Diferencies ente revisiones de «Ilesia Católica»

Les creyencies cristianes del catolicismu fúndense no recoyío nel [[Credu de Nicea]]. La Ilesia Católica enseña que hai namái una ilesia, santa, católica ya apostólica, fundada por [[Xesús|Xesucristu]] na [[Gran Comisión]]<ref name=":6">''[https://www.archbalt.org/vatican-congregation-reaffirms-truth-oneness-of-catholic-church-2/ Vatican congregation reaffirms truth, oneness of Catholic Church]'', na web de l'archidiócesis de Baltimore (archbalt.org).</ref><ref>Bokenkotter T, ''[https://books.google.es/books?id=DISK1e7JXA8C&pg=PA7&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false A Concise History of the Catholic Church]'', p. 7. Nueva York, Double Day, 2004. ISBN 978-0-307-42348-1.</ref>; y que los sos obispos son los sucesores de los apóstoles de Cristu y el papa, el primeru d'ente ellos, ye'l socesor de San Pedru, a quien Cristu-y dio la primacía sobro los demás apóstoles<ref>Evanxeliu de San Matéu, [https://www.sanpablo.es/libro-pueblo-de-dios/la-biblia/nuevo-testamento/evangelio-segun-san-mateo/16 16:19].</ref>. Caltién que mantiene les práctiques de la fe cristiana orixinal, qu'esta-y foi tresmitida pola tradición sagrada<ref>Catecismu de la Ilesia Católica, [http://www.vatican.va/archive/ccc_css/archive/catechism/p123a9p4.htm párrafu 890].</ref> y que ye, pola mor de la guía del [[Espíritu Santu]], infalible. Pesie a la so xunidá coesisten nella bayura de tendencies teolóxiques ya espirituales<ref>Catecismu de la Ilesia Católica, [http://www.vatican.va/archive/ccc_css/archive/catechism/p123a9p3.htm párrafu 835].</ref><ref>Gunton C, [https://www.jstor.org/stable/20019261?seq=1 "Christianity among the Religions in the Encyclopedia of Religion"], en Religious Studies, Vol. 24, núm. 1, p. 14 (1988). </ref>, espeyaes na esistencia d'una [[Ilesia Llatina]] (tamién nomada Ilesia d'Occidente o Ilesia Católica Romana), 23 [[Ilesies católiques orientales]] y cientos d'instituciones monástiques, delles [[Orde mendicante|mendicantes]], delles de [[Clausura monástica|clausura]] y delles [[Orde terciaria|terciaries]].
 
De los sos siete sacramentos el principal d'ellos ye la [[Eucaristía]], que se cellebra llitúrxicamente na [[misa]]<ref>Catecismu de la Ilesia Católica, artículos [https://www.vatican.va/archive/ccc_css/archive/catechism/p2s2c1a3.htm 1322-7].</ref>. La Ilesia enseña que, al traviés de la consagración por un sacerdote, el pan y el vinu del sacrificiu eucarísticu conviértense nel cuerpu y la sangre de Xesucristu: ye la doctrina de la [[transubstanciación]]. La [[Virxe María]] ye venerada nesta ilesia como [[Theotokos|Ma de Dios]] y [[Reina de los Cielos]]<ref>''[http://www.catholicnewsagency.com/resources/mary/general-information/the-four-marian-dogmas The four Marian dogmas]'', na web Catholic News Agency.</ref>, y la so imaxe ye oxetu de veneración en milenta imáxenes espardíes per santuarios marianos de tol mundu. Les sos enseñances inclúin la creyencia na [[Divina misericordia|misericordia divina]], na [[santificación]] al traviés de la fe y l'[[Evanxelización|espardimientu del Evanxeliu]], y tamién la [[doctrina social de la Ilesia]], que pon l'enfotu na axuda voluntaria a los enfermos, los probes y los aflixíos al traviés de les [[obres de misericordia]] corporales ya espirituales. La Ilesia Católica ye'l mayor proveedor non gubernamental d'educación y sanidá del mundu<ref name=":15">Agnew J, ''[https://geog.ucla.edu/sites/default/files/users/jagnew/391.pdf Deus Vult: The Geopolitics of Catholic Church]''. Geopolitics, 2004;15(1):39-61. doi:10.1080/14650040903420388.</ref>.
 
