Diferencies ente revisiones de «Calendariu romanu»

 
|}
El vezu de nomar los años col nome de los cónsules nun foi continuu demientres toa la historia romana, pero la elección o denomación de los cónsules fízose siempre añalmente. La llista tradicional de cónsules usada polos romanos pa de. nomar los sos años entama en [[509 e.C.|509 e.C]]<ref>Mathieson RW, ''People, Personal Expression, and Social Relations in Late Antiquity'', [https://books.google.es/books?id=krcp3GU2MssC&pg=PA14&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Vol. II, p. 14.] Ann Arbor, University of Michigan Press, 2003.</ref>.
 
=== Reforma flavia ===
Gnaeus Flavius, secretariu (''scriba'') del censor Appius Claudius Caecus, introduxo una serie de reformes nel [[304 e.C.|304 e.C]]<ref>Michels (1949), p. 340.</ref>. Desconozse la naturaleza esacta de la reforma, pero atribúise-y la costumbre d'espublizar el calendariu por adelantáu, al principiu del mes, quitando-yos asina a los sacerdotes dél del so poder y favoreciendo la esistencia d'un calendariu más consistente y fiable pa los asuntos oficiales<ref>Lanfranchi T, ''[https://journals.openedition.org/mefra/1322 À propos de la carrière de Cn. Flavius]''. Mélanges de l'École Française de Rome, 125. doi:10.4000/mefra.1232</ref>.
 
=== Reforma xuliana ===
[[Xuliu César]], tres de la so victoria na so guerra civil y na so condición de ''pontifex maximus'', ordenó una reforma del calendariu nel añu [[46 e.C.]] La tarea encargóse-y a un grupu d'eruditos, ente los que piénsase que taben [[Sosíxenes]] d'[[Alexandría]]<ref>Pliniu, ''Historia Naturalis'', llibru XVIII, cap. 57.</ref> y el romanu Marcus Flavius<ref>Macrobius, ''[https://www.loebclassics.com/view/macrobius-saturnalia/2011/pb_LCL510.5.xml Saturnalia]'', llibru I, capítulu 14, versículu 2.</ref>. Los aspectos más destacaos de la reforma incluyeron la inserción de diez díes adicionales a lo llargo l'añu y l'añedíu regular d'un únicu día extra cada cuartu añu pa facer coincidir el calendariu romanu col añu solar. L'añu 46 e.C. foi el caberu del sistema vieyu ya incluyó trés meses adicionales, el primeru insertáu en febreru y los otros dos, nomaos ''Intercalaris Prior'' y ''Posterior'', anantes de les calendes d'avientu.
 
=== Caberes reformes ===
Tres del asesinatu de César [[Marcu Antoniu]] renomó'l mes de nacimientu de César, Quintilis, como ''Iulius'' (xunetu) n'honor del dirixente muertu. Tres de la derrota d'Antoniu n'[[Batalla d'Actium|Actium]], Augustu tomó'l control de Roma y, decatándose de que los sacerdotes habíen añedío díes bisiestos cada trés años en cuenta de cada cuatro, pol so vezu de contar inclusivamente, suspendió l'adición de díes bisiestos al calendariu demientres una o dos décades hasta que s'axustaran otra vuelta'l calendariu y l'añu solar. El añu [[8 e.C.]] el plebiscitu conocíu como ''Lex Pacuvia de Mense Augusto'' renomó'l sestu mes, Sextilis, como ''Augustus'' n'honor del nuevu emperador<ref>Rotondi (1912), p. 441.</ref><ref>Macrobius, ''Saturnalia'', llibru I, capítulu 12.</ref><ref>Dellos documentos afirmen que'l cambéu de nome del mes ficiérase nos años 26 o 23 e.C., pero la fecha de la ''Lex Pacuvia'' ye incierta. </ref>.
 
El calendariu, no principal, continuó ensin cambios na dómina imperial. Los exipcios, parte del imperiu, usaben el [[calendariu coptu]] o alexandrín, qu'Augustu mandara facer adaptando'l antiguu [[calendariu exipciu]] pa caltener so alliniamientu col romanu. Dellos emperadores camudaron los nomes de los meses pa dá-yos el de so o'l de so familia, pero esos nomes esapaecieron cuando ellos morrieron. [[Dioclecianu]] entamó la práctica d'establecer los ciclos d'indicción de 15 años, entamando cola realización del censu de [[297]]<ref>Mathieson RW, ''People, Personal Expression and Social Relations in Late Antiquity, vol. II'', p. 14. Ann Arbor, University of Michigan Press, 2003.</ref>: esta forma convirtiose nel formatu oficial de datar na dómina de [[Xustinianu I|Xustinianu]]. [[Constantín I|Constantinu]] estableció formalmente la selmana de 7 díes convirtiendo'l domingu en fiesta oficial en [[321]]. D'otra banda, el vezu de denomar los años colos nomes de los cónsules abandonose en [[541]]. El métodu romanu de numberar los díes del mes inxamás tuvo ampliamente estendíu nes provincies orientales, helenizaes, y foi abandonada pol [[Imperiu Bizantín]] nel so calendariu oficial.
 
== Bibliografía ==
 
* Kline AS, ''[https://www.poetryintranslation.com/PITBR/Latin/Fastihome.php Ovidiu, On the Roman Calendar]''. Poetry in Translation, 2004.
*Michels AKL, ''The Calendar of Numa and the Pre-Julian Calendar''. Transactions & Proceedings of the APA, vol. 80, pp.320-346. Philadelphia, American Philological Association. 1949.
*Michels, AKL, ''The Calendar of the Roman Republic''. Princeton, 1967. ISBN 9781400849789
* Mommsen T, ''The History of Rome. Vol I: The Period Anterior to the Abolition of the Monarchy''. Richard Bentley, Londres, 1864.
*Rotondi G, ''Leges Publicae Populi Romani''. Milán, Società Editrice Libraria, 1912.
* Rupke J, ''The Roman calendar from Numa to Constantine: Time, History and the Fasts''. Wiley, 2011. ISBN 978-0-470-65508-5