Diferencies ente revisiones de «Ríu Yangtsé»

33 bytes desaniciaos ,  hai 6 meses
m
clean up, typos fixed: llanura → llanada (2), milles → miles, primera → primer (2), cual → que (2), en Hu → n'Hu, la a → l'a, El o → L'o, el Hu → l'Hu, que el → que'l (3), manufacturados → manufactura using AWB
m (iguo testu: centenares de kilómetros => centenares de quilómetros)
m (clean up, typos fixed: llanura → llanada (2), milles → miles, primera → primer (2), cual → que (2), en Hu → n'Hu, la a → l'a, El o → L'o, el Hu → l'Hu, que el → que'l (3), manufacturados → manufactura using AWB)
Etiqueta: Revertido
El nome «río Yangtsé», según otros nomes similares, como ''ríu Yangzi'' o ''Yangtze Kiang'', deriva de ''Yangzi Jiang'' ({{zh|s= 扬子江|t=揚子江|p=Yángzǐ Jiāng}}) {{Audiu|Zh-Yángzǐ Jiāng.oga|Yángzǐ Jiāng}}. El nome supuestamente provién de l'antigua travesía de ferry de ''Yangzi Jin'' (扬子 津, que significa «encruz del Yangzi»).{{cita riquida}} Dende la [[dinastía Ming]], el nome escríbese dacuando como 洋子 (yángzĭ). Por cuenta de que foi'l primer nome escucháu polos misioneros y los comerciantes europeos, esti nome, que s'aplicaba solamente al cursu baxu del ríu, foi aplicáu n'inglés pa tol ríu.{{cita riquida}} El nome chinu modernu, ''Chang Jiang'' ({{zh|s=长江|t=長江|p=Yángzǐ Jiāng|l=río llargu}}) (Jiang, en [[chinu clásicu]], ye ríu), delles vegaes tamién s'utiliza n'inglés ya inclusive en cartografía xeneralista n'español. Tamién ye conocíu por munchos como la ''cai Principal de China'' (''Main Street'') {{cita riquida}} o la ''hidrovía Dorada''.
 
Al igual que munchos otros grandes ríos, tien nomes distintos a lo llargo del so cursu: nel so orixe, llámase-y en chinu '''Dangqu''' (当曲, del tibetanu pa «ríu de los banzaos»); agües embaxo, llámase '''ríu Tuotuo''' (沱沱河) y depués '''ríu Tongtian''' (通天河, lliteralmente «ríu que pasa pel cielu»); cuando cuerre al traviés de fondes foces paraleles a les del [[Mekong]] y el [[Salween]] enantes de remanecer nes llanures de Sichuan, ye conocíu como'l '''ríu Jinsha''' (金沙江 ''Jīnshā Jiāng'', lliteralmente «ríu de sables d'oru»).
 
El Yangtsé yera conocíu d'antiguo polos chinos a cencielles como ''Jiang'' (江 ''Jiāng''), que se convirtió nun nome xenéricu que significa «ríu», o ''Da Jiang'' (大江 ''Dà Jiāng'', lliteralmente «gran ríu»). El nome tibetanu pal ríu ye '''Drichu''' ({{bo|t=འབྲི་ཆུ་<ref>http://www.khoryug.org/id63.html</ref>|w='bri chu|l=Río de los yac fema}}).
=== Ríu Tongtian ===
[[Archivu:长江源头.jpg|thumb|220px|right|Glaciar nel la cabecera del Tuotuo (fonte más alloñada del Yangtsé)]]
[[Archivu:Yangtze at First Bridge.jpg|thumb|220px|El ríu Qumar nel pandu tibetanu (Qinghai), vistu dende'l ferrocarril Qinghai-Tíbet, na zona llamada ''la primer ponte''.]]
 
La fonte más alloñada del Yangtsé formar pola unión de cinco importantes corrientes d'agua que cuerren pela parte oriental de la [[pandu tibetanu]], nel oeste de la provincia de Qinghai, al sur de los montes Kunlun, y na aguada norte de les [[montes Tanggula]], alcontraes na frontera cola [[Rexón Autónoma del Tíbet]]. Esos ríos, nel so orixe d'altu monte, van confluyendo nel pandu tibetanu hasta dar llugar al ríu Tongtian: son los ríos Qumar, Tuotuo, Garqu, Danqu y Buqu.
 
