Diferencies ente revisiones de «Idioma albanés»

3 bytes desaniciaos ,  hai 9 años
ensin resume d'edición
m (robot Añadido: sm:Gagana Kosovo)
L''''albanés''' ( ''shqip'' o ''gjuha shqipe'') ye una llingua [[Indoeuropéu|indoeuropea]] que falen alredor de seis millones de persones, de los que trés millones viven n'[[Albania]]; los otros falantes repártense mayormente ente [[KosovoKosovu]], [[Macedonia]], [[Serbia]], y [[Montenegru]] y el noroeste de [[Grecia]]. Hai tamién una comunidá albanófona importante nel sur d'Italia, la de los ''arbëresh'' (''arbëresci'' n'[[italianu]]), qu'anició nel país coles emigraciones del [[sieglu XVI]]. Tamién s'alcuentren grupinos mas pequeños de falantes en [[Bulgaria]], [[Rumanía]], [[Turquía]], [[UcraniaUcraína]] y ente la diáspora albanesa d'[[Estaos UníosXuníos]] y [[Australia]].
 
==Clasificación==
L'albanés tien dos dialectos estremaos, el '''toscu''' (''tosk''), y el '''guegu''' (''geg''), separaos pol [[ríu Shkumbi]].
 
El toscu ye'l dialectu del centru - sur d'[[Albania]], y de les minoríes albanófones d'[[Italia]] y [[Grecia]].
El guegu fálase nel norte d'[[Albania]], en [[Serbia]], y [[Montenegru]] y en [[Macedonia]].
 
Ente los dos hai diferencies lésiquesléxiques y fonolóxiques. Por exemplu, la /m/ o la /n / del guegu correspuendecorrespuenden munches veces a una /r/ en toscu, como se pue ver comparando el'l nome d'[[Albania]] nos dos dialectos ( ''Shqipnija'' y ''Shqipëria'' respectivamente)
 
La normativaciónnormativización de la la llingua escrita standard que s'emplega anguaño fízosefíxose a partir del dialectu toscu.
 
==Fonoloxía==
Los primeros testos escritos n'albanés son abondo serondos y daten de la segunda metá del [[sieglu XV]].
 
Tres varies tentatives de crear alfabetos autóctonos ( como l'[[elbasan]], el [[büthakukye]] y l'[[argyrokastron]], basaos los trestrés na escritura cursiva griega ) o d'usar l'[[alfabetu griegu]] y el [[alfabetucirílicualfabetu cirílicu|cirílicu]], l'albanés empezó a escribise col [[alfabetu llatinullatín]] a partir de principios del [[sieglu XX]].
 
'''Orde alfabéticu y valor de los [[grafema|grafemes]]'''
 
(La trescripción faise d'alcuerdu coles normes de l'[[alfabetu fonéticu internacional]]).
{| border="1" width="100%" style="text-align: center; vertical-align: middle;"
 
{| border="1" width="100%" style="text-align: center; vertical-align: middle;"
|-----
| A || B || C || Ç || D || DH || E || Ë
 
==Estatus oficial==
L'albanés yaye la llingua oficial d'[[Albania]]. Ye tamién una de les llingües oficiales de [[KosovoKosovu]] (xunto col [[serbiu]]) y de delles rexones de [[Macedonia]].
 
==Escritores en llingua albanesa==
* [[Naim Frashëri]] ([[1846]]-[[1900]])
* [[Ismail Kadare]] ( nacíu en [[1936]])
 
[[Categoría:Llingües indoeuropees]]
13 171

ediciones