Diferencies ente revisiones de «Anno Domini»

14 bytes desaniciaos ,  hai 9 meses
m
iguo testu: Dómini => Domini
m (YoaR treslladó la páxina "Anno Dómini" a "Anno Domini" ensin dexar una redireición: en llatín nun hai tildes)
m (iguo testu: Dómini => Domini)
{{Redirixe equí|d. C.|DC}}
[[Ficheru:Scriptorium.jpg|frame|[[Dionisio el Exiguo]] inventó la era anno DóminiDomini pa [[cálculu de la fecha de Pascua|calcular la fecha de Pascua]]]]
 
'''Anno DóminiDomini'''{{#tag:ref|Tantu la [[Real Academia Española]] como la [[Fundéu BBVA]] acentúen ''DóminiDomini'' y escriben la voz llatina en redonda, yá que ta afecha.<ref name="rai" /><ref>[[Fundéu BBVA]]. «[http://www.fundeu.es/escribireninternet/abreviamientos-y-abreviaturasen-espanol/ Abreviatures n'español p'aforrar calteres]».</ref>|group="nota"}} (en [[llatín]], ‘nel añu del Señor’), embrivíu '''A.&nbsp;D.''',<ref name="rai" /> ye un indicador [[calendariu]] que señala que la cifra antecedente ta cuntada a partir del añu cristianu de la nacencia de Xesucristo ([[Xesús de Nazaret]]), consideráu l'entamu de la [[Era común|era cristiana]].
 
Nel español contemporaneu emplegar con más frecuencia l'equivalente «'''dempués de Cristu'''» (del [[idioma griegu|griegu]] Χριστός [''jristós'', ‘l'Unxíu’], referíu a Xesús) embrivíu '''d.&nbsp;C.''' pa numberar los años de la era cristiana. Asina, 1492&nbsp;A.&nbsp;D. y 1492&nbsp;d.&nbsp;C. representen dambos l'añu en que [[Cristóbal Colón|Colón]] [[Descubrimientu d'América|llegó a América]].
 
== Popularización ==
L'historiador anglosaxón [[Beda el Venerable]], que taba familiarizáu cola obra de Dionisio el Exiguo, utilizó ''anno DóminiDomini'', datando'l so ''[[Historia ecclesiastica gentis Anglorum]],'' terminada en [[731]]. Nesta mesma hestoria tamién utilizó otru términu llatín, ''ante vero incarnationis dominicae tempus'' (‘el tiempu antes de la [[encarnación]] verdadera del Señor’), equivalente al «[[antes de Cristu]]», pa identificar los años anteriores al primer añu d'esta era,<ref>Beda 731, ''Llibru 1'', Capítulu 2.</ref> estableciendo asina la norma de nun utilizar un [[añu cero]], a pesar d'utilizar el cero nel so cómputu. Tanto Dionisio como Beda consideraron anno DóminiDomini a partir de la encarnación de Xesús, pero la distinción ente la Encarnación y la Navidá nun s'ellaboró ​​hasta finales del [[sieglu IX|sieglu {{versalita|ix}}]], cuando en dellos llugares el momentu de la Encarnación foi identificáu cola concepción de Cristu, esto ye, l'Anunciación del [[25 de marzu]].
 
Nel continente européu, el anno DóminiDomini foi introducíu como la yera escoyida nel [[Renacimientu carolinxu]] por [[Alcuino]]. El so respaldu pol emperador [[Carlomagno]] y los sos socesores popularizó'l so usu y espublizóse por tol [[Imperiu carolinxu]]. Según la ''[[Enciclopedia Católica]]'', los [[papes]] siguieron fechando los documentos acordies colos años del so reináu mientres dalgún tiempu, pero l'usu del anno DóminiDomini adulces fíxose cada vez más común nos países [[católicos]] de los [[sieglu XI|sieglos {{versalita|xi}}]] al [[sieglu XIV|{{versalita|xiv}}]]. Los países [[Ilesia ortodoxa|ortodoxos]] namái empezaron a adoptar el anno DóminiDomini en llugar del [[calendariu bizantín]] en [[1700]], cuando [[Rusia]] facer, ente qu'otros adoptar nos sieglos {{versalita|xix}} y {{versalita|xx}}.
 