* ríu Tuotuo ({{zh|s=沱沱河|p=Tuótuó hé}}), la fonte más alloñada del Yangtsé, de {{unidá|375|km}}, que naz nos montes [[montes Tanggula|cordal Dangla]], nun glaciar que s'estiende al oeste del [[monte Geladandong]], a unos {{unidá|5500|m}} d'altitú. Primero escurre en direición norte y vira escontra la metá 90º pa volvese en direición este. La nacencia del ríu ye una reserva natural ecolóxica de nivel estatal, establecida'l 5 de xunu 1999. El [[ferrocarril Qinghai-Tíbet]] traviesa'l valle y el ríu ye una gran ponte d'unos {{unidá|400|m}} d'anchor, dempués de devasar el pasu Tanggula, a {{unidá|5231|m}}, el pasu ferroviariu más altu del mundu.
 
* ríu Tuotuo ({{zh|s=沱沱河|p=Tuótuó hé}}), la fonte más alloñada del Yangtsé, de {{unidá|375|km}}, que naz nos montes [[montes Tanggula|cordal Dangla]], nun glaciar que s'estiende al oeste del [[monte Geladandong]], a unos {{unidá|5500|m}} d'altitú. Primero escurre en direición norte y vira escontra la metá 90º pa volvese en direición este. La nacencia del ríu ye una reserva natural ecolóxica de nivel estatal, establecida'l 5 de xunu 1999. El [[ferrocarril Qinghai-Tíbet]] traviesa'l valle y el ríu ye una gran ponte d'unos {{unidá|400|m}} d'anchor, dempués de devasar el pasu Tanggula, a {{unidá|5231|m}}, el pasu ferroviariu más altu del mundu.
* ríu Danqu o Dan Qu ({{zh|s=当曲|t=当 曲|p=Dāngqū}}, del tibetanu «ríu de los banzaos»), a una altitú d'unos {{unidá|4500|m}} El Danqu tien {{unidá|352|km}} y drena unos {{unidá|30220|km²}}.
 
* el ríu Tongtian ({{zh|s=通天河|p=Tongtian He}}, o Moron Us, lliteralmente en tibetanu, «ríu que pasa pel cielu»), ye una seición de {{unidá|813|km}} qu'escurre pola provincia de Qinghai. Formar pola confluencia de los ríos Tuotuo y Dan qu.
 
* el ríu Qumar o Qu Mar ({{zh|t=玛尔 |s=玛尔|p=Chŭmǎĕr hé}}),que n'idioma tibetanu significa «ríu Coloráu», ye'l principal afluente del Tongtian.Naz nos montes de l'aisllada rexón de [[Hoh Xil]] y cuerre en direición este a lo llargo de los montes Kunlun. Tien un llargor de {{unidá|527|km}} y tamién ye cruciáu pol ferrocarril Qinghai-Tíbet (por aciu una llarga ponte de {{unidá|2565|m}}) y pela carretera Qinghai-Tíbet.
 
El ríu Tongtian dirixir escontra l'este al traviés de la provincia de [[Qinghai]], xirando adulces al suroeste y escurriendo por un fondu valle o gargüelu, un momentu nel qu'escurre paralelu a unu de los sos principales afluentes, el [[ríu Yalong]], col que nun va confluyir más que centenares de quilómetros alantre. El Tongtian pasa cerca de la ciudá de [[Yushu]], asitiada a veres d'unu de los sos afluentes de la marxe derecha. Depués el ríu vuélvese más al sur y llega a Daingkok, nun pequeñu enanche del valle, a partir del cual eld'ehí'l ríu ye conocíu como Jinsha que va ser dende esi puntu una llarga frontera natural ente provincies. El tramu del ríu Tongtian tien un llargor de {{unidá|813|km}}.
 
