político muncho más centralizáu y concentráu na persona del [[Emperador romanu]]. La monarquía venceyar a les persones de los reis de forma vitalicia, y l'enclín yera a faese [[monarquía hereditaria]], cuidao que los reis (al igual que fixeren los emperadores romanos) procuraben asegurase la eleición del so socesor, la mayor parte de les vegaes entá en vida y acomuñar al tronu. El que'l candidatu fuera'l primoxénitu varón nun yera una necesidá, pero terminó imponiéndose como una consecuencia obvia, lo que tamién yera asonsañáu poles demás families de guerreros, arriquecíos pola posesión de tierres y convertíos en llinaxes nobiliarios que se emparentaban cola antigua nobleza romana, nun procesu que puede denominase [[feudalización]]. Col tiempu, la monarquía patrimonializóse, dexando inclusive la división del reinu ente los fíos del rei.
 
 
=== La cristiandá llatina y los bárbaros ===
[[ArchivuFicheru:KellsFol124rTuncCrucixerant.jpg|thumb|[[Llibru de Kells]] o Evangelario de [[San Columba]], arte envierno-saxón o irlando-saxón.]]
 
La espansión del [[cristianismu]] ente los bárbaros, l'asentamientu de l'autoridá episcopal nes ciudaes y del monacato nos ámbitos rurales, constituyó una poderosa fuercia fusionadora de cultures y ayudó a asegurar que munches traces de la [[civilización clásica]], como'l [[derechu romanu]] y el [[llatín]], pervivieran na metá occidental del Imperiu, ya inclusive s'espandiera por [[Europa Central]] y [[Europa del Norte septentrional]]. Los [[pueblu francu|francos]] convertir al catolicismu mientres el reináu de [[Clodoveo I]] (496 o 499) y, a partir d'entós, espandieron el cristianismu ente los xermanos del otru llau del [[Rin]]. Los [[suevos]], que se fixeren cristianos arrianos con [[Remismundo]] (459-469), convertir al catolicismu con [[Teodomiro (suevu)|Teodomiro]] (559-570) poles predicaciones de [[San Martín de Dumio]]. Nesi procesu adelantrárense a los mesmos [[visigodos]], que fueren cristianizados primeramente n'Oriente na versión arriana (nel sieglu IV), y caltuvieron mientres sieglu y mediu la diferencia relixosa colos católicos hispanu-romanos inclusive con lluches internes dientro de la clase dominante goda, como demostró la rebelión y muerte de [[San Hermenegildo]] (581-585), fíu del rei [[Leovigildo]]). La conversión al catolicismu de [[Recaredo]] (589) marcó l'empiezu de la fusión de dambes sociedaes, y de la proteición regia al cleru católicu, visualizada nos [[Concilios de Toledo]] (presidíos por el mesmu rei). Los años siguientes vieron un verdaderu ''[[renacencia visigoda]]''<ref>Jean Daniélou y otros (1982) ''Nueva hestoria de la Ilesia'' Ediciones Cristiandad, ISBN 84-7057-038-2 [https://books.googlees/books?id=j1pn_4kuliYC&pg=PA542&lpg=PA542&dq=%22renacencia+visigoda%22&source=web&ots=dQrBY5Dw5M&sig=-yQ7Q_LGdplB_JsCJRyRwCQtwYU&hl=es&sa=X&oi=book_result&resnum=9&ct=result pg. 542]. ''Nel ámbitu hispánicu resulten yá clásicos los estudios de [[Manuel Díaz y Díaz]] referíos a los tresformamientos na educación de les elites y a la renacencia visigoda'' (en Gerardo Rodríguez, [http://www.scielo.org.ar/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0327-50942005000100015 reseña de] Rosamond McKitterick (ed.) (2002) ''L'alta Edá Media. Europa 400-1000'', Barcelona, Crítica; en Temes Mediev. v.13 n.1 Buenos Aires ene./dic. 2005.</ref> con figures de la influencia d'[[Isidoro de Sevilla]] y los sos hermanos [[Leandro de Sevilla|Leandro]], [[Fulgencio de Écija|Fulgencio]] y [[Florentina de Cartaxena|Florentina]], los ''cuatro santos de Cartaxena'', de gran repercusión nel restu d'Europa y nos futuros reinos cristianos de Reconquistar (''vease [[cristianismu n'España]], [[monasteriu n'España]], [[monasteriu hispanu]] y [[lliturxa hispánica]]''). Los [[ostrogodos]], sicasí, nun dispunxeron de tiempu abondu pa realizar la mesma evolución en Itialia. Sicasí, del grau de convivencia col papáu y los intelectuales católicos foi amuesa que los reis ostrogodos alzar a los cargos de mayor enfotu ([[Boecio]] y [[Casiodoro]], dambos ''[[magister officiorum]]'' con [[Teodorico el Grande]]), anque tamién de lo vulnerable de la so situación (executáu'l primeru —523— y estremáu polos bizantinos el segundu —538—). Los sos socesores nel dominiu d'Italia, los tamién arrianos [[llombardos]], tampoco llegaron a esperimentar la integración cola población católica sometida, y la so divisiones internes fixeron que la conversión al catolicismu del rei [[Agilulfo]] (603) nun llegara a tener mayores consecuencies.
306 348

ediciones