A pesar de que l'usu de anno DóminiDomini taba xeneralizáu mientres el sieglu {{versalita|ix}}, el ''antes de Cristu'' (o'l so equivalente) nun foi común hasta muncho más tarde. Beda utilizó la espresión ''anno igitur ante incarnationem Dominicam'' (‘antes de la Encarnación del Señor’) dos veces. Un ''Anno an xpi nativitate'' (‘nel añu antes de la nacencia de Cristu’) atópase en [[1474]] nuna obra d'un monxu alemán.<ref group="nota">[[Werner Rolevinck]] en ''[http://www.cervantesvirtual.com/servlet/SirveObras/80248064097793506388868/index.htm Fasciculus temporum]'' (1474) usaba ''Anno an xpi nativitatem'' (‘nel añu antes de la nacencia de Cristu’) pa tolos años ente la creación y [[Xesucristo]]. «xpi» ye'l [[idioma griegu|griegu]] χρι n'escritura llatino, una abreviatura críptica pa ''Cristu''. Esta frase apaez al aviesu nel centru del [[rectu]] de los folios (páxines de la derecha). El papa [[Sixto IV]] solía utilizar xeneralmente ''anno christi'' o la so forma críptica ''anno xpi'' (nel [[versu]] de los folios de la izquierda). Utilizaba ​​tamién ''[[anno Mundi]]'' xuntu con toos estos términos pa tolos años.</ref> En [[1627]], el teólogu [[xesuita]] francés [[Denis Pétau]] (''Dionysius Petavius'' en llatín), cola so obra ''De doctrina temporum'', popularizó l'usu ''ante Christum'' (llatín pa «antes de Cristu») pa marcar los años anteriores a anno DóminiDomini.
 
== Fecha aceptada ==
== Usu n'abreviatura ==
 
L'usu tradicional del [[llatín]] asitia l'abreviatura A.&nbsp;D. antes del añu; por casu: A.&nbsp;D.&nbsp;2007 (lléase «anno DóminiDomini dos mil siete» y traduzse ‘nel añu del Señor de 2007’). Nel casu en [[Idioma español|castellán]] de d.&nbsp;C. (dempués de Cristu), l'abreviatura asitiar tres l'añu; por casu: 64&nbsp;d.&nbsp;C. (lléase «sesenta y cuatro&nbsp;dempués de Cristu»).
 
Na actualidá ye común atopar A.&nbsp;D. dempués del añu; por casu: 2007&nbsp;A.&nbsp;D. (lléase «dos mil siete annos DóminiDomini» y traduzse absurdamente como ‘2007 nel añu del Señor’). Tamién se suel amestar l'abreviatura dempués de los númberos de sieglu y mileniu; por casu: sieglu&nbsp;&nbsp;IV&nbsp;A.&nbsp;D., a pesar de que nesos casos la traducción lliteral nun ye congruente: ‘sieglu cuatro nel añu del Señor’.
 
Anque la abreviación avezada emplegada pola [[Real Academia Española]] y otres enciclopedies ye d.&nbsp;C., son válides tamién d.&nbsp;de&nbsp;C. y d.&nbsp;de&nbsp;J.&nbsp;C. (dempués de Xesucristo).<ref name="rai">[http://lema.rae.es/dpd/apendices/apendice2.html Llista d'abreviatures de la RAE]</ref>
 
== Otres denominaciones equivalentes ==
N'[[llingua española|español]], como yá se comentó, en cuenta de anno DóminiDomini, úsase xeneralmente la espresión «[[dempués de Cristu]]», embrivida como «d.&nbsp;C.».
 
=== Era común ===
 
=== ''Anno Salutis'' ===
''Anno Salutis'', frecuentemente traducíu del llatín como ‘nel añu de gracia’ o ‘nel añu de la salvación’, ye una espresión equivalente a anno DóminiDomini, porque pal [[cristianismu]] la nacencia de Xesús significó l'entamu de la salvación.
 
Trátase d'una espresión usada hasta'l [[sieglu XVIII|{{versalita|xviii}}]]. Apaez de cutiu nuna forma más ellaborada como ''Anno Nostrae Salutis'' (‘nel añu de la nuesa salvación’, embrivíu An. Nos. Sal.), ''Anno Salutis Humanae'' (‘nel añu de la salvación de los homes’, embrivíu An. Sal. Hum.) o ''Anno Reparatae Salutis'' (‘nel añu de la salvación realizada’, embrivíu An. Rep. Sal.).