=== Ríu Jinsha ===
El ríu Jinsha ({{zh|s=金沙江|p=Jīnshā Jiāng|l=río de sables doraos}}) ye'l nome col que ye conocida la más occidental de les grandes cabeceres del ríu Yangtsé, en puridad, Jinsha-Tongtian, que tien un llargor total de {{unidá|2308|km}}, drena una cuenca de {{unidá|340000|km²}}, y cai unes {{unidá|3300|m}}.<ref>{{cita web|url=http://www.yn.gov.cn/yunnan,china/74593067851579392//3845.html|títulu= 水系湖泊 |idioma=zh-cn|añu=2005|editorial= 云南省电子政务网}}</ref> Yá como Jinsha, el ríu sigue escontra'l sur al traviés d'un fondu escobiu, nun llargu tramu d'unes {{unidá|400|km}} nel que forma frontera natural, primero ente la provincia de [[Sichuan]], al oeste, y la [[Rexón Autónoma del Tíbet]], al este; y depués ente Sichuan y la provincia de [[Yunnan]]. El ríu Jinsha recibe nesti llargu tramu fronterizu dellos afluentes, nengunu d'importancia, como los ríos Baiqu, Yuebaxiang y Zhenqu, pola esquierda; depués el Zangqu y el Requ, pola derecha; y nuevamente pola esquierda, a los ríos Gaiyu Xiang, Dingqu (col so afluente Dongwang) y Gangqu, que la so confluencia que marca'l fin del tramu fronterizo y pasao el cual el Jinsha entra, pel norte, na provincia de [[Yunnan]].
 
Nesti tramu'l Jinsha coincide, na mesma direición, coles foces del cursu cimeru del [[Salween]] —del que ta dixebráu pelos montes Ningjing— y del [[Mekong]], una área protexida y llugar declaráu [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola UNESCO col nome de [[Tres ríos paralelos de Yunnan]]. Ye especialmente conocida la [[Foz del Saltu del Tigre]], un tramu d'unes {{unidá|16|km}} asitiáu ente dos altes montes —el [[Yulong Xue Shan]] de {{unidá|5596|m}} y el [[Fabona Xue Shan]] de {{unidá|5396|m}}—, en que'l ríu escurre por una serie de rabiones arrodiáu d'empinaos escarpes de más de {{unidá|1000|m}} de desnivel, siendo'l cañón de ríu más fondu del mundu. El so nome fai referencia a la lleenda que cunta cómo pa escapar d'un cazador, un [[tigre]] saltó'l cañón nel so puntu más estrechu ({{unidá|25-30|m}}).
 
Yá na provincia de Yunnan, el ríu describe un llargu llazu en que se vuelve escontra'l norte na prefeutura autónoma de Dali Bai pa retornar n'otru xiru l'aldu sur, un bucle d'unes {{unidá|320|km}}. Equí recibe dellos pequeños afluentes: pola derecha, al Zhubalong y depués al Xiashu, xustu enantes de la primeraprimer revuelta; pola esquierda, nel tramu en direición norte, al Yangila y al Geji; na segunda revuelta, al Shwiluo (col so afluente'l Niru); nel tramu yá nuevamente al sur, pela marxe esquierda, al Quingshui; y finalmente, pola derecha, a los ríos Zhongjiang, Hechuan y Houshan. Depués el Jinsha volver al oeste, un tramu nel que recibe a los ríos Luolou y Naxi, pola derecha; al Sandao, pola esquierda; y al Yupao, pola derecha. Vuelve virar escontra'l noroeste, y recibe primero a la Bala y al Wanna, que lleguen del sur, pola derecha; y depués al Renji, pola esquierda.
 
Abandona'l Jinsha la provincia de Yunnan y de siguío enfusar nun curtiu tramu na provincia de Sichuan, onde recibe pola derecha a los ríos Tongda y Baguan, y depués, pola esquierda, al ríu Dongqu, xusto na ciudá de [[Panzhihua]] ({{unidá|787177|hab.}} en 2010), sede de la homónima [[ciudá-prefeutura]] de [[Panzhihua]] y la primer ciudá d'importancia qu'atopa'l ríu.
 
Apenes pasada Panzhihua, el Jinsha recibe pela marxe esquierda a la so más importante afluente, el llargu [[ríu Yalong]], con un llargor de {{unidá|1637|km}} y una amplia cuenca drenada de {{unidá|128444|km²}}. Dempués el Jinsha vira de nuevu al sur y percuerre un curtiu tramu pa dar entamu a otru llargu tramu, preferentemente en direición noreste, en que'l ríu va ser de nueva llende provincial, esta vegada ente Sichuan, al nordeste, y Yunnan, al suroeste. Aína recibe, pola derecha y xustu enantes de virar al noroeste, al [[ríu Longchuan]] —un afluente que llega dende la ciudá de [[Chuxiong]], una importante ciudá d'una población envalorada en 2003 d'unes {{unidá|480000|hab.}}, que ye la sede de la homónima [[Prefeutura Autónoma de Chuxiong]] y que tien una importante rede d'afluentes (ríos Dahe-Yangtjiang, Banguo y Menggang-Shizhe)— y al poco, tamién pola derecha, al ríu Xialu (col so afluente'l Shala). Depués el Jinsha volver al nordeste, recibiendo primero, pola esquierda, al ríu Chenghe, y depués, pola esquierda, a los ríos Taipingxiao, Baishui, Pudu (unu de los principales afluentes del Jinsha, con un llargor de {{unidá|294|km}}, que llega del sur) y XiaoJiang.
 
