Diferencies ente revisiones de «Desiertu del Sáḥara»

ensin resume d'edición
m (r2.7.2) (Robó: Añadiendo dsb:Sahara)
{{1000}}
{{correxir}}
 
[[Archivu:Sahara satellite hires.jpg|thumb|300px|Imaxe satelital del Desiertu del Sáḥara.]]
[[Archivu:Dune 2.jpg|thumb|250px|Dunes en [[Marruecos]].]]
[[Archivu:Azawakh 52 jd.jpg|250px|thumb|Tuaregs.]]
El '''desiertu del Sáḥara''' ye'l [[desiertu]] caldiu más grande del mundiumundu, con alrodiu de 9.065.000 [[quilómetru cuadráu|km²]] de superficie. Asítiase nel norte d'[[África]], separtándola en dos fasteres: L'África mediterraniamediterránea al norte y l'[[África subsaḥariana]] al sur. Llenda al estieste col [[Mar Bermeyu]], y al oeste col [[Océanu Atlánticu]]; nel norte colos montes [[Atles (cordalera)|Atles]] y el mar [[Mediterraneu]]. Tien más de 2,5 millones d'años. El nome vien del [[árabe]] ''saḥara'' صحراء traducción de la pallabra [[tuareg]] de [[Tenere]] (desiertu). Estiéndese pel territoriu de los países que vienen darréu: [[Arxelia]], [[Tunicia]], [[Marruecos]], [[Sáḥara Occidental]], [[Mauritania]], [[Malí]], [[Níxer]], [[Libia]], [[Chad]], [[Exiptu]] y [[Sudán]], anque sábese que'l Sáḥara s'esparde y se contrái en ciclos regulares, de tal xeitu que les sos llendes son difuses.
 
Esti desiertu comparte llende con cuasi tolos países del norte d'áfricaÁfrica, na mayoría de cultura árabe. Les dunes entamen cerca l'[[Altu Atles]] y estiéndese fasta zones tropicales más al sur. Nes fasteres del Atles Marroquín (Altu Atles), namái qu'hai vexetación dellos metros más alló de los ríos probes que lu atraviesen. Sicasí, ésta tien un verdor perintensu que fai contraste col sable que lu arrodia. Son bayuroses les [[palmera|palmeres]] de [[dátil]]es. A vegaes los [[oasis]] tán canalizaos, pa garantizar l'agua nes zones de semar. Munches vegalesvegaes, l'agua nun provién de ríos, sinón d'agües soterraes a les que s'accede porper moraciu d'un pozu.
 
Sábese que ta compuestu de grava, sable y dunes. Al contrariu de lo que paez, les trés cuartes partes del desiertu son grava y les demás sable y dunes.
 
Namái qu'hai constancia de que ñevare una vegada nel Sáḥara, y foi'l [[18 de febreru]] de [[1979]]. Paez que foi nel sur d'[[Arxelia]], en metá la nueche.
 
En [[Marruecos]], ufiértense-y al viaxeru abondes formes de conocer el Sáḥara. Quiciabes la más común ye la d'entrar nel desiertu con vehículos touterrén atravesando les dunes. Otru xeitu más turísticu ye diendo en [[dromedariu|dromedarios]] anque'l xeitu tradicional ye dir a pie.
 
== Ecorrexones ==
El Sáḥara inclui delles [[Ecorrexón|ecorrexones]] estremaes, que, por mor de les estremaes temperatures elevación y xeografía agospien vexetales y animales estremaos. Según el [[Fondu Mundial pa la Natura|WWF]], les ecorrexones del SavaraSáḥara son:
 
* [[Desiertu costeru atlánticu]]: Ocupa una estrecha fastera a lo llargo la costa del [[océanu Atlánticu]], onde la borrina que xenera la [[corriente de les Canaries]] proporciona abonda llentitú pal espoxigue de [[llíquen]]es y plantes.
* [[Estepa del Sáḥara septentrional]]: Ocupa'l borde nortiegu del desiertu. Ye una zona ente les rexones de [[clima mediterraniu]] al norte y el desiertu áridu al sur.
* [[Desiertu del Saḥara (ecorrexón)|Desiertu del SaharaSáḥara]]: Ye la parte central, perárida, del Saḥara onde la lluvia ye mínima..
* [[Estepa y sabana arbolada del Sáḥara meridional]]: Trátase de la zona de transición ente'l desiertu áridu y la [[sabana d'acacies del SahelSaḥel]].
* [[Monte xerófilu del Sáḥara occidental]]: Comprende delles mesetes volcániques nel oeste del desiertu con un clima más llentu y frescu: la mayor d'elles ye'l [[Tassili n'Ajjer]].
* [[Monte xerófilu del macizu del Tibesti y el monte Uweinat]]: Zones d'altitú nel este del Sáḥara.
* [[Desiertu de Libia]] o [[Desiertu Líbicu]]
* [[Desiertu de Nubia]]
* [[SahelSaḥel]]
* [[Ogaden]]
* [[Desiertu Arábigu]]
193 643

ediciones