Diferencies ente revisiones de «Agave americana»

20 bytes desaniciaos ,  hai 6 meses
m
iguar, typos fixed: en hi → n'hi, de a → d'a (3), El a → L'a (3), que e → qu'e, se e → s'e, desérticas → desértiques (2), using AWB
m (iguo testu: del Perú => de Perú)
m (iguar, typos fixed: en hi → n'hi, de a → d'a (3), El a → L'a (3), que e → qu'e, se e → s'e, desérticas → desértiques (2), using AWB)
Les fueyes van formándose dende'l cayote en forma creciente y tienen [[escayu (botánica)|escayos]] nel so cantu de cuasi 2 cm, bien agudes y fines. Toles fueyes terminen nel [[ápiz]], una aguya fina d'unos 5 cm de llargor y d'hasta 1 cm d'anchu na so parte menos estrema.
 
[[Flor]]ece una sola vegada na so vida y muerre tres esti floriamientu, un fenómenu conocíu como [[monocarpismo]]. Dexa a la so muerte una bayurosa descendencia (en hijuelos o retueyos de raigañu) nun tarmu d'unos ocho o diez metros y un anchor cimero a los 10 cm de diámetru; d'él y dende más de la metá del so llargor van saliendo pequeñes cañes en forma de pirámide, terminando caúna nun grupu de flores de color mariellu-verdosu. Cada flor tien un tamañu d'unos 5 a 10 cm, y son polinizaes davezu por [[esperteyu|esperteyos]]. El [[frutu]] ye una [[cápsula (frutu)|cápsula]] trígona y allargada.
 
== Historia ==
[[Cristóbal Colón]] describió nuna ocasión qu'él viera nel [[Caribe (zona)|Caribe]] una planta que confundió col [[aloe]]. Otros viaxeros europeos, repararíen la so vultable presencia en zones semi- desérticasdesértiques de Les AméricasAmériques (razón del so nome). El botánicu [[Rudolf Jakob Camerarius]] escribió nuna de les sos obres que nel xardín botánicu de [[Pisa]] floriaba en [[1583]] un ''aloe americanu''; ésti nun yera otra cosa que ''agave americana'' que qu'efeutivamente florió per primer vegada n'Europa nel [[Xardín botánicu]] de Pisa.
 
En [[1569]] los botánicos [[Pierre Pena]] y [[Mathias de Lobel]] fixeron un viaxe por [[Inglaterra]] y en [[Londres]] visitaron el xardín botánicu onde s'atoparon con una bona colección de [[plantes ensundioses]] de les [[Indies Occidentales]], ente elles el ''Agave americana''.
Según investigadores de la Universidá Autónoma de Guadalajara, un compuestu del agave podría ameyorar radicalmente los tratamientos pa enfermedaes del colon.
 
Sábese qu'hai más de 300 especies de d'agave, pero solo unes 200 fueron hasta agora reconocíes.
 
== Usos ==
De xuru el so usu más conocíu ye la producción d'un llicor destiláu llamáu Mezcal, del qu'esisten numberoses variedaes,<ref>http://www.m-x.com.mx/2013-08-18/les batalles-por-el-mezcal/</ref> ente les que figura un mezcal conocíu en tol mundu, el [[Tequila]]. El zusmiu azucaráu estrayíu de la [[cazumbre]] del tarmu floral enantes del floriamientu lleldar pa producir una bébora alcohólico, llamada [[pulque]], que de la mesma se destila pa llograr el [[mezcal]]
 
El L'agave cultívase entá pola fibra testil de les sos fueyes, llamada pita, pa producir cuerda, redes y otros oxetos. La so ellaboración consiste en machucar les fueyes de la planta hasta faer que s'esprenda la so parte verde y húmeda. Asina se llogren les fibres qu'hai nel so interior. Depués se s'encordan éstes hasta fabricase cuerdes de testura aspra de delles groseces y de d'un color cuasi blancu. Anguaño empléguense medios mecánicos y el so usu ye más escasu.
 
El L'aguamiel que s'estrayi del Agave americana L na rexón de Comitan de Dominguez, estáu de Chiapas, Méxicu lléldase utilizando p'arriquecer los azucres del mostiu, delles arrobes de panela de la rexón, qu'al destilar llógrase la bébora [[comiteco]].
 
Ente los usos interesaos d'esta planta destaca'l d'una provincia española [[Almería]], onde l'espigón de les flores ye utilizáu pa faer escaleres.
 
{{referencies|t=20100618}}
"Les fructanas son unos compuestos -carbohidratos- que nun son dixeríos pol estómagu por cuenta de les sos carauterístiques químiques", afirma'l doctor Guillermo Toriz. El L'investigadores sabíen que ciertes plantes, como l'achicoria, les alcachofes y la cebolla, contienen fructanas.fructanes
 
Sicasí, namái bien poques plantes, como'l agave, contienen fructanasfructanes nuna proporción abondo grande.
 
"El 80% del pesu de la piña de agave son estos carbohidratos que nun se degraden nel estómagu", diz l'investigador. "Polo que pensamos que per mediu d'un cambéu químicu podríamos utilizalos pa encapsular fármacos que puedan llegar virtualmente intactos al colon".
 
Amás, esplica'l científicu, ta'l valor amestáu de que les fructanasfructanes por sigo mesmes son bien beneficioses pa tol ambiente de la flora -o microbiota- intestinal. "Les fructanas son un compuestu probiótico, un alimentu que contién microorganismos vivos que permanecen activos nel intestín y tienen un efeutu bien beneficiosu na microbiota intestinal", esplica Toriz, "Asina que les fructanas tienen un doble beneficio: pueden tresportar un fármacu específico al colon y fomenten la crecedera de bacteries beneficioses nel intestín", amiesta.
 
== Especie invasora ==
''Agave americana'' describióse por [[Carlos Linneo]] y espublizóse en ''[[Species Plantarum]]'' 1: 323. 1753.<ref name = Trop>{{cita web |url=http://www.tropicos.org/Name/1200371 |títulu= ''{{PAGENAME}}''|fechaaccesu=16 d'ochobre de 2012 |formatu= |obra= Tropicos.org. [[Xardín Botánicu de Misuri]]}}</ref>
;[[Etimoloxía]]:
'''''Agave''''': nome xenéricu que foi dau a conocer científicamente en [[1753]] pol naturalista suecu [[Carlos Linneo]], quien lo tomó del griegu ''Agavos''. Na [[mitoloxía griega]], Ágave yera una [[ménade]] fía de [[Cadmo]], rei de [[Tebas (Grecia)|Tebas] ] que, al mandu de d'un ensame de [[bacante]]s, asesinó al so fíu [[Penteo]], socesor de Cadmo nel tronu. La pallabra ''agave'' alude, pos, a daqué almirable o noble.<ref>García-Mendoza, A. J. (2012). Méxicu, país de magueyes. Suplementu "La Xornada del campu". ''La Xornada'', sábadu 18 de febreru del 2012, non. 53, p. 4. Versión electrónica: [http://www.jornada.unam.mx/2012/02/18/cam-pais.html Artículu sobre los distintos tipos de magueyes o mezcales o agaves]</ref>
 
'''''americana''''': [[epítetu]] xeográficu que se refier al so llocalización n'[[América]].
2052

ediciones