Vuélvese'l Jinsha escontra'l norte y recibe pola derecha al ríu Yili (col so afluente Mashu), llegando del este, y darréu tres la confluencia, la ciudá de [[Qiaojia]], sede del xian (condáu) homónimu. Sigue'l ríu recibiendo más afluentes: al Heishui y al Xixi, llegando dende'l norte, pola esquierda; dempués al principal afluente del Jinsha, el [[ríu Niulan]] o Kraal, que llega pola derecha, con un llargor de {{unidá|461|km}} y que drena una cuenca de {{unidá|13787|km²}}; a los ríos Liutong, Xisujiao, Xining y Zhongdu, pola esquierda; y pola derecha, al Chestnut (en que la so desaguada ta la ciudá de [[Suijiang]]) y depués al [[ríu Guan]] (Guan He o Yokoe), otru de los principales afluentes del Jinsha, con un llargor de {{unidá|305|km}}, que drena una amplia cuenca de {{unidá|14870|km²}}. Na confluencia col Guan, acaba'l tramu en que'l ríu ye frontera provincial y el Jinsha entra yá na provincia de Sichuan. Nesti tramu empecipiar en 2006 la construcción de la presa de Xiangjiaba, qu'una vegada acabada en 2015 va ser la 3ª mayor central hidroeléctrica de China y la 4ª del mundu.
Al poco, el Jinsha algama la importante ciudá de [[Yibin]] ({{unidá|281019|hab.}} en 1999), onde se xune col [[ríu Min]], la cabecera septentrional del Yangtsé que llega dende'l norte y encétalu pela marxe esquierda (tien un llargor de {{unidá|735|km}} y una cuenca de {{unidá|140000|km²}}). La confluencia de dambos ríos da llugar nominalmente a la nacencia del Yangtsé.
 
El cursu cimeru del Jinsha cai cerca de {{unidá|2.7|m/km}}. De siguío de [[Batang]] (Sichuan), el gradiente mengua gradualmente a alredor de {{unidá|1.5|m/km}}, pero'l Jinsha ye innavegable, y nel so cursu cimeru, al traviés del gargüelu, ye más una torga qu'una ayuda pal tresporte. Nel Jinsha hai una importante aición del gobiernu chinu, con más de dieciséis proyeutos de preses en diverses fases de desenvolvimientu: les mayores son la de Xiluodu (n'estudiu, que de construyise va ser la 3ª mayor del mundu) y la yá citada de Xiangjiaba. Nel cursu d'esti llargu valle, la elevación del ríu cai dende daqué menos de {{unidá|5000|m}} (la cabecera del ríu atopar a unes {{unidá|4900|m}}) a menos de {{unidá|1000|m}}.
 
{{AP|Foz del Saltu del Tigre}}
 
{{wide image|View of Luzhou, Sichuan.jpg|850px|Panorámica de Jiangyang (centru históricu de Luzhou) (a la izquierda, el Yangtsé; a la derecha, el ríu Tuo}}
Sigue depués, recibiendo pola derecha al ríu Chishui-Gaodong enantes d'abandonar Sichuan y entrar na provincia de [[Chongqing]]. Recibe pola esquierda al ríu Shenshui-Shangpo, depués pola derecha al Shangxi y nuevamente pola esquierda al Meijiang-Binen. Siguen el Qiljiang y el Jiantan, dambos pola derecha, y llega el ríu a la importante ciudá de [[Chongqing]], onde recibe pola esquierda al [[ríu Jialing]] ({{unidá|1119|km}} y una cuenca de {{unidá|160000|km²}}). Sigue'l ríu enagües embaxo, con un calce cada vegada más anchu nel qu'empieza a haber islles, delles grandes, de {{unidá|5|km}} de llongura por casi dos d'anchu. Recibe nesti tramu al ríu Wubu (derecha), Yulin y Longxi (esquierda), Lontan (derecha, col so afluente'l Youjiang) y otru destacáu afluente, el [[ríu Wujiang]], tamién pola derecha y procedente del sur.
 