El so pensamientu dirixó primeru ya influyó dempués la filosofía, la cultura, l'arte y la ciencia occidental. Anguaño, los sos fieles estiéndense per tol mundu, y de magar el [[sieglu XX]] la mayoría vive nel [[Hemisferiu Sur|hemisferiu sur]] como resultáu, d'una banda, de la progresiva secularización d'[[Europa]], y d'otra de la persecución que sufren los cristianos nel [[Oriente Mediu]]. La Ilesia Católica yera una cola [[Ilesia Ortodoxa]] hasta'l [[Cisma d'Oriente]] de [[1054]], resultáu de diferencies insalvables ente les dos ilesies sobre la cuestión de l'autoridá del papa sobro los demás obispos. Hasta'l [[conciliu d'Éfesu]] de 431 la [[Ilesia del Oriente]] almitía la idea de la primacía papal, y tamién les [[Ilesies ortodoxes orientales]] hasta'l [[conciliu de Calcedonia]] de 451: le estremadura ente toes elles foi resultáu de diferencies teolóxiques, non organizatives. Al cisma d'Oriente siguiolu, nel [[sieglu XVI]], la [[Reforma protestante]], que supunxo la ruptura de parte de los obispos, sacerdotes y fieles cola Ilesia y dio llugar al nacimientu ya espoxigue del [[protestantismu]]. Dende finales del [[sieglu XX]] la Ilesia ye percriticada poles sos enseñances sobre la sexualidá, pola so negativa a ordenar sacerdotises muyeres y pol so manexu de los casos d'abusu sexual nos que participaran sacerdotes.
 
La Ilesia tamién sofita'll cuidáu del mediu ambiente, y en rellación con otros aspectos sociales, la [[encíclica]] ''Laudato si''', espublizada pol papa [[Papa Franciscu|Franciscu]] el [[24 de mayu]] de [[2015]], critica el desarrollu irresponsable ya'l [[consumismu]], y amuesa esmolición pola degradación ambiental y el [[calentamientu global]]<ref>Yardley J, Goodstein L, ''[https://www.nytimes.com/2015/06/19/world/europe/pope-francis-in-sweeping-encyclical-calls-for-swift-action-on-climate-change.html Pope Francis, in Sweeping Encyclical, Calls for Swift Action on Climate Change]''. Artículu de The New York Times, 19 de xunu de 2015.</ref>. El papa espresa, nesi documentu, la so preocupación porque, pa elli, el calentamientu global del planeta ye un síntoma d'un problema mayor: la indiferencia del mundu desarrolláu hacia la destrucción del planeta debida a que lo únicu que preocupa a los homes ye la ganancia económica a cortu plazu<ref>Vallely P, ''[https://www.nytimes.com/2015/06/29/opinion/the-popes-ecological-vow.html The Pope's Ecological Vow]''. Artículu en The New York Times, 29 de xunu de 2015.</ref>.
 
