Diferencies ente revisiones de «Calendariu romanu»

 
Los romanos, d'otra banda, nun siguíen la práctica griega habitual d'alternar meses de 29 y 30 díes y alternar la duración, de 29 y 30 díes, de los sos meses intercalaos. En cuenta d'ello, los meses 1<sup>u</sup>, 3<sup>u</sup>, 5<sup>u</sup> ya 8<sup>u</sup> teníen 31 díes, y tolos meses restantes, sacante febreru (que tenía 28 díes nos años normales), teníen 29, lo que facía un total de 355 díes. El mes intercaláu de los romanos tenía siempre 27 días, pero nun yera un mes independiente: insertábase dientro del mes de febreru, alternando entre dempués del día de la finalización de las Terminalias (fiestes n'honor del dios Términu), el día 23 (día VII de les calendes de marzu), y dempués del día 24. Los restantes díes de febreru yeren sustituyíos polos díes correspondientes de mercedonius; esos caberos 6-7 díues de febreru yeren, dafechu, nomaos y contaos inclusivamente anantes de les calendes de marzu, y yeren tradicionalmente díes de cellebración del añu nuevu. Esto parez tener sío orixinaú a partir de les supersticiones romanes rellacionaes cola numberación y l'orde de los meses. Piénsase tamién que la igua del calendariu romanu en meses con númberu impar de díes derívase de les supersticiones pitagóriques que rellacionaben los númberos nones cola suerte, y los pares cola mala suerte.
 
Estos cambeos, basaos nel calendariu pitagóricu de los griegos, atribuyíense xeneralmente, ente los romanos, a Numa Pompiliu, sucesor de Rómulu y segundu de los reis de Roma, qu'habría añedío tamién, según la mayoría les fontes clásiques los dos meses extra. Magar que según Titu Liviu Numa instituyera un calendariu llunar, dempués atribúi-y l'establecimientu d'un sistema d'intercalación en ciclos de 19 años equivalente al ciclu metónicu (periodu nel que les fases llunares vuelven coincidir el mesmu día del añu) sieglos anantes a que lo ficieren los astrónomos babilonios y griegos. Plutarcu, pela so banda, atribúi-y el méritu de tener finao el caos del calendariu anterior a elli, estableciendo un calendariu de 12 meses y un total de 354 díes —la duración de los años llunar y griegu— correxíu cola intercalación bienal d'un mes de 22 díes.
 
Acordies col llibru de Titu Liviu ''Ab Urbe Condita Libri'' l'entamu del añu consular pasó de marzu al 1 de xineru nel añu 154 a.C. pa facer frente a una rebelión en Hispania. Plutarcu creía que Numa fora'l responsable de colocar xineru y febreru como los dos primeros meses del calendariu. Ovidio, pela so banda, afirma que xineru entamó siendo'l primer mes y febreru l'últimu, y que l'orde actual debese a los decenviros. W. Warde Fowler cree que los sacerdotes romanos siguieron tratando a xineru y febreru como los caberos meses del calendariu demientres tol periodu republicanu.
{| class="wikitable"
|+Calendariu republicanu romanu (<abbr>c.</abbr> 700 e.C. o <abbr>c.</abbr> 450 e.C. – 46 e.C.)
! colspan="3" rowspan="2" |Asturianu
! colspan="3" rowspan="2" |Llatín
! colspan="2" rowspan="2" |Significáu del nome
! colspan="4" |Duración (en díes)
|-
!1<sup>er</sup>
añu
<small>(común)</small>
!2<sup>u</sup>
añu
<small>(bisiestu)</small>
!3<sup>u</sup>
añu
<small>(común)</small>
!4<sup>u</sup>
añu
 
<small>(bisiestu)</small>
|-
|1.
| colspan="2" |Xineru
|I.
| colspan="2" |Mensis Ianuarius
| colspan="2" |Mes de [[Xanu (mitoloxía)|Xanu]]
|29
|29
|29
|29
|-
| rowspan="2" |2.
| colspan="2" |Febreru
| rowspan="2" |II.
| colspan="2" |Mensis Februarius
| colspan="2" |Mes de los [[Lupercalia|Februa]]
|28
|22
|28
|23
|-
|
|Mes intercaláu
|
|Intercalaris Mensis (Mercedonius)
|
|Mes de salarios
|
|'''27'''
|
|'''27'''
|-
|3.
| colspan="2" |Marzu
|III.
| colspan="2" |Mensis Martius
| colspan="2" |Mes de [[Marte (mitoloxía)|Marte]]
|31
|31
|31
|31
|-
|4.
| colspan="2" |Abril
|IV.
| colspan="2" |Mensis Aprilis
| colspan="2" |Mes d'[[Afrodita]] (nome del que podría tener derivao'l nome d'esa divinidá en [[Idioma etruscu|llingua etrusca]]: Apru).
|29
|29
|29
|29
|-
|5.
| colspan="2" |Mayu
|V.
| colspan="2" |Mensis Maius
| colspan="2" |Mes de [[Maya (mitoloxía)|Maya]]
|31
|31
|31
|31
|-
|6.
| colspan="2" |Xunu
|VI.
| colspan="2" |Mensis Iunius
| colspan="2" |Mes de [[Xunu (mitoloxía)|Xunu]]
|29
|29
|29
|29
|-
|7.
| colspan="2" |Xunetu
|VII.
| colspan="2" |Mensis Quintilis
| colspan="2" |Quintu mes (esti mes y los sucesivos caltienen el nome que teníen nel calendariu anterior, qu'entamaba en marzu)
|31
|31
|31
|31
|-
|8.
| colspan="2" |Agostu
|VIII.
| colspan="2" |Mensis Sextilis
| colspan="2" |Sestu mes
|29
|29
|29
|29
|-
|9.
| colspan="2" |Setiembre
|IX.
| colspan="2" |Mensis September
| colspan="2" |Séptimu mes
|29
|29
|29
|29
|-
|10.
| colspan="2" |Ochobre
|X.
| colspan="2" |Mensis October
| colspan="2" |Octavu mes
|31
|31
|31
|31
|-
|11.
| colspan="2" |Payares
|XI.
| colspan="2" |Mensis November
| colspan="2" |Novenu mes
|29
|29
|29
|29
|-
|12.
| colspan="2" |Avientu
|XII.
| colspan="2" |Mensis December
| colspan="2" |Décimu mes
|29
|29
|29
|29
|-
! colspan="8" |Total de díes del añu:
|355
|376
|355
|377
|}
El vezu de nomar los años col nome de los cónsules nun foi continuu demientres toa la historia romana, pero la elección o denomación de los cónsules fízose siempre añalmente. La llista tradicional de cónsules usada polos romanos pa denomar los sos años entama en 509 e.C.
 
== Referencies ==