Continua agües embaxo, describiendo grandes curves y amplios meandros, recibiendo más afluentes: el Nanbin, pola derecha, un llargu ríu qu'escurre ente importantes escobios y continuos cambeos d'aldu; el Gold, el Zhuxi, el Pengxi, y el Tangxi, pola esquierda; el Sibu y el l'Huohe, pola derecha; el Meixi y Daning.
 
Abandona la provincia de Sichuan ya intérnase pel oeste na [[provincia de Hubei]]. Continua recibiendo más afluentes: el Wanfu, pola derecha; el Yandu, el Shennongxi y el Banquiao, pola esquierda; el Quinggan (col so afluente Luogudong) y el Tongzhuang, pola derecha; el Xiangxi, pola esquierda; y acaba esti tramu ente foces col [[Banzáu de les Trés Foces]], la mayor presa hidroeléctrica del mundu. Namás pasar la presa, construyóse apocayá (1993-1996) una ponte colgante de {{unidá|900|m}} de vanu central, la [[ponte Xiling]]. Sigue depués el ríu enagües embaxo, recibiendo al Huangbo (o Huangbai), pola esquierda, xustu enantes de la [[presa de Gezhouba]] construyida ente 1970-1988 —con un altor de {{unidá|47|m}} y una potencia instalada de {{unidá|3115|MW}}— nes proximidaes de la ciudá de [[Yichang]] ({{unidá|427300|hab.}} en 2004), capital de la homónima ciudá-prefeutura de Yichang, frente a la desaguada d'otru afluente, el ríu Qiabian. En Yichang terminar el cursu cimeru del Yangtsé.
[[Archivu:Wuhan from YellowCraneTower.jpg|right|thumb|220px|El Yangtsé al so pasu por [[Wuhan]]]]
[[Archivu:Yangzi Wuhan Second Bridge.jpg|right|thumb|220px|Segunda ponte en [[Wuhan]]]]
Continua'l Yangtsé el so lentu descensu al mar, enfusándose na gran llanurallanada a la que da nome, nun escurrir típicu d'enllanada, con munchos meandros, vueltes y revueltes y cambeos d'aldu aunquo empobináu al este, y recibiendo cada vegada más agua de los miles de llagos de la gran enllanada. El Yangtsé recibe al entamu d'esti tramu al Bailin pola esquierda, y depués al Qingjiang y al Songzi, dambos importantes afluentes, pola derecha. Pasa peles ciudaes de [[Zhijiang]] (más de {{unidá|500000|hab.}} en 2004 nel distritu) y [[Jingzhou]] (ciudá-prefeutura con una población metropolitana de {{unidá|350000|hab.}} en 2000), [[Sishou]] ({{unidá|650000|hab.}} nel distritu). Sigue'l Yangtsé el so escurrir y de nuevu forma llende provincial, esta vegada ente Hubei, al norte, y [[Hunan]], al sur. Pasa nesti tramu fronterizu mui cerca del [[llagu Dongting]], ente {{unidá|5-10|km}} al norte, un gran llagu de {{unidá|2820|km²}}, qu'enría les agües de dellos grandes afluentes meridionales del Yangtsé: el [[ríu Xiang]] ({{unidá|856|km}}), el [[ríu Zi]] ({{unidá|653|km}}), el [[ríu Li]] ({{unidá|437|km}}) y el [[Ríu Yuan (Yangtsé)|ríu Yuan]] ({{unidá|1033|km}}). El llagu ye usáu pol mesmu Yangtsé como llanurallanada d'hinchente, llegando a ocupar en dómina de crecíes hasta {{unidá|20000|km²}} de superficie anubierta. El llagu Dongting alcuéntrase dafechu na provincia de Hunan y ye la salida de la mayoría de los ríos de la provincia.
 