=== Servicios sociales ===
[[Ficheru:MotherTeresa 090.jpg|miniaturadeimagen|La Madre Teresa de Calcuta, fundadora de les Misioneres de la Caridá y defensora de los probes y los amalecíos, nuna semeya de 1986.]]
La Ilesia Católica ye'l mayor proveedor non gubernamental d'educación y servicios sanitarios del mundu<ref name=":15" />. En 2010 el Conceyu Pontificiu pa l'Asistencia Pastoral a los Trabayadores de la Salú afirmó que la Ilesia dirixe'l 26% de los establecimientos sanitarios (incluyendo hospitales, clíniques, incluses, farmacies y centros de curiáu de pacientes con llépara) del mundu<ref>''[http://www.catholicnewsagency.com/news/catholic_hospitals_represent_26_percent_of_worlds_health_facilities_reports_pontifical_council Catholic hospitals comprise one quarter of world's healthcare, council reports]'', artículu na web de la Catholic News Agency del 10 de febreru de 2010.</ref>. No que cinca a la educación, la Ilesia tien involucráose nesa estaya de la vida social de magar la fundación de les primeres universidaes n'Europa. Dirixe y patrocina milenta escueles d'educación primaria, secundaria ya universitaria pel tol mundu<ref>''[https://www.usccb.org/beliefs-and-teachings/how-we-teach/catholic-education/upload/2013-By-the-Numbers-Catholic-Education.pdf Catholic Education]'', documentu espublizáu pola Conferencia Episcopal d'Estaos Xuníos en 2013, y disponible na so web, que recueye los datos correspondientes a esi país.</ref><ref>''[http://www.onlinedigeditions.com/publication/index.php?m=&l=1&i=365491&p=74&ver=html5 Laudato si]'', artículu de la revista Vermont Catholic, nel so númberu correspondiente al iviernu de 2016-17.</ref>, y el de so ye'l mayor sistema escolar non gubernamental del planeta<ref>Gardner R, Lawton D, Cairns J, ''Faith Schools'', p. 148. Routledge, 2005. ISBN 978-0-41533-526-3 </ref>.
 
Los institutos relixosos de muyeres foron y son les cabezaleres del esfuerciu de la Ilesia na provisión de servicios sanitarios ya educativos<ref>Ziegler J, ''[https://www.catholicworldreport.com/2011/05/12/nuns-worldwide/ Nuns worldwide]'', artículu na web catholicworldreport.com (12 de mayu de 2011).</ref>, con ordes como les Hermanes de la Misericordia, les Hermanines de los Probes, les Hermanes del Santísimu Sacramentu o les Fíes de la Caridá de San Vicente de Paúl. La monxa católica [[Teresa de Calcuta]], fundadora de les [[Misioneres de la Caridá]], recibió'l [[premiu Nobel de la Paz]] en [[1979]] pol so trabayu humanitariu colos más probes de la [[India]]<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1979/press-release/ Comunicáu de prensa del The Norwegian Nobel Committee nel que se da anuncia de la concesión del premiu Nobel de la Paz a Teresa de Calcuta cola correspondiente esposición de motivos] (27 d'ochobre de 1979.</ref>. El obispu [[Carlos Filipe Ximenes Belo]] recibió esi mesmu premiu en 1996 ''"pol so trabayu p'algamar una solución xusta ya pacífica al conflictu de [[Timor Oriental]]"''<ref>[https://www.nobelprize.org/prizes/uncategorized/the-nobel-peace-prize-1996/ Comunicáu de prensa del The Norwegian Nobel Committee nel que se da anuncia de la concesión del premiu Nobel de la Paz a Carlos Filipe Ximenes Belo y José Ramos-Horta cola correspondiente esposición de motivos] (11 d'ochobre de 1996).</ref>.
 
La Ilesia tamién participa activamente na axuda humanitaria internacional al desarrollu al travíes d'organizaciónes como Caritas Internacional, Catholic Relief Services, Axuda a la llesia Necesitada, de grupos de sofitu a los refuxaos, como'l Serviciu de Refuxaos de los Xesuites, y comunidaes y grupos como la Sociedá de San Vicente de Paúl<ref>''[https://web.archive.org/web/20150403084409/http://cpn.nd.edu/resources-for-scholars-clergy-and-practitioners/international-catholic-peacebuilding-organizations/ International Catholic Peacebuilding Organizations]'', artículu na web de la Catholic Peacebuilding Network.</ref>.
 
=== Moral sexual ===
 
 
 
== Referencies ==