Diferencies ente revisiones de «Metabolismu»

ensin resume d'edición
m (robot Añadido: zh-min-nan:Tāi-siā)
Sin resumen de edición
[[Imaxe:ATP-3D-vdW.png|thumb|right|270px|Esquema del [[adenosín trifosfatu]], una [[coenzima]] intermediaria cimera nel metabolismu enerxéticu.]]
 
El '''metabolismu''' ye'l conxuntu de reacciones y procesos físico-[[reacciones químiques|químicos]] qu'asoceden nuna [[célula]].<ref name=MedlinePlus>{{cita web |url=http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/spanish/ency/article/002257.htm |title=Metabolismo |accessdate=2007-10-26 |date=[[25 d'ochobre|25-10]]-[[2006]] |work=Enciclopedia Médica|publisher=[[MedlinePlus]] }}</ref> Estos complexos procesos interrelracionaosinterrellacionaos son la bas de la [[vida]] na estaya molecular, y permiten les estremaes actividaes de les célules: [[xorrecimientu|xorrecer]], [[reproducción|reproducise]], caltener les sos [[cadarma|cadarmes]], [[irritabilidá|arresponder a estímulos]], etc.
 
El metabolismu divídese en dos procesos conxugaos: ''catabolismu'' y ''anabolismu''. Les ''[[Catabolismu|reacciones catabóliques]]'' lliberen enerxía; un exemplu ye la [[glucólisis]], un procesu de degradación de compuestos como la [[glucosa]], de la que resulta na lliberación de la enerxía caltenida nos sos enllaces químicos. Les ''[[Anabolismu|reacciones anabóliques]]'', d'otra miente, empleguen [[enerxía]] lliberada pa recomponer enllaces químicos y construyir componentes de les célules como les [[proteína|proteínes]] y los [[ácidos nucleicos]]. El catabolismu y l'anabolismu son procesos acoplaos que faen al metabolismu en conxuntu, puesto que ca ún depende del otru.
 
La economía que l'actividá celular impón sobre los sos recursos forciafuercia a organizar estrictamente les reaccionesreaiciones químiques del metabolismu en víes o [[ruta metabólica|rutes metabóliques]], onde un compuestu químicu ([[sustratu (bioquímica)|sustratu]]) ye tresformáu n'otru (productu), y éste al mesmu tiempu furrula como sustratu pa xenerar otru productu, siguiendo una secuencia de reacciones baxo la intervención d'estremaes [[enzima|enzimes]] (xeneralmente una pa ca sustratu-reacción). Les enzimes son vitales nel metabolismu porque axilicen les reacciones físico-químiques, pos faen que posibles reacciones [[termodinámica|termodinámiques]] deseyaes pero "desfavorables", per aciu d'un acoplamientu, resulten en reacciones favorables. Les enzimes tamién compórtense como factores reguladores de les víes metabóliques, modificando la so funcionalidá –y tamién l'actividá de la vía metabólica dafechu– en rempuesta al ambiente y necesidaes de la célula, o sigún [[Comunicación celular|señales d'otres célules]].
 
El metabolismu d'un organismu determina qué sustancies atopará [[nutrición|nutritives]] y cuáles atopará [[tóxicu|tóxiques]]. Por exemplu, dalgunos [[procariota|procariotes]] empleguen [[sulfuru d'hidróxenu]] como nutriente, pero este gas ye [[Venenu|venenosu]] pa los animales.<ref>{{cite journal |author=Friedrich C |title=Physiology and genetics of sulfur-oxidizing bacteria |journal=Adv Microb Physiol |volume=39 |issue= |pages=235-89 |year=1998 |pmid=9328649}}</ref> La velocidá del metabolismu, el rangu metabólicu, tamién inflúi en cuánto [[alimentu]] va requerir un [[organismu]].
341

ediciones