Vuélvese'l ríu nun curtiu tramu escontra'l noroeste, pasando al sur del llagu Hongku ({{unidá|384|km²}}) y dexa de ser llende provincial, enfusándose nuevamente en n'Hubei. Recibe pola esquierda al ríu Dongjing y al Huangsi y depués llega a la gran ciudá de [[Wuhan]] (más de seis millones d'habitantes na área urbana en 2006), capital provincial de Hubei y principal ciudá de la zona central de China, onde lu enceta pel norte unu de los sos mayores afluentes, el [[ríu Han (Hanshui)|ríu Han]] (de {{unidá|1532|km}} y una cuenca de {{unidá|174300|km²}}), que trai agua de la so cuenca norte hasta [[Shaanxi]].
 
Sigue depués el Yangtsé el so escurrir en direición suroeste, flanqueando per innumberables llagos, y llega a un tramu onde nuevamente va ser llende provincial: primero, ente Hubei, al norte, y [[Jiangxi]], al sur, y de siguío, ente [[Anhui]], al norte, y tamién Jiangxi, al sur. Nesti segundu tramu'l ríu llega a [[Hukou]], onde conflúi col [[llagu Poyang]], que marca'l fin del cursu mediu.
El Yangtsé ta flanqueado per zones industriales —metalurxa, enerxía, química, automoción, materiales de construcción y maquinaria industrial— y zones de desenvolvimientu d'alta teunoloxía. Ta desempeñando un papel cada vegada más crucial na crecedera económica del valle del ríu y convirtióse nun eslabón vital pal tresporte marítimu internacional de les provincies del interior. El ríu ye una arteria importante del tresporte pa China, que coneuta l'interior cola mariña.
 
El ríu ye una de les víes navegables más allegaes del mundu. El tráficu inclúi tantu tráficu comercial de tresporte de mercancíes a granel, como de carbón, lo mesmo que de productos manufacturadosmanufacturaos y pasaxeros. El tresporte de carga llegó a los 795 millones de tonelaes en 2005.<ref>[http://news.xinhuanet.com/english/2006-01/23/content_4089542.htm Xinhua - English<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>[http://news.xinhuanet.com/english/2006-02/04/content_4133140.htm Xinhua - English<!-- Bot generated title -->]</ref> Hai cruceros fluviales de dellos díes, especialmente al traviés de la formosa y pintoresca zona de les [[Tres Gargantes]], que se tán convirtiendo en populares a midida que la industria del turismu crez en China.
 
Los hinchentes a lo llargo del ríu foi un problema bien importante. La temporada d'agües en China ye de mayu a xunu, nes zones alcontraes al sur del ríu Yangtsé, y de xunetu a agostu nes árees al norte. L'enorme sistema fluvial del ríu recibe agua de dambos lladrales sur y norte, lo que provoca que la so temporada d'hinchentes estender de mayu a agostu. Amás, al ser una zona relativamente trupa y rica en ciudaes a lo llargo del ríu, fai que los hinchentes seyan más mortales y costoses. Los grandes hinchentes más recién fueron les [[hinchentes del ríu Yangtsé de 1998]], pero entá fueron más desastroses les [[hinchentes del ríu Yangtsé de 1954]], que mataron a unes 30.000 persones. Otros graves hinchentes fueron les de 1911, que mató alredor de 100.000 persones, les de 1931 (145.000 muertos) y 1935 (142.000 muertos).
{{AP|Banzáu de les Trés Foces}}
 
En [[1994]], el gobiernu chinu decidió acometer la construcción de la presa más grande del mundu na rexón de les Trés Foces, una zona de gran valor paisaxísticu y ecolóxicu, qu'arrodia al ríu nuna estensión de {{unidá|200|km}} nel so pasu de la municipalidá de Chongqing a la provincia de Hubei. La presa terminar de construyir nel añu [[2009]]. Esti proyeutu foi bien criticáu dende fora de China pol so eleváu costu ecolóxicu y social, cuidao que el'l llagu artificial anubrió numberosos poblaos de Hubei.
 
Primero que'l [[Banzáu de les Trés Foces]] fuera construyida, el ríu yera navegable por barcos tresoceánicos agües enriba hasta inclusive unes mil milles de la so boca. En xunu de 2003, la presa cerró'l ríu, provocando l'hinchente de [[Fengjie]], la primeraprimer d'una serie de ciudaes afeutaes pol proyeutu de control de los hinchentes masivos y de xeneración d'enerxía. Ye'l mayor proyeutu global de riego nel mundu y va tener un impautu significativu na agricultura de China. Los sos defensores argumenten que les ciudaes a lo llargo del ríu enagües embaxo van vese llibres de los hinchentes que los amenaciaron en repitíes ocasiones nel pasáu y ufiertará-yos lletricidá y tresporte per vía acuática; los detractores, que se va consiguir por cuenta del hinchente de forma permanente de munches otres ciudaes esistentes (incluyíes numberoses reliquies culturales antigües) y de causar cambeos a gran escala na ecoloxía local.
 
El L'opositores a la presa puntualicen qu'hai tres clases distintes d'hinchentes nel ríu Yangtsé: los hinchentes que s'anicien nes partes altes, los hinchentes que s'anicien nes partes baxes, y los hinchentes a lo llargo de toa'l llargor del ríu. Alieguen que'l Banzáu de les Trés Foces va faer realmente frente a los hinchentes na parte cimera, pero que tien pocu o nengún impautu sobre los hinchentes que s'anicien na parte baxa. Hai marques d'agua de mil doscientos años nel cursu baxu rexistraes nes inscripciones y les talles de la carpa en [[Baiheliang]], agora somorguiaes.
 
== Hidrometría ==
 
== Contaminación de l'agua ==
En mayu de 2006, dellos espertos chinos emitieron informes alarmantes sobre l'estáu de polución del ríu. El suministru d'agua potable de la l'aglomeración de [[Shanghai]] podría aportar a problemáticu si nun s'atopa solución.
 
Según Lu Jianjian, profesor d'una universidá nel este de China, el 40% de los residuos del país descargar nel ríu, unos 25 mil millones de tonelaes al añu.<ref name="dupont" /> Un terciu de la contaminación provendría de los fertilizantes y productos químicos, plaguicidasplaguicies y residuos agrícoles; el restu vendría de les ciudaes, del sector industrial y de los barcos que saleen pel ríu. Amás, estes agües considérense les más turbies del planeta, con un tresporte de sedimentos que s'envalora en 680 millones de tonelaes al añu.<ref>{{Cita web|títulu=-yos eaux de Chine centrale observées au radar depuis l'espace|url=http://www.techno-science.net/?onglet=news&news=6843|fechaaccesu=22 juillet 2009.}}</ref>
 
320 millones de persones nes zones rurales del país nun tienen accesu a agua potable, según 400 ciudaes sufren d'un suministru d'agua insuficiente. A finales de mayu de 2006, [[Zhou Shengxian]], direutor de l'alministración del estáu pa la proteición del mediu ambiente, llanzó una llamada pal bloquéu de tolos proyeutos de construcción que puedan afectar al mediu ambiente.
Otru grave problema referir al númberu d'especies animales qu'habiten nes veres del ríu, yá que'l so númberu pasó de 126 a mediaos de 1980 a tan solo 52 en 2002. El Yangtsé ye llar de, siquier, dos especies en peligru d'estinción: l'[[Alligator#Aligátor chinu|aligátor chinu]] y el [[Psephurus gladius|pez espátula del Yangtze]]. (Este ye l'únicu llugar, amás de los EE.XX., del que ye nativa una especie de cocodrilu.) La [[botu ensin aleta]] tamién s'atopa nel ríu.
 
Ente la fauna acuática del ríu destacaba hasta apocayá'l [[baiji]] (''Lipotes vexillifer'' o delfín del ríu Yangtsé o delfín de China), pero n'avientu de 2006 una estensa busca nel ríu nun reveló signos de delfines y foi declaráu funcionalmente estinguíu. Sicasí, un exemplar foi columbráu un pocu dempués.<ref>[http://sciencemode.com/2007/09/02/river-dolphin-thought-to-be-extinct-spotted-again-in-china/ ScienceMode » River Dolphin Thought to be Extinct Spotted Again in China]</ref> Lamentablemente sumió oficialmente a finales del últimu trimestre de 2008.
 
Anque entá hai un gran númberu d'especies que pueblen el ríu, toes elles tán potencialmente amenaciaes si nun se tomen midíes col fin de caltener la riqueza de la fauna.
{{Commonscat|Chang Jiang|el Yangtsé}}
 
{{Tradubot|Yangtsé}}
 
{{control d'autoridaes}}
 
{{ORDENAR:Yangtse}}
 
 
{{Tradubot|Yangtsé}}
 
{{control d'autoridaes}}
[[Categoría:Yangtsé|AP]]
 
 
[[Categoría:Wikipedia:Revisar traducción]]
[[Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies a la RAE]]
2101

ediciones